Έκθεση-σοκ του Συνηγόρου του Πολίτη για τις κατασχέσεις από τις εφορίες

0 5

Απροστάτευτοι απέναντι στον παραλογισμό της ισχύουσας νομοθεσίας για την επιβολή κατασχέσεων σε εισοδήματα και τραπεζικές καταθέσεις τους είναι χιλιάδες οικονομικά αδύναμοι Έλληνες πολίτες που οφείλουν στο Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Μισθοί, συντάξεις, επιδόματα μητρότητας και λοχείας, προνοιακά επιδόματα αναπήρων, οικογενειακά επιδόματα και πλήθος άλλων οικονομικών απολαβών και κοινωνικών παροχών, κατάσχονται αδιακρίτως από τις Δ.Ο.Υ. και τις λοιπές φοροεισπρακτικές υπηρεσίες, ακόμη και για χρέη μερικών εκατοντάδων ευρώ προς το Δημόσιο, με αποτέλεσμα εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες με κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα να στερούνται πόρων απαραίτητων για την καθημερινή τους επιβίωση.

Ο Συνήγορος του Πολίτη σε ειδική έκθεση αξιολόγησης των διατάξεων του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ) για τις κατασχέσεις μισθών, συντάξεων και τραπεζικών καταθέσεων λόγω της μη εμπρόθεσμης καταβολής οφειλών προς το Δημόσιο κατέγραψε με τα πλέον μελανά χρώματα τις αδικίες των συγκεκριμένων διατάξεων αλλά και τις κοινωνικά ανάλγητες συμπεριφορές και πρακτικές των υπηρεσιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και των τραπεζών απέναντι σε κοινωνικά και οικονομικά ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού της χώρας όπως οι μισθοσυντήρητοι, οι συνταξιούχοι οι νέες μητέρες και οι ανάπηροι.

Σύμφωνα με τις βασικότερες επισημάνσεις της έκθεσης του Συνηγόρου του Πολίτη:

1) Δεσμεύονται και κατάσχονται καταθέσεις οφειλετών αιφνιδιαστικά, άνευ προειδοποιήσεων. Οι διατάξεις του ΚΕΔΕ προβλέπουν ότι η κατάσχεση απαιτήσεων οφειλέτη του Δημοσίου εις χείρας τρίτων, δηλαδή η κατάσχεση εισοδημάτων του ή υπολοίπων από τους τραπεζικούς του λογαριασμούς ενερ­γείται από τον προϊστάμενο της αρμόδιας ΔΟΥ με κατασχετήριο έγγραφο το οποίο κοινοποιείται στον τρίτο, που στις συνήθεις περιπτώσεις είναι οι Τράπεζες, αλλά δεν κοινοποιείται προς τον οφειλέτη. Ο φορολογούμενος συνήθως ανακαλύπτει την δέσμευση των λογαριασμών του όταν επιχειρεί να προβεί σε πράξεις διάθεσης των χρημάτων του.

Η πρόβλεψη αυτή της νομοθεσίας δημιουργεί αβεβαιότητα στους πολίτες, οι οποίοι αιφνιδιάζονται, καθώς διαπιστώνουν ότι οι τραπεζικοί τους λογαριασμοί έχουν δεσμευθεί, χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση. Εξάλλου, κι αν ακόμη προβούν εκ των υστέρων σε ρύθμιση των οφειλών τους προς το Δημόσιο, τα αναγκαστικά μέτρα που έχουν επιβληθεί σε βάρος τους συνήθως δεν αίρονται.

2) Επιβάλλονται κατασχέσεις σε προνοιακά επιδόματα. Ο Συνήγορος του Πολίτη διαπίστωσε ότι, παρά τις νομοθετικές προβλέψεις που υφίστανται ήδη, τα προνοιακά επιδόματα αποτελούν ακόμη αντικείμενο κατάσχεσης για πάσης φύσεως οφειλές, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση και ανατρέπει τόσο τον σκοπό τους όσο και την βούληση του θεσπίσαντος αυτά νομοθέτη, και εξακολουθούν να χρήζουν άμεσης, πλήρους και αποτελεσματικής κατά πάντων ρητής νομοθετικής προστασίας.

