Η οργή είναι εδώ, με όρους επικαιροποιημένους και σύνθετους. Σε αντίθεση, μάλιστα, με εκείνη την άβολη περίοδο των μνημονίων -που γέννησε «τέρατα», ανασφάλεια και αβεβαιότητα-, η οργή είναι σιωπηλή, ψιθυριστή
Η Ιστορία και οι κύκλοι της. Η ανάγνωση και η προσεκτική μελέτη της ιστορικής παρακαταθήκης, σε συνδυασμό με την εμπειρία που βιώνεται κάθε φορά σε ενεστώτα χρόνο, διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό μείγμα αναφορικά με το τι συμβαίνει γύρω μας και την αντικειμενική αντίληψη να το κατανοούμε και να προετοιμαζόμαστε καταλλήλως για το επόμενο γύρισμα του τροχού της Ιστορίας.
Δεκαπέντε χρόνια και κάτι από τη στιγμή κατά την οποία ο τελευταίος των Παπανδρέου έβαλε τη μοιραία υπογραφή στην εθνοκτόνο ένταξη της Ελλάδας στον μηχανισμό των μνημονίων, η ελληνική κοινωνία επιστρέφει, σε επίπεδο ψυχολογίας, σε εκείνη την πρώιμη περίοδο. Δεν θέλουμε και πολύ άλλωστε για κάτι τέτοιο, με δεδομένο ότι ο λαός μας παραμένει βαθιά συναισθηματικός και δυσκολεύεται να επιδείξει αυτοκυριαρχία και αυτοσυγκράτηση. Δεν γοητεύεται από τη φυσική υπεροχή και τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν η μετριοπάθεια, ο ήπιος λόγος, η κοινή λογική.
Η οργή επιστρέφει. Έχει ήδη επιστρέψει. Είναι εδώ, με όρους επικαιροποιημένους και σύνθετους. Σε αντίθεση, μάλιστα, με εκείνη την άβολη περίοδο των μνημονίων που γέννησε «τέρατα», ανασφάλεια και αβεβαιότητα, η οργή τώρα είναι σιωπηλή, ψιθυριστή. Εκδηλώνεται πρωτίστως στους ομόκεντρους κύκλους φίλων, συναδέλφων, συγγενών. Και όταν η συγκυρία διευκολύνει κάτι τέτοιο, μορφοποιείται σε συλλογική αντίδραση, όπως συνέβη με το μόνιμο συλλογικό τραύμα της εθνικής τραγωδίας των Τεμπών, όπως συνέβη με το διαρκές και πολύχρωμο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως συνέβη με τις αγροτικές κινητοποιήσεις.
Η Ελλάδα, όπως τη βιώνει η πλειονότητα των πολιτών της, έχει την εικόνα failed state στην τρέχουσα εκδοχή της. Μια σύνθετη, πολυεπίπεδη και πολυπαραγοντική παρακμή, που διατρέχει οριζόντια την κοινωνία και τον δημόσιο βίο. Δεν επιτρέπει την αξιακή θέαση του μέλλοντος, δυσκολεύει τη διαχείριση του παρόντος με όρους αξιοπρέπειας και προωθητικής αναζήτησης της ευημερίας, προσωπικής και συλλογικής.
Η φθορά που μας πρόλαβε και εδραιώθηκε στο εθνικό DNA οδηγεί πλειοψηφικά κοινωνικά ρεύματα σε αποστασιοποίηση από το δημόσιο γίγνεσθαι. Η αποχή και η απόρριψη συνιστούν δίδυμη απειλή για την ποιότητα της Δημοκρατίας στη χώρα που τη γέννησε και διαμορφώνουν συνθήκες μόνιμης και ανατροφοδοτούμενης απονομιμοποίησης του κυρίαρχου συστήματος.
Οι πολίτες που συσσωρεύουν και αθροίζουν απογοήτευση για το προσωπικό και συλλογικό μέλλον επιλέγουν να μην κάνουν θόρυβο. Όχι επειδή αμφιταλαντεύονται. Αλλά επειδή έχουν ήδη αποφασίσει. Και πρόκειται για αποφάσεις που… δεν στρίβουν. Ειδικά όταν πρόκειται για συντηρητικές κοινωνίες, με συντηρητικές αντιλήψεις και πλεόνασμα… ανοχής. Κάποια στιγμή, όμως, η ανοχή τελειώνει.
