Με την επικύρωση του …πλανητάρχη της ανατολής, του νέου γενικού γραμματέα του κομμουνιστικού κόμματος της Κίνας και επόμενου προέδρου, Σι Ζινπίνγκ, ολοκληρώθηκαν σήμερα οι εργασίες για τη μαζικότερη αλλαγή φρουράς στην ηγεσία της χώρας εδώ και πάνω από μια δεκαετία.
Χθες έπεσε η αυλαία του 18ου συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, κατά τη διάρκεια του οποίου πάνω από 2.200 αντιπρόσωποι ψήφισαν τα μέλη της νέας κεντρικής επιτροπής, η οποία αριθμεί περίπου 200 κορυφαία πολιτικά πρόσωπα, κυρίως από τη νέα ανερχόμενη γενιά του κόμματος. Και σήμερα το πρωί, η νέα κεντρική επιτροπή, στη πρώτη συνεδρίαση της όρισε το νέο Πολιτικό Γραφείο και τη νέα μόνιμη επιτροπή του κόμματος, ενώ βεβαίως επικύρωσε και επισήμως το νέο ηγετικό δίδυμο της χώρας, τον 59χρονο Ζινπίνγκ στο ρόλο του γενικού γραμματέα του κόμματος, και τον Λι Κεκιάνγκ στο πλευρό του.
Ως εντολοδόχος πρόεδρος και πρωθυπουργός της Κίνας αντιστοίχως, οι Σι και Λι θα αναλάβουν επισήμως καθήκοντα το Μάρτιο του 2013. Όμως, έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνουν τη στρατηγική τους, σύμφωνα με τα όσα αποφασίστηκαν και στο συνέδριο, αναγνωρίζοντας ότι αναλαμβάνουν τα ηνία της δεύτερης ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη –και σε λίγα χρόνια πρώτης- σε μια κρίσιμη περίοδο. Σε μια περίοδο, που η οικονομία αναζητά μια νέα κατεύθυνση, η κοινωνία έχει ανάγκη να βρει τρόπο να επουλώσει τις βαθιές κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, και το πολιτικό σύστημα ταλανίζεται από φαινόμενα διαφθοράς και νεποτισμού, που αν δεν αντιμετωπίσει, δεν θα επιβιώσει, όπως προειδοποίησε ανοιχτά στην ομιλία του ο απερχόμενος πρόεδρος Χου Ζιντάο.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι πάντες περίμεναν με ενδιαφέρον τη τελική σύνθεση του πανίσχυρου Πολιτικού Γραφείου, προκειμένου να αντλήσουν συμπεράσματα για τη πολιτική κατεύθυνση που θα ακολουθήσει η χώρα τα επόμενα χρόνια, στη προσπάθεια της να παλέψει τις ραγδαίες κοινωνικές αλλαγές που έχει επιφέρει η υψηλή ανάπτυξη, η ροή του χρήματος και η εισβολή των δυτικών προτύπων, δημιουργώντας τεράστιες διαφορές μεταξύ των αστικών κέντρων και της περιφέρειας, αλλά και της εργατικής τάξης και της νέας ελίτ, με τον υψηλότερο ρυθμό παραγωγής νέων εκατομμυριούχων στο πλανήτη. Έτσι, αν και οι προβλέψεις επαληθεύτηκαν υπήρξε απογοήτευση για την επικράτηση της συντηρητικής φρουράς.
Πραγματικά, τουλάχιστον τα τέσσερα από τα επτά νέα μέλη του Πολιτικού Γραφείου θεωρούνται σύμμαχοι του παλιού προέδρου της Κίνας, Ζιανγκ Ζεμίν, γεγονός που όχι μόνο επιβεβαιώνει τη διαρκή επιρροή του, αλλά και τη σταθερή δύναμη της σκληροπυρηνικής, παλαιοκομματικής φρουράς, έναντι της νέας γενιάς των μεταρρυθμιστών. Και αυτό θεωρείται ότι θα λειτουργήσει σαν τροχοπέδη για τη προσπάθεια επιτάχυνσης των πολιτικών μεταρρυθμίσεων.
Βεβαίως, σε πολιτικό επίπεδο η συζήτηση, ήδη από το συνέδριο, έθεσε θέμα βελτίωσης του δημοκρατικού πλαισίου, καθώς η απερχόμενη και η νέα γενιά ηγετών φαίνεται να έχουν συμφωνήσει προς τη κατεύθυνση αυτή προκειμένου να προστατέψουν εγκαίρως το καθεστώς από τα …χειρότερα, από την αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια και τις επιρροές που ούτως ή άλλως ασκεί η Δύση στη νέα γενιά μέσω του Διαδικτύου. Όμως, ο ρυθμός και η έκταση των μεταρρυθμίσεων, θα καθοριστεί πλέον από τη νέα ηγετική φρουρά, και αν και ο εντολοδόχος πρόεδρος Σι θεωρείται μάλλον μετριοπαθής, τουλάχιστον για τα κινεζικά πρότυπα, η σταθερή επιρροή των συντηρητικών στα διοικητικά όργανα δεν αφήνουν μεγάλα περιθώρια αισιοδοξίας για μεγάλες και ταχείες αλλαγές.