3) Κατάσχονται ακόμη και επιδόματα μητρότητας και συμπληρωματικής παροχής ΟΑΕΔ.

Στο Συνήγορο περιήλθε αναφορά σχετιζόμενη με δύο θέματα:

α. Δέσμευση, επί τη βάσει κατασχετηρίου εκδοθέντος από την αρμόδια ΔΟΥ, τμήματος του επιδόματος κύησης που υπερέβαινε το ποσό των 1250 ευρώ, για οφειλές της αναφερόμενης προς το Δημόσιο, αφού το εν λόγω επίδομα είχε κατατεθεί σε τραπεζικό λογαριασμό δηλωθέντα στο TAXIS ως μοναδικό ακατάσχετο.

β. Όσον αφορά τη συμπληρωματική παροχή προστασίας μητρότητας, η αναφερόμενη ενημερώθηκε από τον ΟΑΕΔ ότι το σχετικό ποσό, κατά παγία τακτική του ΟΑΕΔ, πρόκειται να κατατεθεί σε μη προστατευόμενο από κατασχέσεις λογαριασμό που τηρεί η δικαιούχος σε πιστωτικό ίδρυμα.

4) Επιβλήθηκε κατάσχεση σε στεγαστικό επίδομα φοιτητών. Στη χαρακτηριστική περίπτωση που εκθέτει ο Σ.τ.Π., το επίδομα κατατέθηκε από Α.Ε.Ι. στον τραπεζικό λογαριασμό της δικαιούχου-μητέρας της φοιτήτριας και κατόπιν εντολής κατάσχεσης της ΔΟΥ, εξαιτίας των ληξιπρόθεσμων οφειλών της, κατασχέθηκε στα χέρια της Τράπεζας, δεδομένου ότι ο λογαριασμός της δεν είχε δηλωθεί ως ακατάσχετος. Το δεσμευμένο ποσό αποδόθηκε από την Τράπεζα προς τη ΔΟΥ και η τελευταία, προκειμένου να προβεί στον περιορισμό της κατάσχεσης, ζήτησε από την πολίτη να προσκομίσει απόδειξη κατάθεσης του ποσού, από την οποία να προκύπτει ο καταθέτης, η ημερομηνία, το ποσό και η αιτιολογία, καθώς το Α.Ε.Ι. είχε εκδώσει ένα χρηματικό ένταλμα για το σύνολο των επιδομάτων.

Το Πανεπιστήμιο απέστειλε στην πολίτη το χρηματικό ένταλμα για την καταβολή του στεγαστικού επιδόματος και κατάσταση κίνησης του λογαριασμού του Α.Ε.Ι. από την Τράπεζα, ως αποδεικτικό της μεταφοράς του ποσού στην πολίτη. Τα εν λόγω δικαιολογητικά κατατέθηκαν στη ΔΟΥ και αναμένεται η απόφαση περιορισμού της κατάσχεσης κατά 1.000 €, που αντιστοιχεί στο ποσό του στεγαστικού επιδόματος φοιτητών, βάσει των ανωτέρω δικαιολογητικών.

5) Καταγράφηκαν σφάλματα κατά τις συναλλαγές ανεπίδεκτα διόρθωσης λόγω υφιστάμενης κατάσχεσης. Στον Σ.τ.Π. διαμαρτυρήθηκαν πολίτες, που κατά την ηλεκτρονική τους συναλλαγή (e-banking) με την Τράπεζα, παρεισέφρησε σφάλμα, δηλαδή προστέθηκε ένα μηδενικό παραπάνω στο κατατιθέμενο ποσό από τον καταθέτη προς τον τρίτο – ιδιώτη, ή σε μισθοδοσία υπαλλήλου το λογιστήριο της εταιρίας έκανε λάθος στη θέση της υποδιαστολής. Ωστόσο, εις βάρος του τρίτου που εισέπραξε το εκ λάθους πολλαπλάσιο ποσό, εκκρεμούσε εντολή κατάσχεσης, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών του. Ως αποτέλεσμα η Τράπεζα δέσμευσε και απέδωσε (υποχρεωτικά εντός 10ημέρου κατά τον ΚΕΔΕ) προς τη ΔΟΥ το ποσό της λανθασμένης συναλλαγής και η ΔΟΥ πίστωσε

