Το ενδεχόμενο προσωρινού «παγώματος» του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στον τέταρτο μήνα και οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων τις οποίες επικαλείται το Bloomberg.
Η Ε.Ε. είχε υιοθετήσει πέρυσι έναν δυναμικό μηχανισμό, βάσει του οποίου το ανώτατο όριο τιμής για το ρωσικό πετρέλαιο αναπροσαρμόζεται κάθε έξι μήνες στο 15% κάτω από τη μέση τιμή του ρωσικού αργού Urals. Το ισχύον όριο βρίσκεται στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι και αναμένεται να επανεξεταστεί αργότερα μέσα στο καλοκαίρι.
Στο πλαίσιο του μέτρου, ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες, όπως ασφάλιση και μεταφορά, για πετρέλαιο που πωλείται πάνω από το συγκεκριμένο όριο.
Ωστόσο, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου με το Ιράν και του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του πλαφόν σε τουλάχιστον 65 δολάρια ανά βαρέλι κατά την αναθεώρηση του Ιουλίου. Το επίπεδο αυτό θα ξεπερνούσε το προηγούμενο όριο των 60 δολαρίων που είχε συμφωνηθεί από την G7.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι:
- Η διατήρηση του πλαφόν στα τρέχοντα επίπεδα.
- Η αναστολή των αυτόματων και δυναμικών αυξήσεων έως το τέλος του έτους λόγω των έκτακτων συνθηκών στη Μέση Ανατολή.
- Ο περιορισμός οποιασδήποτε αύξησης στα 60 δολάρια, ώστε να παραμείνει ευθυγραμμισμένο με το επίπεδο της G7.
Η κίνηση αυτή θα αποτελέσει μέρος του 21ου πακέτου κυρώσεων της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η Ε.Ε. επιδιώκει να οριστικοποιήσει και να παρουσιάσει επισήμως τις νέες κυρώσεις στις αρχές Ιουνίου, ενώ οι πρεσβευτές των κρατών-μελών ενημερώθηκαν ήδη την περασμένη εβδομάδα για τα σχέδια.
Μεταξύ των πρόσθετων μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται κυρώσεις σε περισσότερες τράπεζες, εμπόρους πετρελαίου, διυλιστήρια και εταιρείες κρυπτονομισμάτων σε τρίτες χώρες, που χρησιμοποιούνται από τη Μόσχα για να παρακάμπτει τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς.
Παράλληλα, περίπου 20 ακόμη δεξαμενόπλοια που ανήκουν στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας αναμένεται να βρεθούν στο στόχαστρο των κυρώσεων. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το καθεστώς αυτό θα μπορούσε μελλοντικά να επεκταθεί και σε πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), περιορίζοντας τη δυνατότητα του Κρεμλίνου να δημιουργήσει αντίστοιχο «σκιώδη στόλο» και στον τομέα του LNG.
Η Ε.Ε. έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε εκατοντάδες πλοία και σχεδιάζει να στοχοποιήσει και εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες στα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια.
Ωστόσο, το νέο πακέτο κυρώσεων δύσκολα θα περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση των θαλάσσιων υπηρεσιών. Αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να αντιτίθενται σε ένα τέτοιο μέτρο λόγω της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, αλλά και επειδή θεωρούν ότι απαιτείται ευρύτερη στήριξη από την G7.
Κύριος στόχος του νέου πακέτου, σύμφωνα με τις πηγές, είναι η περαιτέρω μείωση των ενεργειακών εσόδων της Ρωσίας, η ενίσχυση της πίεσης στο χρηματοπιστωτικό της σύστημα και ο περιορισμός της πρόσβασης της ρωσικής πολεμικής βιομηχανίας σε κρίσιμες προμήθειες.
Οι κυρώσεις απαιτούν την έγκριση και των 27 κρατών-μελών της ΕΕ πριν υιοθετηθούν επισήμως, ενώ τα σχέδια ενδέχεται να αλλάξουν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Χώρες όπως η Ελλάδα έχουν εκφράσει κατά καιρούς επιφυλάξεις για αλλαγές στο πλαφόν του πετρελαίου, ενώ άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εμφανίζονται ιδιαίτερα ευαίσθητες σε ζητήματα που επηρεάζουν τα ενεργειακά και εμπορικά τους συμφέροντα.
Στις προτάσεις του επόμενου πακέτου περιλαμβάνονται επίσης περιορισμοί στο εμπόριο κρίσιμων ορυκτών, μετάλλων και μεταλλευμάτων που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική αεροδιαστημική βιομηχανία και στην ανάπτυξη drones που χρησιμοποιούνται στους βομβαρδισμούς ουκρανικών πόλεων, καθώς και τεχνολογιών παρεμβολών.
Η ΕΕ εξετάζει ακόμη εξαγωγικούς ελέγχους σε περίπου δύο δωδεκάδες εταιρείες από την Κίνα, την Ινδία, την Τουρκία και χώρες της Κεντρικής Ασίας, οι οποίες φέρονται να συνεχίζουν να προμηθεύουν τη Ρωσία με αγαθά που υπόκεινται σε περιορισμούς και εντοπίζονται σε οπλικά συστήματα ή απαιτούνται για την κατασκευή τους.