Πάντως, πέρα από την ανάγκη του συστήματος για ανανέωση είναι κοινό μυστικό ότι και το οικονομικό μοντέλο της χώρας χρίζει επίσης ριζικής ανανέωσης. Ντόπιοι και διεθνείς αναλυτές συμφωνούν ότι το κέντρο βάρους της οικονομίας θα πρέπει να μετατοπιστεί δίδοντας μεγαλύτερο βάρος στην εσωτερική κατανάλωση παρά στις εξαγωγές και τις επενδύσεις. Και η εγχώρια αγορά με τις κρατικές εταιρείες κολοσσούς θα πρέπει να ανοίξει στον ιδιωτικό ανταγωνισμό, ενώ η κυβέρνηση θα πρέπει να πάρει περισσότερα μέτρα για τη στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που μπορεί να αποδειχτούν το κλειδί για τη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης στη περιφέρεια. Και βέβαια, και ο αγροτικός τομέας θα πρέπει να εκσυγχρονιστεί, προκειμένου να στηρίξει τη προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των αστικών κέντρων και της αγροτικής περιφέρειας.
Σημειωτέον ότι αν και το οικονομικό θαύμα της χώρας τα τελευταία χρόνια πράγματι οδήγησε σε άνοδο του εθνικού βιοτικού επιπέδου και έξοδο από τα επίπεδα φτώχειας πάνω από 500 εκατ. Κινέζων, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το 13% των 1,3 δισ. Κινέζων ζει με λιγότερα από 1,25 δολάρια τη μέρα. Και αυτό παρά τα μέτρα για τη στήριξή τους που δρομολόγησαν οι αρχές, όπως το κρατικό πρόγραμμα στήριξης, ύψους 415 δισ. γουάν (66,5 δισ. δολάρια), το οποίο δεν είχε το επιθυμητό αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων λόγω της εκτεταμένης διαφθοράς των κρατικών αξιωματούχων.
Επίσης, ένα κρίσιμο κοινωνικό θέμα που θα κληθεί να χειριστεί η νέα ηγεσία είναι το σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα που έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει η χώρα, και για το οποίο οι αναλυτές έχουν ήδη κρούσει το κώδωνα του κινδύνου. Η πολιτική του ενός παιδιού πέτυχε να ανακόψει το ρυθμό αύξησης του συνολικού πληθυσμού, αλλά πλέον έχει εξελιχτεί σε σοβαρό πρόβλημα με δεδομένο ότι η Κίνα μεταβάλλεται σε μια χώρα γερόντων με έναν από τους χαμηλότερους δείκτες γεννήσεων στο πλανήτη. Οι εκθέσεις υπολογίζουν ότι από το 2015 η πτώση στον όγκο του πληθυσμού που βρίσκεται σε μάχιμη ηλικία εργασίας θα αρχίσει να γίνεται έντονα αισθητή, πιέζοντας ασφυκτικά την οικονομία αλλά και τα ταμεία.
Παράλληλα, η πληθυσμιακή ψαλίδα μεταξύ γυναικών και ανδρών έχει ανοίξει επικίνδυνα, καθώς οι περισσότερες οικογένειες επιλέγουν το ένα παιδί που αποκτούν να είναι αγόρι. Σήμερα για κάθε 120 αγόρια που γεννιούνται αντιστοιχούν 100 κορίτσια, και αν αυτή η αναλογία συνεχιστεί, μέχρι το 2020 24 εκατομμύρια Κινέζοι θα αναζητούν μάταια το ταίρι τους.
Εν κατακλείδι, η «πέμπτη γένια» ηγετών στα 63 χρόνια κομμουνιστικής κυριαρχίας θα επωμιστεί, όπως έγραψαν χαρακτηριστικά οι «Asian Times», το καθήκον να μεταμορφώσουν το ΚΚΚ από «επαναστατικό» σε «κυβερνητικό» κόμμα, με στόχο να διατηρήσει την εξουσία για πολλά ακόμη χρόνια σε μια κοινωνία και οικονομία, που αλλάζει και μεταλλάσσεται με ταχείς ρυθμούς.
