Γράμμα από τη -διχοτομημένη- Λευκωσία

Βρισκόμουν στον τουρκοκυπριακό τομέα της Λευκωσίας. Μόλις είχα γυρίσει από την Κυρήνεια, την πόλη που για τους ελληνοκύπριους αποτελεί, σαράντα τόσα χρόνια μετά την εισβολή, την επιτομή μια χαμένης πατρίδας στην οποία κάποτε θα επιστρέψουν.

Όντως, πρόκειται για μια πανέμορφη πόλη, που αξίζει κάποτε να επισκεφθείτε. Έστω και αν αισθανθείτε ένα κόμπο στο λαιμό, όταν στο δρόμο για τον πηγαιμό, δείτε στον Πενταδάκτυλο χαραγμένη μια τεράστια τουρκική σημαία. Ο εθνικισμός δεν αποτελεί ελληνικό «προτέρημα».

Ήθελα να εγκαταλείψω τα κατεχόμενα με μερικά τουρκοκυπριακά προϊόντα. Ο ΟΗΕ ενθαρρύνει το εμπόριο μεταξύ των δύο πλευρών για να γίνει πιο βατή η επαναπροσέγγιση των τουρκοκύπριων με τους ελληνοκύπριους. Άλλωστε σε πολλά από αυτά οι ονομασίες είναι κοινές και μάλλον ελληνικής προέλευσης: Kefalotiri, Kasar, Hellim (κεφαλοτύρι, κασέρι, χαλούμι). Τα τρία γνωστότερα κυπριακά τυριά.

Μπήκα στο πρατήριο του τοπικού συνεταιρισμού (Κοοp). Βρήκα εύκολα τα τυριά. Αλλά ήθελα και μια ισοθερμική τσάντα για τη μεταφορά τους. Έλα όμως που η -μάλλον τουρκάλα και όχι τουρκοκύπρια- υπάλληλος δεν ήξερε λέξη αγγλικά! Προσπαθούσα να βρω στο κινητό μέσω της Google πως θα ζητήσω μια ισοθερμική τσάντα στα τούρκικα. Τότε εμφανίστηκε ο… σωτήρας μου!

Ηλικίας κάπου στα ογδόντα, αλλά ευθυτενής και καλοστεκούμενος, ντυμένος άψογα, αλλά με κουστούμι που παρέπεμπε στην δεκαετία του ογδόντα. Καρό με κάτι τεράστιες ρίγες. Μοκασίνι τύπου λούστρο, που λέγαμε εκείνη την εποχή.

Με ρώτησε στα αγγλικά αν μπορούσε να βοηθήσει και από πού ήμουν. Του είπα ότι ήμουν Έλληνας και τότε το βλέμμα του έλαμψε και η γλώσσα του λύθηκε. Άρχισε να μου μιλά στα ελληνικά με τη γνωστή κυπριακή προφορά. Με βοήθησε να ολοκληρώσω τη συναλλαγή μου και μου ζήτησε να πιούμε έναν καφέ πριν επιστρέψω στην ελεύθερη Λευκωσία.

Δεν μπορούσα να αρνηθώ, με «έτρωγε» και  η δημοσιογραφική μου περιέργεια. Ποιος να ήταν αυτός ο τουρκοκύπριος; Έμαθα ότι ήταν ένας από τους ευκατάστατους της «άλλης» πλευράς, συνταξιούχος, που δούλευε στην αγγλοκυπριακή τράπεζα στην εποχή της αποικιοκρατίας, αλλά και στα πρώτα χρόνια της ενωμένης Κύπρου. Μιλούσε με νοσταλγία για την Ενιαία Κυπριακή Δημοκρατία. «Τότε αυτοί (και εννοούσε «αυτούς» τους Τούρκους) δεν είχαν λόγο, τι γινόταν εδώ. Γιατί δεν μας άφησαν Αθήνα και Άγκυρα να τα βρούμε μεταξύ μας;», αναρωτήθηκε, καθώς τα δάκρυα σχηματίζονταν στα μάτια του.

Τι να του πω εγώ; Να του μιλήσω για τους εθνικισμούς, τα γεωπολιτικά συμφέροντα, τον ανταγωνισμό  ΗΠΑ-Σοβιετικής Ένωσης της δεκαετίας του εξήντα, τις αγγλικές βλέψεις, τα στενόμυαλα πολιτικά παιχνίδια στις δύο πλευρές της Κύπρου, την υπόθαλψη των ακραίων από Αθήνα και Άγκυρα;  Δεν υπήρχε χρεία. Ο άνθρωπος τα είχε ζήσει και νιώσει στο πετσί του.

Αρκέστηκα να ζητήσω τη γνώμη του για το αύριο της Κύπρου. Εκεί συνάντησα μια τεράστια για την ηλικία του αισιοδοξία: «Δεν ξέρω αν θα το ζήσω, αλλά να ξέρεις ότι κάποια μέρα τουρκοκύπριοι και ελληνοκύπριοι δεν θα ζούμε με τις μπάρες. Η πατρίδα θα ενωθεί».

Δεν γνωρίζω πως θα αντιμετωπιστεί αυτό το άρθρο στην Ελλάδα, λίγο με ενδιαφέρει. Έμαθα, όμως, ότι στη διαιρεμένη Κύπρο υπάρχουν σήμερα ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι, που ζουν με το όνειρο της επανένωσης της χώρας. Όπως ο κάτοχος πολλών διεθνών βραβείων, γενναίος τουρκοκύπριος εκδότης και δημοσιογράφος Σενέρ Λεβέντ, που για να απαντήσει στην τρομοκρατία του καθεστώτος Ντενκτάς μετονόμασε την εφημερίδα του Avrupa σε Afrika.

Και αναρωτιέμαι τι ζητούν, ακριβώς, οι αυτονομιστές της Καταλονίας…