Συνέντευξη στη Φιλίππα Ταμπάρη
Αυτοδιοίκηση, εθελοντισμός, νομική επιστήμη και πολλά ακόμη είναι τα θέματα για τα οποία μιλήσαμε με τη σημερινή μου καλεσμένη, μια νέα γυναίκα με προβληματισμούς και ανεπτυγμένη ευαισθησία για τα κοινωνικά ζητήματα, την οποία μετασχηματίζει σε πράξη μέσα από ποικίλες δράσεις.
Η Σοφία Κατσίγιαννη είναι μια γυναίκα έξυπνη και δυναμική. Είναι δικηγόρος, διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου και πρόεδρος της κοινωνικής οργάνωσης «Είμαστε ένα». Η συζήτησή μας αποτέλεσε μια πολύ ενδιαφέρουσα ευκαιρία να τη γνωρίσω σε βάθος και να κατανοήσω καλύτερα όλα αυτά που συμβαίνουν στη ζωή της και τον σκοπό που υπηρετεί.
Κυρία Κατσίγιαννη, σας ευχαριστώ για τη σημερινή σας παρουσία στην εφημερίδα μας. Είστε δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και έχετε σπουδάσει στη Σορβόννη. Μιλήστε μας για εσάς και για την πορεία σας.
Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση και για την ευκαιρία να μοιραστώ ορισμένες σκέψεις και εμπειρίες από τη διαδρομή μου. Η επαγγελματική και επιστημονική μου πορεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη νομική επιστήμη, την εκπαίδευση και τη συμμετοχή στα κοινά. Ασκώ τη δικηγορία τόσο στην Ελλάδα, ως μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, όσο και στην Κύπρο, ως μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Λευκωσίας, γεγονός που μου δίνει τη δυνατότητα να δραστηριοποιούμαι σε ένα ευρύτερο νομικό και θεσμικό περιβάλλον και να αποκτώ εμπειρίες από διαφορετικά νομικά συστήματα και πρακτικές.
Οι σπουδές μου ξεκίνησαν από τη Γαλλική Φιλολογία, ένα πεδίο που μου έδωσε ισχυρά εφόδια στον τομέα της γλώσσας, της σκέψης και της πολιτισμικής κατανόησης. Στη συνέχεια ακολούθησα τη Νομική επιστήμη, σπουδάζοντας στην Ελλάδα και στη Γαλλία, στο ΕΚΠΑ και στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, στο Παρίσι. Εκεί είχα την ευκαιρία να έρθω σε επαφή με ένα διεθνές ακαδημαϊκό περιβάλλον και να αποκτήσω πολύτιμες εμπειρίες που διαμόρφωσαν τη μετέπειτα πορεία μου.
Στη συνέχεια ολοκλήρωσα τις μεταπτυχιακές σπουδές στο Φορολογικό Δίκαιο και το Δίκαιο Τουρισμού στο Paris I Panthéon Sorbonne, ενώ αργότερα εκπόνησα τη διδακτορική μου διατριβή στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, με αντικείμενο «Το τεκμήριο αθωότητας στη διοικητική δίκη», ένα ζήτημα ιδιαίτερα σημαντικό για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων του πολίτη και την εύρυθμη λειτουργία της δικαιοσύνης.
Παράλληλα με τη δικηγορία, πάντοτε με ενδιέφερε η ενεργή συμμετοχή στα κοινωνικά δρώμενα. Η ενασχόλησή μου με την αυτοδιοίκηση, αλλά και η κοινωνική δράση μέσα από την οργάνωση «Είμαστε Ένα», της οποίας έχω την τιμή να είμαι πρόεδρος, αποτελούν για μένα ουσιαστικούς τρόπους προσφοράς και επικοινωνίας με την κοινωνία.
Διαβάζοντας για εσάς είδαμε πως έχετε συμμετάσχει σε σημαντικές πρωτοβουλίες, τόσο στον τομέα της αυτοδιοίκησης, όσο και μέσω του εθελοντισμού σε θέματα που αφορούν τους νέους. Θα θέλατε να μας πείτε περισσότερα;
Η ενασχόλησή μου με τα κοινά ξεκίνησε αρκετά νωρίς, το 2008, όταν εκλέχθηκα αντιπρόεδρος στο Τοπικό Συμβούλιο Νέων του τότε Δήμου Δροσιάς. Εκείνη η περίοδος αποτέλεσε ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα για εμένα, καθώς μου έδωσε τη δυνατότητα να κατανοήσω τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας και ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων.
Στη συνέχεια εξελέγην δημοτική σύμβουλος στον Δήμο Διονύσου, έναν δήμο με ιδιαίτερη δυναμική, αλλά και σημαντικές προκλήσεις. Στο πλαίσιο της αυτοδιοικητικής μου πορείας υπηρέτησα σε διάφορες θέσεις ευθύνης, μεταξύ των οποίων πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, αντιδήμαρχος Παιδείας, Ισότητας και Τουριστικής Ανάπτυξης και εντεταλμένη εθελοντισμού και νεολαίας.
