Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή που απειλεί να ανατρέψει όχι μόνο τη γεωπολιτική της ισορροπία, αλλά και τη δημοσιονομική της σταθερότητα. Η προοπτική της αποχώρησης των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, ή έστω μιας δραστικής μείωσης της αμερικανικής εμπλοκής υπό τη διοίκηση Τραμπ, δεν αποτελεί πλέον ένα ακραίο σενάριο εργασίας, αλλά μια πιθανότητα που αναγκάζει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σε έναν επώδυνο οικονομικό και στρατιωτικό επαναπροσδιορισμό. Το ερώτημα που πλανάται πάνω από τις Βρυξέλλες και την Αθήνα είναι σαφές: Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της «ευρωπαϊκής αυτονομίας»;
Για δεκαετίες, η Ευρώπη ευημερούσε υπό την αμερικανική αμυντική ομπρέλα, διοχετεύοντας πόρους στην κοινωνική πρόνοια και την ανάπτυξη, ενώ οι ΗΠΑ επωμίζονταν το μεγαλύτερο βάρος των δαπανών του ΝΑΤΟ. Αυτή η εποχή τελειώνει απότομα. Η μεταστροφή της Γερμανίας, η οποία υπό τον Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να αποδέχεται την ανάγκη για ένα «ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ», σηματοδοτεί την έναρξη μιας περιόδου πρωτοφανούς οικονομικής αιμορραγίας.
Η Ελλάδα διαθέτει, ήδη, έναν από τους υψηλότερους δείκτες αμυντικών δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ εντός του ΝΑΤΟ, λόγω της διαρκούς εξ ανατολών απειλής. Σε ένα περιβάλλον όπου η Ευρώπη θα καλείται να χρηματοδοτήσει μόνη της την αποτροπή έναντι της Ρωσίας, η πίεση προς τον ελληνικό προϋπολογισμό θα ενταθεί. Για τη χώρα μας, η πρόκληση είναι διπλή:
· Απώλεια αμερικανικών διευκολύνσεων: Η αποχώρηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να σημαίνει λιγότερα προγράμματα δωρεάν στρατιωτικής βοήθειας (EDA) και αυξημένο κόστος για τη συντήρηση συστημάτων αμερικανικής προέλευσης.
· Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, αλλά με κόστος: Αν η Ε.Ε. αποφασίσει τη δημιουργία ενός κοινού Ταμείου Άμυνας, η Ελλάδα θα κληθεί να συνεισφέρει περαιτέρω, την ώρα που η οικονομία της προσπαθεί να ανακάμψει από πολυετείς κρίσεις.
Η οικοδόμηση, λοιπόν, ενός «ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ» δεν είναι μόνο ζήτημα στρατιωτικής στρατηγικής, αλλά μια τεράστια οικονομική πρόκληση. Η Ευρώπη καλείται να πληρώσει το τίμημα της γεωπολιτικής της ενηλικίωσης σε μια στιγμή που οι πόροι είναι περιορισμένοι. Για την Ελλάδα και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, η επόμενη ημέρα της πιθανής αποχώρησης Τραμπ δεν θα φέρει μόνο αβεβαιότητα στα σύνορα, αλλά και μια νέα, διαρκή οικονομική πίεση που θα δοκιμάσει τις αντοχές των κοινωνιών μας.
