«Ράλι» καταγράφεται στις τιμές των κρεάτων, των οπωροκηπευτικών και των γαλακτοκομικών προϊόντων, προκαλώντας ανησυχία στα νοικοκυριά, πολλά εκ των οποίων φαίνεται ότι θα στρώσουν φέτος το πασχαλινό τους τραπέζι ακόμα και χωρίς τον παραδοσιακό οβελία, αφού κάτι τέτοιο δεν θα το αντέχει το πορτοφόλι τους.
Δεν υπάρχει μέρα που οι τιμές στην αγορά να μην αυξάνονται σχεδόν σε όλα τα προϊόντα, από τα λαχανικά μέχρι τα κρέατα, υποστηρίζουν καταναλωτές και ενώσεις καταναλωτών. Ενδεικτικά, η τιμή στα ντοματίνια βελανίδια έχει εκτοξευτεί κατά 266% σε σύγκριση με πέρσι. Το μοσχαρίσιο κρέας, το αρνί και το κατσίκι γίνονται επίσης όλο και πιο ακριβά, με αυξήσεις που ξεπερνούν το 25%, δυσκολεύοντας όλο και περισσότερους πολίτες να τα αγοράσουν.
Και σαν να μην έφταναν αυτά, νέοι παράγοντες εντείνουν το ήδη εκρηκτικό σκηνικό. Οι ζωονόσοι όπως η ευλογιά και ο αφθώδης πυρετός, η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή, η άνοδος του ενεργειακού κόστους, τα υψηλά μεταφορικά και οι αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την κατάσταση.
«Χρυσάφι» η τιμή του κρέατος
Με το μοσχάρι να φτάνει τα 20 ευρώ και το κατσίκι τα 16-18 ευρώ, οι καταναλωτές αναρωτιούνται πότε θα σταματήσει η ανηφόρα. Οι πρώτες εκτιμήσεις από τους κρεοπώλες δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας. Καθώς πλησιάζει η κορύφωση της εορταστικής περιόδου, οι τιμές στα αμνοερίφια αναμένεται να αυξηθούν ακόμη περισσότερο, καθώς οι κτηνοτρόφοι προβλέπεται να πουλήσουν γύρω στα 12-13 ευρώ.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Απόστολος Ραυτόπουλος, μιλώντας στην One Voice σημειώνει: «Στην Κεντρική Αγορά η τιμή χονδρικής του αρνιού ανέβηκε από 9,5€ στα 12€ και του κατσικιού περίπου από 9€ στα 12€. Στα κρεοπωλεία το μπούτι ξεπερνά τα 18€, το χεράκι τα 16€ και το παϊδάκι τα 20€, μόλις 12 μέρες πριν από το Πάσχα».
Περαιτέρω ανησυχία προκαλεί η πρόβλεψη ότι οι κτηνοτρόφοι θα πουλήσουν φέτος τα αμνοερίφια στα 12-13€, από 8,5-9€ πέρσι, αύξηση κατά 40-55%, η οποία θα φανεί σύντομα στη λιανική, στις περιφέρειες και στις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Την ίδια ώρα, ανησυχία προκαλούν και οι παράνομες «ελληνοποιήσεις». Όπως σημειώνει o κ. Ραυτόπουλος, «απαιτείται παρέμβαση του ελεγκτικού μηχανισμού, ειδικά στα σύνορα, καθώς απαγορεύεται η εισαγωγή ζωντανών αμνοεριφίων από γειτονικές χώρες. Έχουμε δεχτεί καταγγελίες ότι ζωντανά αμνοερίφια περνούν παράνομα τα σύνορα».
Η κατάσταση επιδεινώνεται και από την απαξίωση του ελεγκτικού μηχανισμού. Ο κ. Ραυτόπουλος επισημαίνει: «Μερικές δεκάδες ελεγκτές καλούνται να ελέγξουν ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Η νέα ανεξάρτητη αρχή δεν διαθέτει οργανόγραμμα ούτε επαρκές προσωπικό, ενώ οι εργαζόμενοι της Γενικής Διεύθυνσης Εμπορίου αντιμετωπίζουν σοβαρή απαξίωση».