Η αυτοδιοίκηση είναι ένας θεσμός που βρίσκεται πολύ κοντά στον πολίτη. Μέσα από αυτήν τη συμμετοχή είχα την ευκαιρία να συμβάλω σε πρωτοβουλίες που αφορούσαν την εκπαίδευση, την κοινωνική συνοχή, την ισότητα και την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης. Πιστεύω ότι, η ενεργός συμμετοχή των πολιτών, και ιδιαίτερα των νέων, είναι απαραίτητη για τη λειτουργία μιας υγιούς δημοκρατικής κοινωνίας.
Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι στην εποχή μας να ευαισθητοποιήσουμε ανθρώπους, ώστε να τους κάνουμε εθελοντές;
Ο εθελοντισμός αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική έκφραση κοινωνικής συμμετοχής, όμως δεν είναι πάντοτε εύκολο να καλλιεργηθεί. Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής, οι επαγγελματικές υποχρεώσεις και οι κοινωνικές πιέσεις συχνά περιορίζουν τον χρόνο που μπορούν να αφιερώσουν οι άνθρωποι σε δράσεις εθελοντικής προσφοράς.
Ωστόσο, η εμπειρία μου δείχνει ότι, όταν οι δράσεις έχουν ουσιαστικό περιεχόμενο και πραγματικό κοινωνικό αντίκτυπο, οι πολίτες ανταποκρίνονται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αυτό το έχουμε διαπιστώσει τόσο μέσα από την αυτοδιοίκηση όσο και μέσα από τη δράση της κοινωνικής οργάνωσης «Είμαστε Ένα».
Μέσα από την οργάνωση αυτή προσπαθούμε να προωθήσουμε την αξία της κοινωνικής αλληλεγγύης, να στηρίξουμε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες και να κινητοποιήσουμε πολίτες κάθε ηλικίας σε δράσεις προσφοράς. Ο εθελοντισμός δεν είναι μόνο μια πράξη βοήθειας προς τον συνάνθρωπο. Είναι και μια διαδικασία προσωπικής καλλιέργειας, που ενισχύει τη συλλογική συνείδηση και τη συνοχή της κοινωνίας.
Έχετε κάνει πρακτική άσκηση στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη. Τι κρατήσατε από αυτήν την εμπειρία;
Η εμπειρία μου στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική για τη διαμόρφωση της αντίληψής μου σχετικά με τη διεθνή συνεργασία και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατά τη διάρκεια της πρακτικής μου είχα την ευκαιρία να ασχοληθώ με ζητήματα ανθρωπιστικής κρίσης, καθώς και με το ιδιαίτερα κρίσιμο και επίκαιρο προσφυγικό ζήτημα. Η επαφή με διεθνείς οργανισμούς, διπλωμάτες και ειδικούς από διαφορετικές χώρες αποτέλεσε μια πολύτιμη εμπειρία που μου επέτρεψε να αντιληφθώ σε βάθος την πολυπλοκότητα των σύγχρονων διεθνών προκλήσεων.
Ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για εμένα ήταν η συμμετοχή μου στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, όπου είχα την τιμή να αναπτύξω ως κεντρική ομιλήτρια το θέμα του δικαιώματος των νέων στην εργασία και την αειφόρο ανάπτυξη. Ήταν μια εμπειρία που ενίσχυσε την πίστη μου ότι, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινωνιών.
Πώς είναι η γυναίκα τού σήμερα, κατά τη γνώμη σας, όταν βρίσκεται σε θέσεις ευθύνης;
Η γυναίκα του σήμερα έχει αποδείξει ότι, μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και επαγγελματικής ζωής. Είναι δυναμική, μορφωμένη και διαθέτει την ικανότητα να συνδυάζει πολλαπλούς ρόλους.
Σε θέσεις ευθύνης, οι γυναίκες συχνά φέρνουν μια πιο ολιστική προσέγγιση στη λήψη αποφάσεων, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία, την κοινωνική ευαισθησία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ωστόσο, παρά τις σημαντικές προόδους που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις και στερεότυπα που πρέπει να ξεπεραστούν.Η ενίσχυση της ισότητας των φύλων και η δημιουργία ίσων ευκαιριών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια δίκαιη και σύγχρονη κοινωνία.
