Είναι μια δίκη που οι διεθνείς περιβαλλοντολογικές οργανώσεις περίμεναν εδώ και χρόνια, ελπίζοντας σε μια καταδικαστική απόφαση που θα λειτουργήσει σαν δεδικασμένο κατά της ασυδοσίας των πετρελαϊκών κολοσσών.
Ο πετρελαϊκός γίγαντας της Shell θα παρουσιαστεί, λοιπόν, σήμερα ενώπιον δικαστηρίου της Ολλανδίας προκειμένου να αντικρούσει τις κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί εναντίον του για μόλυνση της περιοχής Ogoniland της Νιγηρίας και κατ’ επέκταση των χωριών και των κατοίκων της περιοχής. Η Ogoniland είναι μία από τις πρώτες περιοχές της χώρας όπου στα τέλη της δεκαετίας του ‘50 ανακαλύφθηκε πετρέλαιο.
Η καταγγελία έχει γίνει από μικρή ομάδα γεωργών, οι οποίοι υποστηρίζονται από το ολλανδικό βραχίονα της παγκόσμιας οικολογικής οργάνωσης “Friends of the Earth”, που έχει συγκεντρώσει στοιχεία που δείχνουν ότι η ρύπανση στον υδροφόρο ορίζοντα, στις ακτές και στη θάλασσα απειλεί τη ζωή περίπου 69.000 ανθρώπων, οι οποίοι στηρίζουν τον βιοπορισμό τους κυρίως στην αλιεία και τη γεωργία. Είναι δε, η πρώτη φορά που ένας ολλανδικός πολυεθνικός όμιλος, πόσο μάλλον του ενεργειακού τομέα, αντιμετωπίζει αγωγή που θα εκδικαστεί επί ολλανδικού εδάφους για μόλυνση, για ζημιά, που προκάλεσε στο εξωτερικό.
Η Shell από την πλευρά της δεν αρνείται την πρόκληση πετρελαιοκηλίδων. Όμως, υποστηρίζει ότι δεν μπόρεσε να προχωρήσει σε καθαρισμό της περιοχής, επικαλούμενη την πολιτική αστάθεια και την δράση παραστρατιωτικών ομάδων που μάχονται για την εξουσία της πλούσιας περιοχής. Υποστηρίζει επίσης ότι μέρος της διαρροής από τους αγωγούς της, και τις παράκτιες πλατφόρμες, προκαλείται από σαμποτάζ και κλοπές.
Σε κάθε περίπτωση οι χωρικοί διαμαρτύρονται δίκαια ότι η διαρροή πετρελαίου καταστρέφει το οικοσύστημα και βέβαια προκαλεί ζημιά στις αγροτικές καλλιέργειες, και στην αλιεία. Και βέβαια απαιτούν από την Shell να τους αποζημιώσει και να προχωρήσει σε καθαρισμό της περιοχής.
Το σημαντικό ενδιαφέρον της υπόθεσης έχει να κάνει με το νομικό προηγούμενο που θα δημιουργήσει. Νομικοί αναλυτές της Χάγης υποστηρίζουν ότι αν οι αγρότες δικαιωθούν, τότε θα ανοίξει ο δρόμος για χιλιάδες ακόμη ανάλογες αιτήσεις από την ευρύτερη περιοχή του Δέλτα του Νίγηρα κατά της Shell και ευρύτερα των ξένων ενεργειακών ομίλων.
Σημειωτέον ότι περσινή έκθεση των Ηνωμένων Εθνών υποστήριξε ότι μετά από περίπου μισό αιώνα δράσης των πετρελαϊκών κολοσσών, όπως η Shell, στη περιοχή, η ευρύτερη περιοχή του Δέλτα του Νίγηρα έχει υποστεί τεράστια οικολογική καταστροφή. Άλλωστε, είναι προφανές ότι οι δυτικές εταιρείες δρουν σχετικά ανεξέλεγκτες, εκμεταλλευόμενες την ρευστή κοινωνική και πολιτική κατάσταση, και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων, για να απομυζούν τη περιοχή από τα τεράστια αποθέματα που διαθέτει.
Η οικονομία της Νιγηρίας βασίζεται κυρίως στην πετρελαιοπαραγωγή. Σήμερα η παραγωγή πετρελαίου ανέρχεται σε περίπου 2,5 εκατομμύρια βαρέλια το χρόνο, ενώ τα έσοδα της χώρας φτάνουν τα 17 δισ. δολάρια το χρόνο, ποσοστό που το 2010 αντιστοιχούσε στο 40% του ΑΕΠ της Νιγηρίας. Ωστόσο, η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων από πολυεθνικές εταιρίες επέφερε πτώση του βιοτικού επιπέδου των Νιγηριανών και άνοδο διεφθαρμένων στρατιωτικών καθεστώτων στην εξουσία, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση. Διεθνείς οργανώσεις καταγγέλλουν ότι το πετρέλαιο μόλυνε σταδιακά όλους τους παραποτάμους του Νίγηρα και πέρασε στην τροφική αλυσίδα, αφανίζοντας 27 εκατομμύρια ιθαγενών φυλών, καθώς και μεγάλο μέρος της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας της αφρικανικής χώρας.
