Μεγάλες αμφιβολίες εκφράζουν ισχυροί παίκτες του λιανεμπορίου για την ενδεχόμενη είσοδο στη χώρα του μεγαλύτερο retailer στον κόσμο, της αμερικανικής Wal – Mart. «Είναι δυνατόν να φεύγουν από την Ελλάδα, ελληνικές και ευρωπαϊκές εταιρείες και να θέλουν να έρθουν οι αμερικάνικες;» αναρωτιούνται στην πιάτσα.
«Εάν ήταν να έρθει, θα μας είχε ρωτήσει», απάντησε χαρακτηριστικά ένας από τους κορυφαίους managers αλυσίδας σουπερ μαρκετ στην Ελλάδα και ανώτατο στέλεχος πολυεθνικής, ερωτηθείς εάν πιστεύει ότι είναι ρεαλιστική η φημολογία περί επέκταση της Walmart στην ευρωπαϊκή αγορά, με την Ελλάδα να αποτελεί την “πύλη εισόδου”.
Τα «ερωτηματικά» που συζητάει η αγορά
Παράγοντες της αγοράς αφήνουν υπονοούμενα ότι η πολυεθνική δεν θα καταφέρει να συνεργαστεί με την «φιλοσοφία του επιχειρείν» στην Ελλάδα, με τις αλλεπάλληλες αλλαγές στην φορολογία, με τις συχνές απεργιακές κινητοποιήσεις και με τα «πάρε-δώσε» με πολιτικούς, τραπεζίτες κτλ. “Δεν ήρθαν την περίοδο των παχιών αγελάδων και έρχονται τώρα που δεν υπάρχει σάλιο;”, είναι ένα εύλογο ερώτημα στα χείλη όσων γνωρίζουν τον κλάδο.
Από την άλλη μεριά, οι αισιόδοξοι υποστηρίζουν ότι, η Ελλάδα μπορεί να κάνει επιτυχημένες business με εταιρείες θηρία όπως π.χ. στην περίπτωση της Cosco και θεωρούν ότι στις μέρες μας κάθε νέο άνοιγμα επιχείρησης που προσφέρει νέες θέσεις εργασίας, συμβάλλοντας στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, είναι ευπρόσδεκτο. Μάλιστα κάνουν λόγο για αλλαγή του επενδυτικού κλίματος . «Εφόσον προχωρήσει η συμφωνία, θα αλλάξουν ριζικά τα δεδομένα στο εγχώριο λιανεμπόριο . Επίσης μια τέτοια κίνηση θα αμβλύνει τις αρνητικές εντυπώσεις που δημιούργησε η απόφαση των ΦΑΓΕ και Coca-Cola 3E να μεταφέρουν την έδρα τους στο εξωτερικό και θα στείλει μήνυμα ότι η Ελλάδα αλλάζει και αφήνει οριστικά πίσω της την κρίση».
Υπάρχουν, βέβαια, και οι “καχύποπτοι”: «Έπρεπε να φαλιρίσουν τα μαγαζιά στην Ελλάδα και να πέσουν οι μισθοί στα 500 ευρώ τον μήνα για να μπορούν να καταφθάσουν οι πολυεθνικές στυλ Wal – Mart με πολύ χαμηλούς μισθούς, με άθλιες συνθήκες πολύωρης εργασίας που προσομοιάζουν με κάτεργο, χωρίς πληρωμή υπερωριών και που ο συνδικαλισμός όχι μόνο απαγορεύεται αλλά διώκεται, κλπ.;»., και συμπληρώνουν: «… όπου υπάρχει ανεργία φτώχεια και παρακμή εκεί πάει η Wal Mart».
«Ανοικτή σύγκρουση» εργαζομένων με τη διοίκηση της πολυεθνικής
Είναι χαρακτηριστικό ότι η περασμένη Παρασκευή 23/11 που ήταν η Ημέρα των Ευχαριστιών ή «Μαύρη Παρασκευή» στις ΗΠΑ και αποτελεί είναι την πιο εμπορική μέρα με την έναρξη των αγορών των Χριστουγέννων, χρωματίστηκε από τις κινητοποιήσεις των εργαζομένων στη «Walmart».
Τα αιτήματα επικεντρώθηκαν στη βελτίωση συνθηκών εργασίας, την επέκταση της πλήρους απασχόλησης, τις ασφαλιστικές εισφορές, αύξηση αποδοχών, κατοχύρωση συνδικαλιστικών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τους διοργανωτές έγιναν 1.000 πολύμορφες κινητοποιήσεις σε 46 πολιτείες, χωρίς να διευκρινίζεται ο αριθμός των εργαζομένων που πήραν μέρος.
