Το πραγματικό δίλημμα σήμερα δεν είναι «μνημόνιο ή αντιμνημόνιο», αλλά «νεοφιλελευθερισμός ή κοινωνικό κράτος» επεσήμανε στην fmvoice.gr ο συνταγματολόγος και καθηγητής του ΔΠΘ Γιώργος Κατρούγκαλος.
Μιλώντας στην εκπομπή «Ο Καλός και ο Κακός Βγαίνουν Βόλτα στη Σοφοκλέους», ο καθηγητής σημείωσε ότι το κοινωνικό κράτος έχει να κάνει με τη ρύθμιση των σχέσεων της εργασίας, που είχαμε μέχρι πριν από λίγο καιρό. Ενώ στην Ευρώπη ο βασικός τρόπος πλουτισμού είναι η παραγωγή και τελευταία μέσω χρηματιστηριακών αγορών, στην Ελλάδα ο βασικός τρόπος για να βγάλει κάποιος λεφτά είναι οι σχέσεις του με το κράτος. «Αυτό, όμως, δεν είναι νεοφιλελευθερισμός», σημείωσε ο κ. Κατρούγκαλος.
Επεσήμανε επίσης ότι το βασικό πρόβλημα στην Ευρώπη είναι το ότι όσο υπάρχει μόνο ενιαία νομισματική πολιτική και δεν υπάρχει κάποια οικονομική πολιτική που να μεταφέρει τα πλεονάσματα των ισχυρών χωρών στον ελλειμματικό Νότο, θα διαιωνίζονται αυτά τα φαινόμενα και οι χώρες του Νότου θα παραμένουν αποικίες χρέους.
Σε τελική ανάλυση, είτε θα γίνει η μεταφορά των πλεονασμάτων ή θα οδηγηθούμε στη διάλυση του ευρώ. Για το λόγο αυτό διερευνούνται τα μεγάλα πλεονάσματα της Γερμανίας, καθώς μακροπρόθεσμα η γραφειοκρατία των Βρυξελλών αντιλαμβάνεται πως είναι μία κατάσταση η οποία δεν μπορεί να διαρκέσει επ’ αόριστον.
Όσον αφορά στις νομικές πτυχές της μνημονιακής εποχής, που ζούμε, ο κ. Κατρούγκαλος χρησιμοποίησε τον όρο “παρασύνταγμα”, θυμίζοντας ότι ανάλογες καταστάσεις έζησε η χώρα αμέσως μετά από τον Εμφύλιο πόλεμο, με “παρασύνταγμα” που εφαρμόστηκε το 1952 όταν τυπικά υπήρχε κατοχύρωση δικαιωμάτων, αλλά παράλληλα υπήρχαν εκτελέσεις, εκτοπίσεις, πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων κλπ.
Επεσήμανε επίσης ότι το σημερινό πολιτικό σύστημα, μαζί με τη διαπλοκή με τις οικονομικές ελίτ, τα μέσα ενημέρωσης, τα πανεπιστήμια, ακόμη και με τη δικαιοσύνη, έχει ξεπεράσει το όριο μέσα στο οποίο θα μπορούσε να αναμορφωθεί και βρίσκονται σε ταχεία φάση κατάρρευσης. Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα το αντικαταστήσει.
«Η μοναδική πιθανότητα σωτηρίας είναι να αναπτύξουμε τις δικές μας συλλογικές αντιστάσεις και δράσεις», σημείωσε ο καθηγητής και τόνισε ότι από το Σύνταγμα έχουμε υποχρέωση πολιτικής ανυπακοής απέναντι σε νόμους που είναι αντισυνταγματικοί, ακόμη και σε έναν άδικο νόμο, που ενδεχομένως να μην έχει κριθεί αντισυνταγματικός.
Σχολιάζοντας την χαμηλότερη των αναμενομένων αντίδραση της κοινωνίας, ο καθηγητής εκτίμησε πως ο ελληνικός λαός βρίσκεται σε κατάσταση σοκ, ενώ παράλληλα διαπιστώνει ότι όσοι βρίσκονται στην εξουσία ανησυχούν, καθώς έχουν συνειδητοποιήσει ότι βρίσκονται στην αρχή του τέλους. «Το ότι φεύγουν αυτοί, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αισθανόμαστε ασφαλείς για όσα έρχονται», επεσήμανε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με τον κ. Κατρούγκαλο, στο καλύτερο σενάριο για τις εξελίξεις στην Ελλάδα, είναι να έχουμε ένα πολιτικό σκηνικό ανάλογο με εκείνο της Χιλής του 1973, όταν αναδείχθηκε ο Αλιέντε ως επικεφαλής αριστερού συνασπισμού, με εύθραυστη πλειοψηφία και στοχοποιήθηκε από την πρώτη στιγμή. «Η πιθανότητα αυτού του σχήματος για επιβίωση υπάρχει μόνο εάν μπορέσει να έχει μια ευρύτατη υποστήριξη από ένα λαϊκό κίνημα, που θα αντιστέκεται σε οποιαδήποτε προσπάθεια προβοκάτσιας ή ανατροπής και κυρίως να προωθήσει τα θετικά μέτρα».
«Το βασικό πολιτικό διακύβευμα είναι πως όλοι όσοι δεν έχουμε άμεση κομματική ένταξη να βοηθήσουμε να υπάρξει ένα συλλογικό ρεύμα υποστήριξης και αντίστασης», σύμφωνα με τον συνταγματολόγο.
Τόνισε δε, πως το βασικό νόημα της πολιτικής των μνημονίων δεν είναι απλώς να μειωθούν οι μισθοί για να αυξηθεί η κερδοφορία των επιχειρήσεων, αλλά να αλλάξουν το συνολικό μοντέλο ρύθμισης του κράτους και της κοινωνίας, προωθούν ένα διαφορετικό μοντέλο καπιταλισμού. Από τον καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο που γνωρίζαμε από τη δεκαετία του ’50, επιχειρείται η επαναφορά του άγριου καπιταλισμού που επικρατούσε τον 19ο αιώνα, χωρίς ελευθερίες, χωρίς δικαιώματα, με αυταρχισμό και καταστολή.
Σύμφωνα με τον κ. Κατρούγκαλο, το ελληνικό πολιτικό σύστημα, όπως εκφράζεται από Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ, εκφράζει τα παρασιτικά τμήματα της αστικής τάξης της χώρας, που έχουν μάθει να βγάζουν χρήματα από την ειδική πολιτική σχέση με το κράτος. Ενδεχομένως εδώ να υπάρχει διαφορά απόψεων με την τρόικα, η οποία θα επιθυμούσε έναν εκσυγχρονισμό του καπιταλισμού στην κατεύθυνση του απόλυτου νεοφιλελευθερισμού. Μπορεί να εφαρμόζουν τις ίδιες πολιτικές, αλλά δεν έχουν απόλυτη ταύτιση συμφερόντων, σημείωσε ο καθηγητής.
