Η συστηματική έκθεση του εγκεφάλου σε νοητικά ερεθίσματα –όπως η ανάγνωση, η γραφή και η εκμάθηση ξένων γλωσσών– φαίνεται ότι συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ στη μεγαλύτερη ηλικία.
Σε πολυετή παρακολούθηση σχεδόν 2.000 ατόμων μεγάλης ηλικίας, οι ερευνητές αξιολόγησαν τον βαθμό «γνωστικού εμπλουτισμού» που είχαν οι συμμετέχοντες σε τρεις περιόδους της ζωής τους: πριν από την ενηλικίωση, στη μέση ηλικία και στην τρίτη ηλικία. Στα στοιχεία που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν η συχνότητα ανάγνωσης βιβλίων, η πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό στο σπίτι, η επαφή με ξένες γλώσσες, αλλά και η συμμετοχή σε δραστηριότητες όπως βιβλιοθήκες, μουσεία και γενικότερα ενασχολήσεις που ενεργοποιούν τη σκέψη.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι ανήκαν στην ομάδα με την υψηλότερη πνευματική δραστηριότητα είχαν αισθητά μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν Αλτσχάιμερ ή ήπια γνωστική εξασθένηση. Παράλληλα, όταν η νόσος τελικά εκδηλωνόταν, αυτό συνέβαινε κατά μέσο όρο αρκετά χρόνια αργότερα σε σχέση με όσους είχαν χαμηλότερο επίπεδο νοητικού εμπλουτισμού.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δείχνουν ισχυρή συσχέτιση και όχι απόλυτη απόδειξη αιτίας-αποτελέσματος. Ωστόσο, ενισχύουν την εικόνα ότι η γνωστική υγεία δεν καθορίζεται μόνο από την ηλικία ή τη γενετική, αλλά επηρεάζεται και από το πόσο ενεργό παραμένει το μυαλό σε όλη τη διάρκεια της ζωής.
