Πέρα από τα εύλογα οφέλη που θα προκύψουν σε πολιτικο-διπλωματικό επίπεδο από τη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Δύσης, σημαντικές θα είναι οι συνέπειες και σε επιχειρηματικό επίπεδο. Διότι τα λεφτά είναι πολλά, πάρα πολλά, και βέβαια υπάρχουν και «κάθονται» κυρίως στην μορφή των πλούσιων πετρελαϊκών κοιτασμάτων της χώρας.
Βεβαίως, αν και τα μεγέθη θα είναι πολύ διαφορετικά, όταν, και εφόσον, φτάσουμε στην επίτευξη μιας συνολικής οριστικής συμφωνίας, ο χορός των εκατομμυρίων που έχει ήδη στηθεί γύρω από την μόλις εξάμηνη μεταβατική συμφωνία είναι ενδεικτικός των τεράστιων συμφερόντων που διακυβεύονται και από τον οποίο πιθανότατα θα ωφεληθούν και τα ελληνικά εφοπλιστικά συμφέροντα.
Σε πρώτη φάση η οικονομική ανάσα για το Ιράν θα είναι μικρή, αν και αρκετή για να …γλυκάνει την οικονομία της χώρας και να …χρυσώσει το χάπι στους σκληροπυρηνικούς που ήδη αντιδρούν στη συμφωνία. Η συμμόρφωση της Τεχεράνης μεταφράζεται σε οφέλη άνω των 7 δισ. δολαρίων, από τα οποία τουλάχιστον τα μισά θα προέλθουν από το ξεμπλοκάρισμα παγωμένων εσόδων από τις πετρελαϊκές εξαγωγές του Ιράν. Όμως, σε έρευνες τους, πολλοί αναλυτές ανεβάζουν το ποσό αυτό κατά πολύ, συμπεριλαμβάνοντας όχι μόνο το ξεπάγωμα περιουσιακών στοιχείων, αλλά τα έσοδα από συγκεκριμένους εμπορικούς τομείς, όπως ο κλάδος των πετροχημικών.
Η μερική άρση των κυρώσεων θα διευκολύνει τις εξαγωγές πετρελαίου. Ανάλυση της FACTS Global Energy υπολόγισε ότι η άρση των κυρώσεων στη μεταφορά και ασφάλιση των εξαγωγών αργού θα οδηγήσει σε άμεση εκτόξευση των ιρανικών εξαγωγών κατά 200.000 έως και 400.000 βαρέλια την ημέρα. Και βέβαια στη συμφωνία υπάρχει ειδική μνεία και για την άρση κάποιων κυρώσεων που αφορούν στις συναλλαγές σε χρυσό και έτερα πολύτιμα μέταλλα. Εξέλιξη που δικαιολογεί τη συνολική θετική αντίδραση των commodities.
Oι εξαγωγές αργού έχουν υποχωρήσει κατά 60% σε σχέση με δύο χρόνια πριν, αφότου δηλαδή Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αποφάσισαν να σφίξουν τον κλοιό γύρω από τη Τεχεράνη, ενώ οι απώλειες εισοδήματος από τις κυρώσεις υπολογίζεται ότι αγγίζουν τα 120 δισ. δολάρια, ποσό που δικαιολογεί απόλυτα το γιατί η Τεχεράνη σύρθηκε τελικά στο τραπέζι του διαλόγου. Βεβαίως, για την πλήρη αποκατάσταση της ροής θα απαιτηθεί οριστική συμφωνία και άρα άφθονος χρόνος, όμως στο μεταξύ το κάθε επιπλέον βαρέλι σημαίνει χρήμα τόσο για τα ιρανικά ταμεία, όσο και τους κάθε είδους επιχειρηματικούς μεσάζοντες.
Για παράδειγμα πολύς λόγος γίνεται για το ναυτιλιακό κλάδο. Δημοσιεύματα του ξένου Τύπου αναφέρουν ότι η Τεχεράνη ξεκίνησε άμεσα να κινητοποιείται για την διασφάλιση πλοίων που θα αναλάβουν να αποθηκεύσουν και να μεταφέρουν το ιρανικό πετρέλαιο, πριν καλά-καλά ολοκληρωθεί η τελική συμφωνία, ώστε να ελαχιστοποιήσει το όποιο χρονικό κενό και να διασφαλίσει την άμεση ροή ζεστού χρήματος. Η Τεχεράνη διαθέτει βεβαίως δικά της τάνκερ, κάποια από τα οποία έχουν κατασκευαστεί πρόσφατα κυρίως σε κινεζικά ναυπηγεία. Όμως, θα χρειαστεί πολύ περισσότερα μεταγωγικά πλοία τα οποία θα αναζητήσει, βεβαίως, από διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες.
