Ο εναέριος χώρος πάνω από τη Θάλασσα της Ανατολικής Κίνας είναι επικίνδυνα …υπερφορτωμένος τις τελευταίες ώρες. Οι Κινέζοι τοποθετούν μαχητικά σε μόνιμη περιπολία, ενώ αεροσκάφη της Ιαπωνίας, της Νοτίου Κορέας ακόμη και των ΗΠΑ συνεχίζουν να διέρχονται χωρίς επίσημα σχέδια πτήσης από τη περιοχή.
Και οι εκατέρωθεν προκλήσεις είναι πολύ εύκολο να οδηγήσουν σε ένα θερμό επεισόδιο με επικίνδυνες διαστάσεις, σε μια περιοχή όπου η ατμόσφαιρα ήδη μυρίζει προ πολλού μπαρούτι.
Βεβαίως, η κατάσταση ανάμεσα στη Κίνα και την Ιαπωνία βρίσκεται σε στάδιο …ψυχρού πολέμου εδώ και σχεδόν μία διετία. Και οι εμπρηστικές κινήσεις και δηλώσεις βρίσκονται μόνιμα στην ατζέντα κρατώντας το θερμόμετρο στην ευρύτερη περιοχή στο «κόκκινο». Όμως, όταν οι προκλήσεις λαμβάνουν στρατιωτική διάσταση, που αφήνουν ανοιχτή τη πιθανότητα αντιποίνων, τα πράγματα σοβαρεύουν. Και η βασική διαφορά αυτή τη φορά είναι ότι για πρώτη φορά έχουμε ουσιαστική παρέμβαση του αμερικανικού παράγοντα, που μέχρι τώρα προσπαθούσε να κρατήσει αποστάσεις από τη διαμάχη, επιμένοντας στην επίλυση της δια της διπλωματικής οδού.
Η πρόκληση της εναέριας ζώνης
Βεβαίως, ομολογουμένως αυτός που τράβηξε το σχοινί αυτή τη φορά ήταν σαφώς το Πεκίνο, με μια πρωτοβουλία που ήταν αδύνατον να μην προκαλέσει αντιδράσεις. Επεκτείνοντας ουσιαστικά μονομερώς τον εναέριο χώρο της, η Κίνα προχώρησε στη σύσταση μιας νέας ζώνης εναέριου ελέγχου, επικαλύπτοντας ένα διόλου ευκαταφρόνητο τμήμα της υπάρχουσας εναέριας ζώνης της Ιαπωνίας, και βέβαια τον εναέριο χώρο πάνω από το μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα των Ντιαογιού/Σενκάκου, ήτοι των φαινομενικά ασήμαντων βραχονησίδων για τα οποία ερίζει με το Τόκιο.
Βεβαίως, τα οκτώ ακατοίκητα νησιά στην πραγματικότητα δεν είναι διόλου ασήμαντα. Πέρα από την στρατηγική γεωγραφική τους θέση, βρίσκονται σε μια περιοχή με πλούσια αλιεύματα και κυρίως μια περιοχή με φημολογούμενα τεράστια υποθαλάσσια αποθέματα υδρογονανθράκων. Οι εκτιμήσεις μιλούν για ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου που συγκρίνονται με ένα νέο Κατάρ και μια νέα Σαουδική Αραβία μαζί, τα οποία βεβαίως εποφθαλμιούν τόσο οι Ιάπωνες όσο και οι Κινέζοι. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Ιάπωνες, που ελέγχουν τα νησιά, καταγγέλλουν ότι το Πεκίνο «ξύπνησε» και αποφάσισε να αμφισβητήσει τις συνθήκες, μόνο αφότου εκδόθηκαν οι πρώτες ενεργειακές μελέτες για τη περιοχή.
Και βέβαια στα οικονομικά συμφέροντα που διακυβεύονται υπάρχει και ο δεδομένος ανελέητος ανταγωνισμός μεταξύ δύο χωρών με παραδοσιακά κακές σχέσεις, που διεκδικούν αμφότερες το ρόλο της περιφερειακής δύναμης της Ασίας.
Γέμισε ο ουρανός μαχητικά!
Ορίζοντας τη νέα εναέρια ζώνη, το Πεκίνο προειδοποίησε ότι θα απαιτήσει από τα αεροσκάφη που πετούν στη περιοχή να υποβάλλουν σχέδια πτήσεων, αλλιώς θα θεωρήσει τη διέλευση τους ως παραβίαση του χώρου της και θα υποχρεωθεί να λάβει «έκτακτα αμυντικά μέτρα». Ιάπωνες, αλλά και Νοτιοκορεάτες, αμφότεροι εμφανώς εξοργισμένοι, δήλωσαν ότι δεν αναγνωρίζουν τη ζώνη. Και το τελευταίο 48ωρο αεροσκάφη τους πέταξαν επανειλημμένως στη περιοχή, προκαλώντας αναφανδόν το Πεκίνο.