Τι θυμάστε από τη δική σας πορεία; Τι κρατάτε μέχρι σήμερα;
Από τη διαδρομή μου μέχρι σήμερα κρατώ, κυρίως, τις εμπειρίες και τις συνεργασίες με ανθρώπους που μοιράζονται κοινές αξίες και όραμα για μια καλύτερη κοινωνία. Κάθε στάδιο της πορείας μου, είτε στον ακαδημαϊκό χώρο είτε στη δικηγορία είτε στην αυτοδιοίκηση, υπήρξε μια ευκαιρία μάθησης και εξέλιξης.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει κανείς στην πορεία του αποτελούν συχνά πολύτιμα μαθήματα που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας και της επαγγελματικής ωριμότητας. Αυτό που προσπαθώ πάντα να διατηρώ είναι η συνέπεια, η υπευθυνότητα και η προσήλωση στο δημόσιο συμφέρον.
Υπάρχουν επόμενες εκδηλώσεις ή δράσεις που ετοιμάζετε;
Μέσα από την κοινωνική οργάνωση «Είμαστε Ένα» υλοποιούνται τακτικά δράσεις κοινωνικής ευαισθητοποίησης και αλληλεγγύης, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τη στήριξη σημαντικών κοινωνικών φορέων. Πιστεύουμε βαθιά ότι, η συνεργασία μεταξύ πολιτών, θεσμών και οργανώσεων μπορεί να δημιουργήσει ουσιαστικά αποτελέσματα και να προσφέρει πραγματική βοήθεια σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη.
Στο πλαίσιο αυτό, η οργάνωση «Είμαστε Ένα» διοργανώνει το Φιλανθρωπικό Gala 2026, μια ιδιαίτερα σημαντική εκδήλωση, με σκοπό τη συγκέντρωση πόρων για τη στήριξη του Γενικού Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία», και ειδικότερα της Παιδιατρικής Μονάδας Εντατικής Θεραπείας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που έχει στόχο να ενισχύσει το έργο των γιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού, που καθημερινά δίνουν μάχη για την υγεία των παιδιών.
Παράλληλα, συνεχίζουμε να συμμετέχουμε σε ημερίδες, συνέδρια και δημόσιες συζητήσεις, όπου αναδεικνύονται θέματα νομικού, κοινωνικού και οικονομικού ενδιαφέροντος. Η ανταλλαγή ιδεών και ο ουσιαστικός διάλογος αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την προώθηση πρωτοβουλιών, που μπορούν να συμβάλουν στην πρόοδο της κοινωνίας.
Κεφάλαιο οικογένεια. Περιγράψτε μας μια ημέρα σας.
Η οικογένεια αποτελεί για εμένα πηγή δύναμης και ισορροπίας. Ως μητέρα δύο παιδιών προσπαθώ καθημερινά να διαχειρίζομαι τις επαγγελματικές υποχρεώσεις και τις κοινωνικές δραστηριότητες χωρίς να χάνω τη σημαντική επαφή με την οικογένειά μου.
Η καθημερινότητά μου είναι συνήθως γεμάτη επαγγελματικές συναντήσεις, νομική εργασία και συμμετοχή σε κοινωνικές δράσεις. Παράλληλα, όμως, προσπαθώ πάντα να αφιερώνω ποιοτικό χρόνο στα παιδιά μου και στους ανθρώπους που αγαπώ, γιατί πιστεύω ότι, η οικογένεια αποτελεί τον πιο σημαντικό πυλώνα στήριξης στη ζωή κάθε ανθρώπου.
Βλέπουμε πως, πλέον, οι γυναίκες αργούν να γίνουν μητέρες. Θεωρείτε πως οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει;
Η κοινωνία έχει αλλάξει σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και οι γυναίκες έχουν αποκτήσει περισσότερες ευκαιρίες στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική ζωή. Πολλές επιλέγουν να ολοκληρώσουν πρώτα τις σπουδές τους ή να εδραιωθούν επαγγελματικά πριν δημιουργήσουν οικογένεια.
Δεν θεωρώ ότι, αυτό σημαίνει απαραίτητα αλλαγή αξιών ή προτεραιοτήτων. Αντιθέτως, συχνά αποτελεί μια προσπάθεια να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, ώστε η οικογενειακή ζωή να συνδυάζεται με την επαγγελματική εξέλιξη.
Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;
Στόχος μου είναι να συνεχίσω να δραστηριοποιούμαι ενεργά στον νομικό και επιστημονικό χώρο, να συμμετέχω σε συνέδρια και να συμβάλλω στον δημόσιο διάλογο μέσα από μελέτες και δημοσιεύσεις.
