Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν κάνει ότι μπορούν για να αποκρούσουν την άποψη ότι η πρώτη σύνοδος ΗΠΑ-Αφρικής, που φιλοξενεί από χθες η Ουάσιγκτον αποτελεί την αμερικανική απάντηση στην κινεζική επέλαση στη Μαύρη Ηπειρο.
Μάλιστα χρησιμοποιούν ως επιχείρημα ότι η Κίνα ενδιαφέρεται μόνο για τους πλούσιους ορυκτούς και ενεργειακούς πόρους της Αφρικής, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που έχει υπόψη της μια πιο διευρυμένη συνεργασία, που ξεκινά από αμειγώς επιχειρηματικά συμφέροντα και επεκτείνεται έως την χρηματοδότηση ειρηνευτικών αποστολών και κοινωνικών προγραμμάτων.
Βεβαίως, το κατά πόσο η Ουάσιγκτον πείθει για τους πολύ πιο αθώους σκοπούς της, που δεν έχουν σαν σκοπό μόνο το κέρδος αλλά και το …καλό των φτωχών Αφρικανών, προφανώς σηκώνει πολύ συζήτηση, και αμφισβήτηση. Όμως, σε κάθε περίπτωση ο Λευκός Οίκος σκοπεύει να εκμεταλλευτεί τη τριήμερη σύνοδο και τη παρουσία τουλάχιστον 50 Αφρικανών ηγετών για να δρομολογήσει σειρά συμφωνιών αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Σε κυβερνητικό επίπεδο υπουργοί εμπορίου των δύο πλευρών θα ασχοληθούν με τη δυνατότητα ενίσχυσης, και διεύρυνσης του λεγόμενου African Growth Opportunity Act, που δίνει σε αφρικανικές χώρες πρόσβαση στην αμερικανική αγορά δίχως δασμούς. Η συμφωνία λήγει το Σεπτέμβριο του 2015 και η ανανέωση της θα πρέπει να πάρει εκ νέου έγκριση από το Κογκρέσο.
Επίσης, ο Λευκός Οίκος δείχνει προσωπικό ενδιαφέρον για τη διεύρυνση του προγράμματος Power Africa, το οποίο ίδρυσε πέρυσι ο Μπάρακ Ομπάμα με ιδιωτική χρηματοδότηση. Το πρόγραμμα έχει σαν αρχικό στόχο να αυξήσει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη Μαύρη Ηπειρο κατά 10.000 megawatt και δη, να διασφαλίσει την πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα σε επιπλέον είκοσι εκατομμύρια αφρικανούς. Όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος στοχεύει στην επέκταση του προγράμματος σε έξι ακόμη χώρες, με την παράλληλη διασφάλιση επιπλέον ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ τον …οβολό της στο πρόγραμμα θα προσφέρει πλέον και η Παγκόσμια Τράπεζα.
Παράλληλα, σημαντικός στόχος της συνόδου είναι να φέρει σε προσωπική επαφή τους Αφρικανούς ηγέτες με κορυφαίους παράγοντες της αμερικανικής αγοράς και διευθύνοντες συμβούλους πολυεθνικών ομίλων, πολλοί από τους οποίους έχουν στο μυαλό τους την προώθηση συγκεκριμένων επενδυτικών σχεδίων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η ηγεσία της General Electric που στοχεύει στη δρομολόγηση συμφωνιών που θα αφορούν στον συγκοινωνιακό, τον υγειονομικό και τον ενεργειακό κλάδο.
Τόσο σε διακρατικό όσο και σε εταιρικό επίπεδο, οι Αμερικανοί έχουν μείνει πίσω στην προσπάθεια επενδυτικής εκμετάλλευσης της Αφρικής, και μάλιστα σε ένα διάστημα που η ευρύτερη περιοχή παρουσιάζει μια οικονομική άνθιση που αντιστάθηκε και στις πιέσεις της παγκόσμιας κρίσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με το ΔΝΤ οι ρυθμοί ανάπτυξης στην υποσαχάρια Αφρική θα κυμανθούν φέτος στο 5,4% και θα αυξηθούν στο 5,8% το 2015, ήτοι πολύ πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Οι Κινέζοι έχουν επιδοθεί σε μια φρενήρη επέκταση τους στη περιοχή, κυρίως τη τελευταία δεκαετία, με αποτέλεσμα οι εμπορικές τους συναλλαγές να πολλαπλασιαστούν, και οι ΗΠΑ να περιοριστούν πλέον στο ρόλο του τρίτου (και καταϊδρωμένου) εμπορικού εταίρου της Μαύρης Ηπείρου μετά την Ε.Ε. και τη Κίνα. Αρκεί να αναφέρουμε ότι το διμερές εμπόριο Κίνας-Αφρικής βρίσκεται πλέον στα 200 δισ. δολάρια, σε σχέση με μόλις 85 δισ. δολάρια για το εμπόριο ΗΠΑ-Αφρικής. Η εξέλιξη αυτή, που προφανώς επηρεάζει και τις γεωπολιτικές ισορροπίες, πυροδότησε σελίδες αρνητικών αναλύσεων στον αμερικανικό οικονομικό Τύπο, και επικρίσεις από την αμερικανική αγορά, υποχρεώνοντας τον Λευκό Οίκο να αναβαθμίσει το θέμα στις υψηλές προτεραιότητες του. Και η πρώτη σύνοδος ΗΠΑ-Αφρικής εξυπηρετεί ακριβώς το σκοπό αυτό.
Πάντως, η απρόσμενη κρίση του φονικού ιού Εμπόλα σε Λιβερία, Γουινέα και Σιέρα Λεόνε, που ήδη έχει κοστίσει τη ζωή σε περίπου 800 άτομα, αποτέλεσε ένα απρόσμενο παράγοντα που χάλασε κάπως τα αμερικανικά σχέδια. Και αυτό διότι λειτούργησε σαν θλιβερή υπενθύμηση των τεράστιων υγειονομικών ελλείψεων, και αναγκών, που έχουν τα φτωχότερα κράτη της περιοχής, παρά τη άνθιση της οικονομικής ανάπτυξης της ηπείρου. Μάλιστα, οι οικοδεσπότες υποχρεώθηκαν για προληπτικούς λόγους να περάσουν από αυξημένους (και ενοχλητικούς) υγειονομικούς ελέγχους τους υψηλούς καλεσμένους τους, προκειμένου να βεβαιωθούν ότι δεν φέρουν τον φονικό ιό, για τον οποίο δεν υπάρχει εμβόλιο ή θεραπεία, με αποτέλεσμα το ποσοστό θνησιμότητας να φτάνει έως και το 90%.
