Καλοκαιρινό «δωράκι» από τη Fed

Έχοντας ουσιαστικά υπαναχωρήσει από τα αρχικά σχέδιά της για περίπου τέσσερις μετριοπαθείς αυξήσεις των επιτοκίων, μέσα στο 2016, η Federal Reserve εισήλθε στην κρίσιμη καλοκαιρινή περίοδο με ένα πιεστικό δίλημμα μπροστά της: Ιούνιο ή Ιούλιο, για τη νέα αύξηση των επιτοκίων, με το πρώτο κρίσιμο ραντεβού να έχει οριστεί για την ερχόμενη Τρίτη, 14 Ιουνίου.

 

Ο χειμώνας, τελικά, κύλησε πολύ καλύτερα για τις αγορές, από ότι αρχικά περίμεναν, καθώς η Fed αναγκάστηκε να… σηκώσει προσωρινά χειρόφρενο, ανησυχώντας όχι τόσο για τα εγχώρια οικονομικά δεδομένα, όσο για τη διεθνή αστάθεια και τα αρνητικά μηνύματα από την κινεζική οικονομία.

 

Τελικά, η θύελλα καταλάγιασε χωρίς… θύματα και δυσάρεστα απρόοπτα, με αποτέλεσμα η αμερικανική κεντρική τράπεζα να ετοιμάζεται πλέον να επαναφέρει στο τραπέζι τα σχέδιά της, όπως επιβεβαίωσε και η δημοσιοποίηση των πρακτικών της προηγούμενης συνεδρίασής της.

 

 

Ακολούθησε, τον τελευταίο μήνα, ένα σερί δηλώσεων ανώτατων αξιωματούχων της τράπεζας που έδειχναν να έχουν σκοπό να προετοιμάσουν τις διεθνείς αγορές για την επανεκκίνηση της ανοδικής πορείας των επιτοκίων.

 

Αποκορύφωμα αυτών η δήλωση της ίδιας της προέδρου της αμερικανικής τράπεζας, Τζάνετ Γέλεν, προ ημερών, η οποία μιλώντας σε εκδήλωση του πανεπιστημίου Χάρβαρντ επεσήμανε ότι αν η οικονομία συνεχίσει να βελτιώνεται θα επιτρέψει μία «σταδιακή και προσεκτική» αύξηση των επιτοκίων «πιθανότατα μέσα στους επόμενους μήνες».

 

Δήλωση που ερμηνεύτηκε σαφώς ως μήνυμα αύξησης των επιτοκίων, πιθανότατα κατά ένα επιπλέον μετριοπαθές 0,25%, αλλά χωρίς, βεβαίως, να είναι βέβαιο το πότε.

 

 

Προς την κατεύθυνση αυτή, συνηγορούν, εξάλλου, και τα τελευταία οικονομικά στοιχεία: η αύξηση των λιανικών πωλήσεων με το ταχύτερο ρυθμό εδώ και ένα χρόνο, η άνοδος της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και, βεβαίως, η επί τα βελτίω αναθεώρηση των ρυθμών ανάπτυξης για το πρώτο τρίμηνο του έτους.

 

Συγκεκριμένα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ, αντί του απογοητευτικού 0,5% που είχε αρχικά ανακοινωθεί, αναθεωρήθηκε στο 0,8%, ποσοστό που βρίσκεται χαμηλότερα από το 1,4% του τελευταίου τριμήνου του 2015, αλλά που είναι αρκετό για να μην λειτουργήσει απαγορευτικά για μία νέα αύξηση των επιτοκίων από την κεντρική τράπεζα.

 

Σύμφωνα, δε, με τη Federal Reserve of New York, οι εκτιμήσεις για το τρέχον δεύτερο τρίμηνο είναι ακόμη πιο ενθαρρυντικές, με την αμερικανική οικονομία να αναμένεται να «τρέξει» στο ικανοποιητικό 2,9% σε ετήσια βάση.

 

 

Βεβαίως, το οικονομικό τοπίο δεν είναι ειδυλλιακό. Η ανεργία, στο 5%, μπορεί να μην θεωρείται υψηλή, αλλά έχει «βαλτώσει» στα ίδια επίπεδα εδώ και ένα εξάμηνο. Και οι συνθήκες στην επιχειρηματική αγορά δεν είναι καλές, με τα εταιρικά κέρδη να κινούνται καθοδικά για έκτο συνεχόμενο τρίμηνο. Στοιχείο που ναι μεν θεωρητικά η Fed δεν λαμβάνει υπόψη, αλλά πρακτικά δεν μπορεί να αγνοήσει.

 

Στους παράγοντες αυτούς προστίθενται και ένα σημαντικό παγκόσμιο γεωπολιτικό γεγονός: το επικείμενο κρίσιμο δημοψήφισμα στη Βρετανία για την παραμονή ή όχι της χώρας στην Ε.Ε., στις 23 Ιουνίου. Αν η Fed προχωρήσει την ερχόμενη εβδομάδα σε αύξηση των επιτοκίων, αναστατώνοντας, αναπόφευκτα, τις αγορές και περίπου μία εβδομάδα μετά ακολουθήσει «καπάκι» ένα ενδεχόμενο βρετανικό «Όχι», το πλήγμα για την Wall Street και τις διεθνείς αγορές θα είναι διπλό και ο βρετανικός σεισμός θα προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη ζημιά.

 

 

Τα τελευταία αυτά στοιχεία είναι που οδηγούν αρκετούς αναλυτές να αμφιβάλουν ότι τελικά η Fed θα προχωρήσει σε νέα αύξηση, την ερχόμενη εβδομάδα, εκτιμώντας ότι οι κρίσιμες αποφάσεις θα μετατεθούν για τη συνεδρίαση του Ιούλιου.

 

Όμως, όσο το συμβούλιο «σπρώχνει» μία νέα αύξηση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες για έκτακτα γεγονότα που, τελικά, θα ανακόψουν το «χέρι» της Fed.

 

Το τελευταίο, προφανώς, δεν θα δυσαρεστήσει τις αγορές, αλλά ανησυχεί τα στελέχη της τράπεζας που θεωρούν ότι πλήττεται η αξιοπιστία του θεσμικού οργάνου, που καταλήγει να δίνει την εικόνα ότι… άγεται και φέρεται από τις βουλές των αγορών και των πολιτικών.

 

Μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι με την είσοδο του Ιουλίου οι Ηνωμένες Πολιτείες μπαίνουν στην τελική ευθεία για τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου. Αμφότερα τα κόμματα θα πραγματοποιήσουν τα συνέδριά τους και θα ορίσουν τους επίσημους προεδρικούς μονομάχους, ενώ η χώρα θα μπει για τα καλά σε προεκλογικούς ρυθμούς.

 

Αυτό, βεβαίως, θεωρητικά δεν αφορά την Ομοσπονδιακή Τράπεζα. Όμως, πρακτικά η ιστορία έχει δείξει ότι η Fed επιλέγει, κατά παράδοση, να κρατά στάση αναμονής τους τελευταίους μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές, θέλοντας να αποφύγει να χρεωθεί ότι επηρέασε την αγορά με τρόπο που μπορεί να λειτουργήσει υπέρ ή κατά του κυβερνώντος κόμματος.