fbpx

Η Alpha περί ‘πακέτων’ του Δημοσίου για τράπεζες

0 13

Στην παροχή εγγυήσεων του Δημοσίου προς τις τράπεζες και στον τρόπο με τον οποίο αυτές αξιοποιούνται, αναφέρεται η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank στο εβδομαδιαίο δελτίο της. Στην παροχή εγγυήσεων του Δημοσίου προς τις τράπεζες και στον τρόπο με τον οποίο αυτές αξιοποιούνται, αναφέρεται η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank στο εβδομαδιαίο δελτίο της.

Η Alpha αναφέρει τα εξής:

«Όπως ανακοινώθηκε, επεκτείνεται κατά € 30 δισ. το Σχέδιο Ενίσχυσης Ρευστότητος μέσω κρατικών εγγυήσεων για την χρηματοδότηση των τραπεζών από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Η παροχή εγγυήσεων δεν γίνεται με χρήματα των φορολογουμένων. Οι εγγυήσεις δεν επιβαρύνουν ούτε τον Κρατικό Προϋπολογισμό ούτε και καταγράφονται στο δημόσιο χρέος. Απλώς χρησιμοποιούνται από τις τράπεζες για να εκδώσουν ίδια ομόλογα με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Τα ομόλογα αυτά δεν μπορούν να διατεθούν στην αγορά λόγω της δημοσιονομικής κρίσης. Κατατίθενται, όμως, στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως εξασφάλιση για την παροχή χρηματοδότησης προς τις ελληνικές τράπεζες. Η ΕΚΤ για κάθε € 100 ονομαστικής αξίας ομολόγου αποδίδει στις τράπεζες περίπου € 80 τα οποία είναι και τελικώς διαθέσιμα στις τράπεζες.

Στο παρελθόν, επίσης, είχαν δοθεί στις τράπεζες και ειδικά κρατικά ομόλογα με αποκλειστική χρήση τους ως εξασφάλιση για την παροχή ρευστότητας από την ΕΚΤ. Οι κρατικές εγγυήσεις δεν παρέχονται δωρεάν στις τράπεζες αλλά με προμήθεια, ενώ τα ειδικά κρατικά ομόλογα δόθηκαν στις τράπεζες επίσης έναντι προμήθειας και εξασφαλίσεων μέσω δέσμευσης υπέρ του Δημοσίου τραπεζικών δανείων υψηλής ποιότητος. Τα τελευταία δύο χρόνια, έχουν δοθεί στις τράπεζες κρατικές εγγυήσεις ύψους € 51,3 δισ., και ειδικά κρατικά ομόλογα ύψους € 7,1 δισ. για λόγους άντλησης ρευστότητας από την ΕΚΤ. Έναντι αυτών οι τράπεζες έχουν χρηματοδοτηθεί με € 46,7 δισ. περίπου από την ΕΚΤ. Ταυτόχρονα, το Κράτος έχει ενισχύσει την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών με έκδοση και παράδοση στις τράπεζες ειδικών ομολόγων αξίας € 3,8 δισ., έναντι των οποίων το Κράτος έχει προνομιούχες μετοχές των τραπεζών με ετήσιο κόστος 10% για τις τράπεζες.

Για την κεφαλαιακή αυτή ενίσχυση, καμία εκταμίευση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό δεν έλαβε χώρα αλλά ούτε και προέκυψε κάποια επιβάρυνση του Δημοσίου Χρέους καθώς τα ειδικά ομόλογα αντισταθμίζονται από τις προνομιούχες μετοχές. Σημειώνεται ότι, στο πλαίσιο του Σχεδίου Ενίσχυσης Ρευστότητος, οι τράπεζες κατέβαλαν το 2010 € 635 εκατ., εκ των οποίων τα € 380 εκατ. αναφέρονται στο μέρισμα των προνομιούχων μετοχών και τα υπόλοιπα στις προμήθειες που πληρώνουν οι τράπεζες για τις εγγυήσεις. Επιπλέον, οι τράπεζες επιβαρύνθηκαν λόγω της έκτακτης εισφοράς που επιβλήθηκε. Μόνον οι τέσσερεις μεγαλύτερες τράπεζες Alpha, Εθνική, Eurobank και Πειραιώς κατέβαλαν € 211 εκατ. σε πρόσθετους φόρους το 2010.