Στα ύψη και τα οπωροκηπευτικά
Αυξημένες καταγράφονται και οι τιμές στα οπωροκηπευτικά, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ο κ. Ραυτόπουλος τονίζει: «Το μπρόκολο σε μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ την Τετάρτη είχε 2,80€, την Πέμπτη 3€, την Παρασκευή 3,20€, το Σάββατο 3,40€, τη Δευτέρα 3,50€ και σήμερα (σ.σ.: χτες) 3,65€. Παρόμοια εικόνα έχουμε και με το κουνουπίδι, από 1,80€ την Τετάρτη φτάνει σήμερα (σ.σ.: χτες) στα 2,15€. Το ίδιο συμβαίνει με τις μελιτζάνες και τα κρεμμυδάκια». Και συνεχίζει: «Οι τιμές σε σχέση με πέρσι έχουν εκτοξευτεί. Τα ντοματίνια βελανίδια είχαν χονδρική τιμή 1,50€ πέρσι και φέτος φτάνουν τα 5,50€, ενώ στο λιανικό εμπόριο αγγίζουν τα 8€/κιλό. Οι ντομάτες ξεπερνούν τα 3€ στα σούπερ μάρκετ και έως 3,80€ σε μανάβικα και λαϊκές αγορές. Οι μελιτζάνες φτάνουν τα 5€, ενώ τα αγγούρια το 1€/τεμάχιο, αύξηση 40% σε σχέση με πέρσι».
Οι σωρευτικές αυξήσεις επιβαρύνουν σημαντικά το συνολικό κόστος του πασχαλινού τραπεζιού, καθιστώντας ακόμα και τη σαλάτα… πολυτέλεια για πολλές οικογένειες.
Αναγκαία προσαρμογή των καταναλωτών
Οι πολίτες προσπαθούν να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα. Η κ. Έφη, συνταξιούχος με σύνταξη 650€, λέει: «Ψώνισα λίγο λίγο. Πέτυχα το μοσχάρι σε καλή τιμή σε σούπερ μάρκετ, οπότε το προμηθεύτηκα τότε. Δεν θα ψήσουμε αρνί ή κατσίκι».
Ο κ. Ηλίας, χαμηλοσυνταξιούχος, προσθέτει: «Θα περάσουμε όλοι μαζί τις γιορτές, περίπου 10 άτομα μαζί με τα παιδιά. Δεν θα σουβλίσουμε φέτος, αλλά θα το βάλουμε στο φούρνο. Έχουμε παραγγείλει το κατσίκι από το χωριό».
Η Μαρία και ο Παναγιώτης, εργαζόμενοι και οι δύο, μοιράζονται τα έξοδα με φίλους και συγγενείς για ένα γιορτινό τραπέζι περίπου 20 ατόμων. Όπως λένε, θα περιορίσουν τις ποσότητες και θα ψωνίσουν με το δώρο του Πάσχα.
Κάποιοι άλλοι, βέβαια, έχουν αποφασίσει φέτος να μη συμπεριλάβουν καν τον παραδοσιακό οβελία στο πασχαλινό τους τραπέζι, αλλά να επιλέξουν όποιο είδος κρέατος βρουν φτηνότερο στην αγορά.
Κάν’ το όπως η Κύπρος
Η Ελλάδα, παρ’ όλα αυτά, κατατάσσεται μεταξύ των 10 χωρών με τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα, σε σύνολο 45 χωρών που εξετάστηκαν, ενώ οι πολίτες αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές καυσίμων και περιορισμένα μέτρα στήριξης, όπως το fuel pass. Αντίθετα, χώρες όπως η Κύπρος, η Ισπανία και η Ιταλία εφαρμόζουν πιο ουσιαστικά μέτρα.
«Εάν αυτά θεωρούνται μέτρα στήριξης για τους Έλληνες πολίτες, τότε μόνο εξοργισμένοι μπορούμε να νιώσουμε», σχολιάζει ο κ. Ραυτόπουλος. Όπως επισημαίνει, η Κύπρος εφάρμοσε οκτώ γενναία μέτρα, μεταξύ των οποίων: «Μείωση ΦΠΑ στον ηλεκτρισμό κατά 5% για όλους τους καταναλωτές από 1η Μαΐου έως 31 Μαρτίου 2026, μείωση ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα κατά 8,33 σεντς/λίτρο, μηδενικός ΦΠΑ σε φρούτα, λαχανικά, κρέας, πουλερικά και ψάρια μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2026, καθώς και επιδότηση 30% στις απολαβές εργαζομένων στην ξενοδοχειακή βιομηχανία και 15% επιδότηση σε λιπάσματα και γεωργικά εφόδια».
Ο κ. Ραυτόπουλος υπογραμμίζει την ανάγκη η ελληνική κυβέρνηση να υιοθετήσει παρόμοια μέτρα, ενώ τονίζει ότι και ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα είναι ανεπαρκής. «Η κυβέρνηση οφείλει να λάβει ουσιαστικά μέτρα ώστε να μειωθεί η πίεση στα νοικοκυριά και να περιοριστούν οι αδικαιολόγητες αυξήσεις κερδών στην αγορά», καταλήγει.
