Πολύ κοντά στην πρώτη ουσιαστική παγκόσμια εμπορική μεταρρύθμιση στα 18 χρόνια λειτουργίας του βρίσκεται ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, καθώς οι μαραθώνιες πολύμηνες συνομιλίες κατόρθωσαν επιτέλους να ξεμπλοκάρουν κάποια από τα δυσκολότερα σημεία της διαπραγμάτευσης. Μια πραγματικά σπάνια επιτυχία στην κατά τα άλλα μακρά ιστορία του οργανισμού.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο σχετικά φρέσκος επικεφαλής του οργανισμού, ο Ρομπέρτο Αζεβέντο, πιέζει για να «κλειδώσει» τη συμφωνία άμεσα, ακολουθώντας τη στρατηγική του «στη βράση κολλάει το σίδερο». Την Κυριακή ή το αργότερο τη Δευτέρα θα συνεδριάσει το γενικό συμβούλιο, ήτοι το ανώτατο όργανο του ΠΟΕ, για να επικυρώσει το προσχέδιο, ανοίγοντας έτσι το δρόμο για την επίσημη υπογραφή του κειμένου στην εξαμηνιαία συνεδρίαση των υπουργών εμπορίου των 159 κρατών μελών του οργανισμού στο Μπαλί, της Ινδονησίας, στις αρχές Δεκεμβρίου.
Το νέο εμπορικό σύμφωνο βασίζεται σε ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων που εκτιμάται ότι θα μειώσουν δραστικά τη γραφειοκρατία και θα διευκολύνουν τη διακίνηση των προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο, εκτοξεύοντας το συνολικό όγκο του διεθνούς εμπορίου έως και κατά ένα τρισεκατομμύριο δολάρια το χρόνο, ήτοι δηλαδή πάνω από τα 18 τρισ. δολάρια.
Όμως, η επίτευξη συμφωνίας θα αποτελέσει και μια σημαντική τονωτική ένεση για την εικόνα, και τον ίδιο το λόγο ύπαρξης του οργανισμού, η αξιοπιστία του οποίου είχε πληγεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, λόγω της σταδιακής κατάρρευσης των συνομιλιών του Γύρου της Ντόχα και το κλίμα καχυποψίας και αναποτελεσματικότητας στο πυρήνα του οργανισμού.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Βραζιλιάνος Αζεβέντο, όταν είχε αναλάβει καθήκοντα το Σεπτέμβριο, είχε προειδοποιήσει ότι ο ΠΟΕ ρισκάρει την ύπαρξη του αν δεν έχει να επιδείξει κάτι συγκεκριμένο μέχρι τη συνεδρίαση στο Μπαλί. Και φαίνεται ότι γνωρίζοντας καλά τη λειτουργία του οργάνου, και τα εμπόδια που υπήρχαν στην επίτευξη συμφωνίας, καθώς μέχρι πρόσφατα ήταν ο εκπρόσωπος της Βραζιλίας στον ΠΟΕ, κατάφερε να χρησιμοποιήσει τις γνώσεις και την εμπειρία του για να άρει τα εμπόδια που υπήρχαν και να πείσει τους διαπραγματευτές να συμβιβαστούν.
Μάλιστα, η αιφνιδιαστική όσο και ευπρόσδεκτη πρόοδος στις συνομιλίες, τη τελευταία εβδομάδα, επετεύχθη χάρη στην επίλυση διαφωνιών που υπήρχαν μεταξύ βασικών εμπορικών κρατών, όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία, σε αγροτικά ζητήματα, κυρίως σε σχέση με τα επίπεδα των δασμών. Θυμίζουμε δε, ότι οι διαφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και αναπτυσσόμενων αγορών στον αγροτικό τομέα είναι και ο βασικός λόγος που οι συνομιλίες του Γύρου της Ντόχα, που ξεκίνησαν δώδεκα(!) χρόνια πριν, έχουν βαλτώσει. Και ο Αζεβέντο θέλει να χρησιμοποιήσει το νέο σύμφωνο για να αναγεννήσει πλέον και το Γύρο της Ντόχα.
Βεβαίως, αναλυτές επισημαίνουν ότι κάποιες από τις λεπτομέρειες του σχεδίου που αφορά στην άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων στα σύνορα δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί. Και αυτό διότι τα νέα δεσμευτικά στάνταρ που θα δημιουργηθούν για όλα τα κράτη μέλη ουσιαστικά θα καθορίζουν πλήθος λεπτομερειών, από το πόσος χρόνος θα απαιτείται στο μέγιστο για τη διακίνηση προϊόντων μέσω συνόρων, έως το είδος των εγγράφων και πιστοποιητικών που θα απαιτούνται αλλά και το ανώτατο πλαφόν των δασμών που θα μπορούν να επιβληθούν. Όμως, πρόκειται για διαδικαστικά στοιχεία που δεν θα είναι δύσκολο να αποφασιστούν, αφού τα εμπλεκόμενα μέρη κατάφεραν το πιο δύσκολο, ήτοι να βρουν κοινό έδαφος στα ακανθώδη ζητήματα που αφορούν τα αγροτικά προϊόντα.
