Ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ και καθηγητής του ΕΚΠΑ, Αλέξης Π. Μητρόπουλος, μιλώντας στην One Voice επισημαίνει ότι «ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 και το 2030 αποτελεί βασική αιτία της μαζικής εξόδου από τον εργασιακό βίο»
Από τους πρώτους κιόλας μήνες του 2026 καταγράφεται έντονη αύξηση των αιτήσεων συνταξιοδότησης, γεγονός που συνδέεται με την αβεβαιότητα για την αύξηση των ορίων ηλικίας για να βγει κάποιος στη σύνταξη, αλλά και με τις δυσκολίες παραμονής των εργαζομένων στην αγορά εργασίας.
Το 2026 φαίνεται να εξελίσσεται σε έτος που θα καταγράψουν ρεκόρ οι αιτήσεις συνταξιοδότησης, καθώς ήδη από το πρώτο του δίμηνο είναι ιδιαίτερα αυξημένος ο αριθμός τους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων του πληροφοριακού συστήματος ΑΤΛΑΣ του e-ΕΦΚΑ, τον Ιανουάριο του 2026 υποβλήθηκαν 18.636 αιτήσεις και τον Φεβρουάριο 18.363, με το σύνολο να ανέρχεται σε 36.999 νέες αιτήσεις για το δίμηνο. Ο συγκεκριμένος αριθμός χαρακτηρίζεται ως ο υψηλότερος για αντίστοιχη περίοδο από το 2019, γεγονός που αποτυπώνει τη διαρκώς αυξανόμενη τάση εξόδου από τον εργασιακό βίο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δημογραφική διάσταση των στοιχείων, καθώς περίπου επτά στις δέκα αιτήσεις συνταξιοδότησης υποβάλλονται από γυναίκες.
Η ανοδική τάση που καταγράφεται το 2026 έχει ξεκινήσει χρόνια πριν. Το 2025 είχε ήδη κλείσει με ιδιαίτερα υψηλό αριθμό αιτήσεων, οι οποίες έφτασαν τις 199.450, ενώ σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία η περίοδος 2019-2025 χαρακτηρίζεται από συνολικά 1.118.635 αιτήσεις συνταξιοδότησης. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται από ειδικούς σε έναν συνδυασμό παραγόντων, μεταξύ των οποίων η ωρίμανση ασφαλιστικών δικαιωμάτων, η επαγγελματική εξουθένωση, αλλά και η αβεβαιότητα που δημιουργείται κάθε φορά που επανέρχεται η συζήτηση για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Ο πρόεδρος της Ένωσης για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚΚ), καθηγητής του ΕΚΠΑ, Αλέξης Π. Μητρόπουλος, μιλώντας στην One Voice επισημαίνει ότι η τάση μαζικής εξόδου ενισχύεται από τον φόβο πιθανών μεταβολών στο συνταξιοδοτικό πλαίσιο. Όπως αναφέρει, «ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027 και το 2030 αποτελεί βασική αιτία της μαζικής εξόδου από τον εργασιακό βίο». Παράλληλα, σημειώνει ότι το πρώτο δίμηνο του 2026 καταγράφονται ιστορικά υψηλές επιδόσεις, καθώς οι 36.999 αιτήσεις αποτελούν ρεκόρ για αντίστοιχη περίοδο από το 2019 και μετά. Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι τα προηγούμενα χρόνια είχαν επίσης καταγραφεί ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα αιτήσεων, με 197.228 το 2024 και 199.450 το 2025, υπογραμμίζοντας ότι από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017, έτη έντονης συνταξιοδοτικής κινητικότητας θεωρούνται το 2021, το 2022, το 2024 και το 2025.
Την προηγούμενη δεκαετία κύματα μαζικής συνταξιοδότησης είχαν καταγραφεί το 2010, όταν επιβλήθηκε από το πρώτο μνημόνιο αύξηση των ορίων ηλικίας αλλά και την περίοδο 1998-2006, όταν πραγματοποιήθηκαν οι μεγάλες εθελούσιες έξοδοι σε ΔΕΚΟ.
Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης παρουσιάζουν και έντονη εποχικότητα. Μεγάλος αριθμός αιτήσεων υποβάλλεται παραδοσιακά τον Σεπτέμβριο, κυρίως από εκπαιδευτικούς, ενώ σημαντική κινητικότητα καταγράφεται και τους μήνες Ιούλιο και Ιανουάριο. Οι συγκεκριμένες περίοδοι επιλέγονται συχνά από μισθωτούς, προκειμένου να εξασφαλίσουν μέρος των επιδομάτων ή των δώρων της χρονιάς.
Η συνταξιοδότηση, πάντως, δεν συνεπάγεται απαραίτητα πλήρη αποχώρηση από την εργασία. Πολλοί εργαζόμενοι επιλέγουν να επιλέξουν την πρόωρη συνταξιοδότηση προκειμένου να εξασφαλίσουν ένα σταθερό εισόδημα, καθώς αρκετοί εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δεν είναι βέβαιο ότι μπορούν να παραμείνουν ή να επανενταχτούν στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 62 ετών. Ωστόσο, ο εργασιακός βίος δεν τερματίζεται οριστικά, καθώς αρκετοί συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται, αξιοποιώντας το θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει τη συνύπαρξη σύνταξης και απασχόλησης. Ιδιαίτερα στον κλάδο των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολούμενων επιστημόνων καταγράφεται υψηλό ποσοστό παραμονής στην εργασία μετά τη συνταξιοδότηση, καθώς εκτιμάται ότι τέσσερις στους πέντε συνεχίζουν να εργάζονται και μετά τη λήψη της σύνταξης.
Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν επίσης ότι σταδιακά ολοκληρώνεται ο κύκλος συνταξιοδότησης της γενιάς των baby boomers. Η συγκεκριμένη γενιά, η οποία στην Ελλάδα αφορά κυρίως τους γεννηθέντες μεταξύ 1960 και 1965, χαρακτηρίζεται από υψηλότερα ποσοστά γεννήσεων σε σχέση με τις επόμενες δεκαετίες. Την περίοδο εκείνη καταγράφονταν περίπου 170.000 γεννήσεις ετησίως, όταν σήμερα οι γεννήσεις στη χώρα δεν ξεπερνούν τις 90.000. Η δημογραφική αυτή αναντιστοιχία δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς ένας μεγαλύτερος αριθμός ατόμων εισέρχεται στη συνταξιοδότηση, ενώ μικρότερες ηλικιακές ομάδες εισέρχονται στην αγορά εργασίας.
Ο Αλέξης Π. Μητρόπουλος καλεί την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της σχετικά με κρίσιμα ζητήματα του ασφαλιστικού συστήματος. Συγκεκριμένα τονίζει: «Καλούμε την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της αναφορικά με την εξαγορά των πλασματικών ετών και με τα όρια ηλικίας προκειμένου οι εργαζόμενοι που βρίσκονται στα πρόθυρα της εξόδου από τον εργασιακό βίο να γνωρίζουν και να αποφασίζουν με νηφαλιότητα και ψυχραιμία για το τι θα επιλέξουν για τον σημαντικό αυτό σταθμό της ζωής τους».