Παράλληλα, επιθυμώ να ενισχύσω ακόμη περισσότερο το έργο της κοινωνικής οργάνωσης «Είμαστε Ένα», μέσα από δράσεις που προωθούν την κοινωνική συνοχή, την αλληλεγγύη και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
Ταυτόχρονα, μαζί με μια μεγάλη ομάδα πολιτών, δημιουργούμε τις βάσεις για μια νέα σελίδα στην τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο να προσεγγίσουμε διαφορετικά και πιο αποτελεσματικά τα προβλήματα της καθημερινότητας των συμπολιτών μας. Η φιλοσοφία μας βασίζεται στη συνεργασία, τη συμμετοχή και τη διαφάνεια, με κεντρικό άξονα την ουσιαστική επίλυση προβλημάτων που αγγίζουν την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Πιστεύω ότι, μέσα από τη συλλογική προσπάθεια, τη δημιουργικότητα και την κοινωνική ευαισθησία μπορούμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωση μιας κοινωνίας πιο δίκαιης, ανθρώπινης και αισιόδοξης για τις επόμενες γενιές.
Η Δρ. Σοφία Φ. Κατσίγιαννη, δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, είναι έγγαμη μητέρα με δύο παιδιά. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία και Νομικά σε Ελλάδα και Γαλλία, στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών και τη Σορβόννη, αντίστοιχα.
Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με θέμα «Φορολογικό Δίκαιο και Δίκαιο Τουρισμού» του Paris I Panthéon Sorbonne, καθώς και Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) με αντικείμενο διατριβής «Το τεκμήριο αθωότητας στη διοικητική δίκη».
Έκανε πρακτική άσκηση στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη της Ελβετίας με εμβάθυνση στον τομέα της ανθρωπιστικής κρίσης και στο φλέγον προσφυγικό ζήτημα. Στο πλαίσιο του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, το Σεπτέμβριο του 2016, ανέπτυξε ως κεντρική ομιλήτρια το θέμα «Το δικαίωμα των νέων στην εργασία και την αειφόρο ανάπτυξη».
Η δράση και ενασχόλησή της με θέματα της τοπικής και ευρύτερης κοινωνίας άρχισε το έτος 2008 με την εκλογή της στη θέση της αντιπροέδρου στο νεοσύστατο Τοπικό Συμβούλιο Νέων του τότε Δήμου Δροσιάς. Ακολούθησε η ενεργότερη και διεξοδικότερη δράση της με την είσοδό της στον Α’ βαθμό της αυτοδιοίκησης, όταν για πρώτη εκλέχτηκε δημοτική σύμβουλος του «καλλικρατικού», πλέον, Δήμου Διονύσου. Υπηρέτησε τον κορυφαίο αυτό θεσμό της αυτοδιοίκησης, με συνέπεια και υπευθυνότητα, έχοντας διατελέσει εντεταλμένη σύμβουλος εθελοντισμού, εκλεγμένο μέλος της Σχολικής Επιτροπής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, πρόεδρος της Επιτροπής Διαβούλευσης, τακτικό μέλος της Επιτροπής Ποιότητας Ζωής και του ΝΠΔΔ «ΕΣΤΙΑ», εντεταλμένη σύμβουλος εθελοντισμού, διαβούλευσης και ισότητας, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και, τέλος, αντιδήμαρχος Παιδείας, Ισότητας και Τουριστικής Ανάπτυξης του Δήμου Διονύσου.
Στο πλαίσιο της έως τώρα αυτοδιοικητικής της πορείας ανέπτυξε πολυσχιδή θεσμική δράση σε θέματα ευαισθητοποίησης των πολιτών, κυρίως των νέων, στον εθελοντισμό, στην προστασία του περιβάλλοντος και αναγέννησή του (δενδροφυτεύσεις, αναδασώσεις, καθαρισμοί ρεμάτων και κοινόχρηστων χώρων) και στη διάδοση σε όλα τα κοινωνικά στρώματα των ωφελημάτων της πυροπροστασίας. Ιδιαίτερη μέριμνα και φροντίδα έδειξε και συνεχίζει να δείχνει για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες του τόπου μας και της ευρύτερης κοινωνίας, συνεισφέροντας κάθε μορφής υλική και άυλη βοήθεια.
Η διοργάνωση ανοιχτών συζητήσεων, η κατάθεση τεκμηριωμένων θέσεων και προτάσεων, η επίκαιρη και έγκαιρη λήψη αποφάσεων κατά την άσκηση των αυτοδιοικητικών της καθηκόντων, με γνώμονα τους ορισμούς των νόμων και το δημόσιο συμφέρον, αποτέλεσαν και αποτελούν στην εν γένει πορεία της, τον πυρήνα της δημόσιας ζωής της.
Συμμετέχει με εισηγήσεις της σε ημερίδες και συνέδρια και δημοσιεύει σε έγκριτα νομικά περιοδικά, άρθρα και μελέτες γενικότερου ή ειδικότερου νομικού, οικονομικού και κοινωνικού ενδιαφέροντος. Συχνά αρθρογραφεί στον ημερήσιο έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο και παρεμβαίνει με την παρουσία της τηλεοπτικά, αναδεικνύοντας με τις θέσεις και την εμπειρία της επίκαιρα θέματα που απασχολούν την τοπική και ευρύτερη κοινωνία.