Στο τέλος του 2010 οι καταθέσεις στην Ελλάδα είχαν διαμορφωθεί σε € 208,9 δισ. (έχοντας μειωθεί κατά € 18,7 δισ. από το τέλος του 2008) και οι χορηγήσεις σε € 257,7 δισ.(έχοντας αυξηθεί κατά € 8 δισ. από το τέλος του 2008). Η διαφορά των χορηγήσεων-καταθέσεων € 48,8 δισ. ισοφαρίζεται περίπου από τον δανεισμό από την ΕΚΤ στη βάση των εξασφαλίσεων με εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου. Ο συνολικός δανεισμός από την ΕΚΤ στο τέλος του 2010 ήταν σημαντικά μεγαλύτερος, προσεγγίζοντας τα € 98 δισ. (σήμερα έχει πέσει στα € 94 δισ.) που, βεβαίως, καλύπτει και την διαφορά χορηγήσεων-καταθέσεων εκτός Ελλάδος και διάφορες άλλες επενδύσεις, όπως σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου ύψους τουλάχιστον € 48 δισ. Από την χρηματοδότηση αυτή που έχει εξασφαλισθεί από την ΕΚΤ, μόνο η μισή περίπου στηρίζεται σε εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου. Για τα υπόλοιπα, οι τράπεζες χρησιμοποιούν, ως εξασφαλίσεις προς την ΕΚΤ, ίδια ομόλογα που εκδίδουν μέσω τιτλοποιήσεων στοιχείων του ενεργητικού ή άλλα περιουσιακά τους στοιχεία. Στους τίτλους αυτούς, για κάθε € 100 ονομαστικής αξίας, η ΕΚΤ χρηματοδοτεί τις τράπεζες με € 65 έως € 90 αναλόγως του τίτλου, λόγω και των συνεχών υποβαθμίσεων του Ελληνικού Δημοσίου, και κατ΄επέκταση των Ελληνικών τραπεζών, από τους οίκους αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητος.

Παρά την ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια που διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες, οι υποβαθμίσεις αυτές είναι το αποτέλεσμα της δημοσιονομικής κρίσης και του έντονα υφεσιακού περιβάλλοντος λειτουργίας της ελληνικής οικονομίας. Μάλιστα, τα πρόσθετα € 30 δις των εγγυήσεων που προγραμματίζονται σήμερα προορίζονται για την στήριξη της αξίας των εξασφαλίσεων που δίνουν οι τράπεζες στην ΕΚΤ για την χρηματοδότησή τους καθώς οι υποβαθμίσεις από τους οίκους πιστοληπτικής ικανότητας απομειώνουν την πραγματική χρηματική αξία των εξασφαλίσεων που προέρχονται είτε από τιτλοποιήσεις στοιχείων ενεργητικού των τραπεζών, είτε από κρατικές εγγυήσεις τραπεζικών ομολόγων. Ως εκ τούτου, προκύπτει η ανάγκη αναπλήρωσης των εξασφαλίσεων με τραπεζικά ομόλογα εγγυημένα από το Δημόσιο, έτσι ώστε να μην μειωθεί η συνολική χρηματοδότηση των τραπεζών από την ΕΚΤ.

Οι τράπεζες διαχειρίζονται με την μεγαλύτερη δυνατή επιμέλεια τους πόρους της ΕΚΤ. Η κύρια εργασία των τραπεζών είναι η χρηματοδότηση της οικονομίας. Ωστόσο, όμως, η ζήτηση για δάνεια έχει μειωθεί κατακόρυφα. Το πρότυπο αντίδρασης των ελληνικών τραπεζών στην βαθειά ύφεση δεν διαφέρει ουσιαστικά από Τράπεζες σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Για παράδειγμα, η πιστωτική επέκταση ήταν μηδενική το 2009 στην Ευρωζώνη και το 2010 στην Ελλάδα, όταν το ΑΕΠ μειώθηκε κατά -4,1% στην Ευρωζώνη και κατά -4,5% στην Ελλάδα.