Η αρχή των κινητοποιήσεων έγινε τον Οκτώβριο από τους απoθηκάριους στο Ελγουντ του Ιλινόις, όπου μετά από 21 ημέρες απεργίας βελτίωσαν τις συνθήκες εργασίας τους. Ακολούθησαν εργαζόμενοι στο Λος Αντζελες, ενώ μετά από λίγες ημέρες εργαζόμενοι σε 28 καταστήματα σε 12 πολιτείες πραγματοποίησαν απεργιακές κινητοποιήσεις σε ένδειξη αλληλεγγύης. Ηταν η πρώτη μαζική απεργία στη «Walmart» εδώ και 50 χρόνια!
Η συμφωνία με την “Βασιλάγας”
Σύμφωνα με τη διοίκηση της βορειοελλαδικής αλυσίδα “Βασιλάγας”, όπως τονίστηκε σε πρόσφατα δημοσιεύματα, υπάρχει συμφωνία με την αλυσίδα από τις ΗΠΑ για ανάπτυξη μεγάλων σούπερ-μάρκετ στην ελληνική αγορά, και στις περισσότερες πρωτεύουσες νομών.
Η αναπτυσσόμενη αλλά μικρού μεγέθους, τοπική εταιρεία “Βασιλάγας” διαθέτει τρία ίδια καταστήματα στη Θεσσαλονίκη και αρκετά συνεργαζόμενα με την επωνυμία «3Β Markets», τα οποία πωλούν πολλά επώνυμα προϊόντα, που αποτελούν παράλληλες εισαγωγές από διάφορες άλλες χώρες της Ε.Ε..
Οι οικονομικές της επιδόσεις το 2011 ήταν αισιόδοξες, με τζίρο 22,9 εκατ. ευρώ (αύξηση 47,8% σε σχέση με το 2010) και κέρδη προ φόρων που άγγιξαν τα 62.503 ευρώ (αύξηση 151% συγκριτικά με τα 24.811 ευρώ του 2010).
Ποια είναι η Walmart
O αμερικανικός κολοσσός στον χώρο του λιανεμπορίου, διαθέτει περισσότερο από 5.000 καταστήματα και πάνω από 138 εκατ. πελάτες παγκοσμίως , απασχολεί μόνο στις ΗΠΑ 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους με βασικό αντικείμενο δραστηριοποίησης την υλοποίηση μεγάλων καταστημάτων (big boxes) και εμπορικών κέντρων. Mόνο για το τρίτο τρίμηνο του 2012 ανακοίνωσε καθαρά κέρδη ύψους 3,64 δισ. δολαρίων.
Πρόκειται για μια εταιρεία που πληρώνει χαμηλούς μισθούς -κατά μέσο όρο πληρώνουν δύο με τρία δολάρια λιγότερα από όσα ορίζουν οι συμβάσεις των συνδικάτων. Η Wal-Mart έδωσε μεγάλο αγώνα για να εμποδίσει τους υπαλλήλους της να στήσουν ένα σωματείο. Από τους 920.000 υπαλλήλους της Wal-Mart μόνοι οι 10 είναι μέλη σωματείου στις ΗΠΑ.
Αλλά η εκμετάλλευση των εργαζομένων ξεπερνά τα όρια των καταστημάτων της αλυσίδας. Η παραγωγή φτηνών προϊόντων για τη Wal-Mart εκτελείται σε μεγάλο μέρος από παράνομη (παιδική ή καταναγκαστική) εργασία σε εργαστήρια του Τρίτου Κόσμου. Μια έρευνα του αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου NBC έδειξε το 1992 ότι υφάσματα που ράβονταν από 12χρονα παιδιά στο Μπαγκλαντές για λογαριασμό της Wal-Mart, έφεραν την ετικέτα “Made in Usa”. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Ντέιβιντ Γκλας αντέδρασε με κατανόηση: “Υπάρχουν τραγικά πράγματα που συμβαίνουν σ’ όλο τον κόσμο. Ισως όμως εσείς να δίνετε διαφορετικό ορισμό στο τι σημαίνει παιδί”.
Η διεύθυνση ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Εθνικής Επιτροπής Εργασίας (NLC) των ΗΠΑ διερεύνησε τις συνθήκες εργασίας στα εργαστήρια του Μπαγκλαντές και της Ονδούρας, όπου ράβονται τα ρούχα της Wal-Mart, και διαπίστωσε ότι 14χρονες κοπέλες εργάζονται με βάρδιες 14 ωρών, οι οποίες μπορεί να φτάσουν και τις 24 ώρες. Δουλεύουν 7 μέρες τη βδομάδα κι αν αρνηθούν απολύονται. Η έκθεση του 1999 της NLC αναφέρει ότι η παιδική εργασία χρησιμοποιείται από τη Wal-Mart στην Ονδούρα, το Μεξικό, το Σαλβαδόρ, την Κίνα, το Μπαγκλαντές και τη Γουατεμάλα. Ο εκπρόσωπος της NLC δήλωσε ότι η Wal-Mart “είναι ένας από τους χειρότερους εκμεταλλευτές της παιδικής εργασίας παγκοσμίως, αν όχι ο χειρότερος”.
(Απόσπασμα από ρεπορτάζ της Ελευθεροτυπίας για την Wal Mart)