Δεν είναι τυχαίο ότι ξένοι οικονομικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι τα μεγάλα διεθνή εφοπλιστικά συμφέροντα στήριξαν θερμά τις συνομιλίες και πίεσαν τις πολιτικές ηγεσίες της Δύσης για την επίτευξη συμφωνίας στη Γενεύη, προβλέποντας σε υψηλά κέρδη που θα μπορέσουν να αντισταθμίσουν τις απώλειες εσόδων που έχουν υποστεί λόγω της κρίσης. Και βέβαια μαζί με τις ναυτιλιακές εταιρείες, …αγκαλιά πηγαίνουν και οι αρμόδιες ασφαλιστικές και αντασφαλιστικές εταιρείες, με δεδομένο ότι στις κυρώσεις που θα αρθούν θα περιλαμβάνονται και οι ασφαλιστικές καλύψεις.
Από τη πλευρά τους οι μεγάλοι πετρελαϊκοί κολοσσοί θα πρέπει, βέβαια, για λίγο καιρό ακόμη να περιμένουν στο …ακουστικό τους, διότι εφόσον το εμπάργκο παραμένει, κανείς πετρελαϊκός κολοσσός δεν θα μετακομίσει ακόμη στο Ιράν. Όμως, φαίνεται ότι εταιρείες όπως η γαλλική Total, η ιταλική ENI και η νορβηγική Statoil περιμένουν ήδη με αδημονία να ετοιμάσουν τις βαλίτσες τους. «Ελπίζω ότι δεν θα περιμένουμε πολύ ακόμη (για να επιστρέψουμε στο Ιράν)» σχολίασε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος και CEO της Total, Κριστόφ ντε Μαργκερί.
Στο μεταξύ, ωστόσο, τα οφέλη θα γίνουν άμεσα ορατά για συγκεκριμένους κλάδους, με δεδομένο ότι ήδη στη μεταβατική συμφωνία γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στις εξαγωγές του πετροχημικού κλάδου, του κλάδου της αεροναυπηγικής και του κλάδου του αυτοκινήτου, γεγονός που έκανε αρκετές επιχειρήσεις να τρίβουν από χθες τα χέρια τους. Για παράδειγμα η χαλάρωση των κυρώσεων που αφορά στο κλάδο αυτοκινήτου μεταφράζεται σε κέρδη ύψους 500 εκατ. δολαρίων, ήδη μέσα στο εξάμηνο. Χρήματα που θα είναι ανέλπιστο δώρο, κυρίως για τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, σε μια περίοδο ισχνών αγελάδων.
Οι διεθνείς αναλύσεις κατονομάζουν συγκεκριμένα τις γαλλικές Peugeot Citroen και Renault ανάμεσα στις μεγάλες κερδισμένες. Η Peugeot, η δεύτερη κυριότερη βιομηχανία αυτοκινήτου στην Ευρώπη, πούλησε περίπου 458.000 οχήματα στο Ιράν το 2011, κυρίως σε κομμάτια που συναρμολογήθηκαν εντός του Ιράν. Ο αριθμός αυτός κατέτασσε την ιρανική αγορά ουσιαστικά στη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για τη Peugeot, μετά την εγχώρια γαλλική αγορά. Ένα χρόνο μετά, λόγω των νέων σκληρότερων ευρωπαϊκών κυρώσεων, οι πωλήσεις της εταιρείας στη χώρα υποχώρησαν κατά 68%, ποσοστό που μεταφράζεται σε χαμένα κέρδη ύψους δέκα εκατ. ευρώ το μήνα.
Κάτι ανάλογο ισχύει και για τη νοτιοκορεατική KIA Motors, που μέχρι πριν από δύο χρόνια ήταν, μαζί με τη Peugeot, η πρώτη σε πωλήσεις ξένη βιομηχανία αυτοκινήτου στο Ιράν.
Αντιστοίχως, η άρση των κυρώσεων για τα πετροχημικά προϊόντα θα διασφαλίσει στο Ιράν τουλάχιστον ένα δισ. δολάρια από τις εξαγωγές, δημιουργώντας αντιστοίχως νέα δεδομένα για μια σειρά προϊόντων και παραγωγών πλαστικών και συνθετικών προϊόντων. «Μιλάμε για έναν κορυφαίο παραγωγό του κλάδου που θα επιστρέψει στην αγορά και μάλιστα θα θέλει απεγνωσμένα να πουλήσει. Δεν υπάρχει διυλιστήριο ή χημικό εργοστάσιο στην Ευρώπη που δεν θα ωφεληθεί» επεσήμανε χαρακτηριστικά στο πρακτορείο Bloomberg, ο Πολ Χόντσες της βρετανικής International eChem. Και αυτά βέβαια μόνο από μια μεταβατική συμφωνία διάρκειας μόνο έξι μηνών, διότι, όπως φαίνεται, έπεται και συνέχεια…