Μάλιστα, στην διετία 2009-2010, ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης στην Ελλάδα παρέμεινε θετικός παρά το ότι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν μειώθηκε κατά 6,5% σε πραγματικούς όρους. Αυτό δείχνει ότι οι ελληνικές τράπεζες συνεχίζουν να χρηματοδοτούν την οικονομία ακόμα και κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες.

Σε αυτές τις συνθήκες είναι απολύτως αναγκαίο να εξασφαλίσουν τη χρηστή διαχείριση των πόρων που τους εμπιστεύονται οι καταθέτες τους και οι μέτοχοί τους. Ξέρουν πολύ καλά ότι θα πρέπει να συνεχίσουν να στηρίζουν τις βιώσιμες επιχειρήσεις, οι οποίες χρειάζονται βοήθεια για να ξεπεράσουν τις δυσκολίες της βαθειάς ύφεσης και να χρηματοδοτούν νέες επενδύσεις που έχουν θετικές προοπτικές. Προωθούν αναρίθμητες ρυθμίσεις στα χρέη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων όπου αυτό είναι δυνατό για να διευκολυνθεί η αποπληρωμή τους. Η κεφαλαιακή επάρκεια των Ελληνικών τραπεζών είναι πολύ ικανοποιητική ακόμη και σήμερα, παρά τις σημαντικές προβλέψεις που έχουν ήδη πραγματοποιήσει για να αντιμετωπίσουν την αναπόφευκτη αύξηση των επισφαλών και μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτό συμβαίνει διότι οι μέτοχοι των τραπεζών συνέβαλαν καθοριστικά στις κεφαλαιακές ενισχύσεις που πραγματοποιήθηκαν από το 2009.

Ο συνδυασμός ύφεσης και κρίσης το 2010 οδήγησε σε κλονισμό της εμπιστοσύνης και επέφερε μία διάβρωση της καταθετικής βάσης των ελληνικών τραπεζών κατά € 29 δισ., κυρίως στο α΄εξάμηνο του έτους. Συνεπώς, οι τράπεζες αναγκάσθηκαν να προσφύγουν σε δανεισμό από την ΕΚΤ σε μια προσπάθεια να συνεχίσουν την χρηματοδότηση της πελατείας τους. Ταυτόχρονα, είδαν την κερδοφορία τους να εξαφανίζεται καθώς αντιμετωπίζουν ένα διογκούμενο κύμα επισφαλειών ενώ πληρώνουν και υψηλά επιτόκια στις καταθέσεις που δεν μπορούν να μετακυλήσουν στις χορηγήσεις λόγω της ύφεσης.

Σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση του ενεργητικού και του παθητικού των τραπεζών θα πρέπει να κατατείνει σε σταδιακή μείωση της έκθεσής τους έναντι της ΕΚΤ, όπως προβλέπεται στο Μνημόνιο. Σε αυτή την προσπάθεια μπορεί να βοηθήσει σημαντικά η ικανοποιητική εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2011 και η αποτελεσματική προώθηση του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων και των δημοσίων επενδύσεων. Έτσι θα οδηγηθούμε σε ανάκαμψη της οικονομίας και, κατά συνέπεια, σε αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων και δανείων.

Είναι ευτυχές γεγονός που η κρίση χρέους βρήκε την Ελλάδα στην Ευρωζώνη. Υπάρχει, συνεπώς, αμέριστη υποστήριξη από τους εταίρους μας. Κάτι που δεν είχαν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής στην διάθεσή τους στην δεκαετία του 1980 όταν είχαμε την μεγάλη παγκόσμια κρίση χρέους. Δεν πρέπει να έχουμε στην Ελλάδα επανάληψη της «χαμένης δεκαετίας» των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Δεν μπορούμε, όμως, να αρνούμεθα και τα αυτονόητα».

Αφήστε μια απάντηση

Η διεύθυνση email σας δεν θα δημοσιευθεί.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More