με αυτό το χρέος του οφειλέτη της. Όταν το λάθος έγινε αντιληπτό, ούτε η Φορολογική Διοίκηση ούτε η Τράπεζα επέτρεψαν την ακύρωση της συναλλαγής, λόγω της υφιστάμενης κατάσχεσης.

6) Δεν επιστρέφονται παρανόμως κατασχεθέντα ποσά αλλά συμψηφίζονται υποχρεωτικά με άλλες οφειλές των πολιτών.

Χρήματα τα οποία παρανόμως παρακρατούνται δεν επιστρέφονται από τις φορολογικές αρχές, αλλά συμψηφίζονται με άλλες οφειλές, με αποτέλεσμα να καθίσταται κενό γράμμα η προστασία των ακατάσχετων ορίων.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση οφειλέτη του Δημοσίου, του οποίου παρακρατήθηκε το ήμισυ του εφάπαξ που δικαιούτο στην πηγή από τον ασφαλιστικό του φορέα για οφειλές του προς το δημόσιο. Στη συνέχεια, το υπόλοιπο ήμισυ κατατέθηκε σε τραπεζικό του λογαριασμό, ο οποίος εντούτοις ήταν δεσμευμένος με αποτέλεσμα να του παρακρατηθεί παρανόμως και το υπόλοιπο ήμισυ για τις οφειλές του προς το Δημόσιο!

7) Καταγράφηκε αδυναμία χρήσης ακατάσχετων ποσών δεσμευμένων λογαριασμών. Δικαιούχοι τραπεζικών λογαριασμών οι οποίοι είχαν δηλώσει στο TAXIS τον λογαριασμό τους ως ακατάσχετο μέχρι το προβλεπόμενο όριο διαμαρτυρήθηκαν καθώς, λόγω της δέσμευσης αυτών των λογαριασμών, δεν είχαν ελεύθερη πρόσβαση στο ακατάσχετο ποσό μέσω ΑΤΜ, αδυνατούσαν να χρησιμοποιήσουν χρεωστικές κάρτες συνδεόμενες με τους λογαριασμούς αυτούς, ενώ και οι συνδεδεμένες πάγιες εντολές έπαυσαν να είναι ενεργές και τέλος δεν μπορούσαν να προβούν σε ηλεκτρονικές συναλλαγές μέσω των λογαριασμών αυτών.

8) Δεν μπορεί να γίνει διαγραφή οφειλών προς το Δημόσιο. Παρατηρείται το φαινόμενο, πολύ συχνότερα από το παρελθόν, πολίτες, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, που βρίσκονται σε μόνιμη ή παροδική δυσκολία αποπληρωμής των χρεών τους προς το δημόσιο, να αναζητούν αν υφίσταται νομική δυνατότητα διαγραφής μέρους των οφειλών τους.

Σύμφωνα όμως με την κείμενη νομοθεσία, όπως ισχύει μετά τις αλλεπάλληλες τροποποιήσεις του ΚΕΔΕ, η διαδικασία χαρακτηρισμού των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το δημόσιο ως ανεπίδεκτων είσπραξης και άρα διαγραπτέων δεν μπορεί, λόγω της πολυπλοκότητάς της, να αποτελέσει βιώσιμη λύση για τις οφειλές πολιτών με αποδεδειγμένη οικονομική αδυναμία. Επομένως, δεν υφίσταται πλέον, σύμφωνα με τον ισχύοντα ΚΕΔΕ, αποτελεσματική διαδικασία διαγραφής οφειλών προς το Δημόσιο.

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More