Πέρα από τη δεδομένη αντίδραση του Τόκιο και της Σεούλ στην υπόθεση είχαμε για πρώτη φορά και την άμεση εμπλοκή των Αμερικανών, οι οποίοι όχι μόνο συμφώνησαν στην μη αναγνώριση της ζώνης, αλλά επίσης έστειλαν δύο βομβαρδιστικά Β52 να …κάνουν βόλτα στη περιοχή. Η απάντηση των Κινέζων ήταν να διατάξει από χθες μόνιμες περιπολίες δεκάδων μαχητικών της σε όλη την έκταση της ζώνης, και βέβαια ουδείς δεν είναι βέβαιος, τι θα συμβεί, αν στις περιπολίες αυτές «σκοντάψουν» σε κάποιο ξένο μαχητικό, ιαπωνικό, νοτιοκορεάτικο ή και αμερικανικό.
Κίνδυνος θερμού επεισοδίου
Επίσης, ερωτηματικό παραμένει τι θα συμβεί με τις επιβατικές πτήσεις, καθώς σύμφωνα με το ιαπωνικό υπουργείο Εξωτερικών από την επίμαχη ζώνη ταξιδεύουν καθημερινά περίπου 50 πτήσεις επιβατικών αεροσκαφών. Αρχικά, οι δύο κυριότερες ιαπωνικές αεροπορικές εταιρείες, η JAL και η ANA είχαν δηλώσει ότι θα συμμορφωθούν με τις κινεζικές απαιτήσεις και θα υπέβαλλαν σχέδια πτήσεων στο Πεκίνο. Όμως, μετά το σάλο που προκάλεσε η είδηση στην Ιαπωνία, φέρνοντας σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση την ιαπωνική κυβέρνηση, οι δύο εταιρείες υπαναχώρησαν και αρνήθηκαν να αναγνωρίζουν την εναέρια ζώνη που δημιούργησαν οι Κινέζοι. Πάντως, μέχρι τώρα καμία επιβατική πτήση δεν έχει αντιμετωπίσει πρόβλημα.
Στο έντονο …κυκλοφοριακό στον αέρα, που αυξάνει τις πιθανότητες ενός θερμού επεισοδίου, θα πρέπει βεβαίως να προστεθεί και η δεδομένη παρουσία στη θάλασσα πλοίων του πολεμικού ναυτικού και της ακτοφυλακής. Το Πεκίνο έδωσε εντολή στο μοναδικό αεροπλανοφόρο που διαθέτει η Κίνα να μεταβεί άμεσα στη περιοχή, συνοδεία τεσσάρων ακόμη πολεμικών σκαφών, ενώ στη θάλασσα της Ανατολικής Κίνας βρίσκεται ήδη μεγάλος αριθμός αμερικανικών πολεμικών του έβδομου στόλου, μεταξύ τους και το αεροπλανοφόρο USS George Washington, για προγραμματισμένα μεγάλα στρατιωτικά γυμνάσια με το ιαπωνικό ναυτικό.
Περιοδεία του Τζο Μπάιντεν
Μέσα στο εκρηκτικό αυτό κλίμα, η Ουάσιγκτον στέλνει στη περιοχή τον έμπειρο σε διεθνή ζητήματα, αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ο οποίος φαίνεται ότι έχει αναπτύξει καλή προσωπική σχέση με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ, από την εποχή που ήταν ακόμη το νούμερο δύο στο Πεκίνο.
Ο κ.Μπάιντεν, θα φτάσει στη περιοχή τη Κυριακή, με σκοπό να επισκεφθεί την Ιαπωνία, τη Κίνα και τη Νότιο Κορέα και βασικός σκοπός του είναι η αποκλιμάκωση της έντασης. Θα προσπαθήσει βεβαίως να …συνετίσει τους Κινέζους, με αμφίβολο τελικό αποτέλεσμα. Όμως, θα προσπαθήσει να εξαντλήσει την αμερικανική επιρροή σε Τόκιο και Σεούλ, ώστε να τους πείσει να επιδείξουν ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση απέναντι στη κινεζική προκλητικότητα. Για τον ίδιο λόγο, στη κορυφή της ατζέντας του είναι να προσπαθήσει να γεφυρώσει και τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ Τόκιο και Σεούλ.
Ιαπωνία και Νότιος Κορέα βρίσκονται επίσης στα …μαχαίρια, ερίζοντας για ένα ανάλογο μικρό σύμπλεγμα, τα νησιά Τακεσίμα/Ντόκντο, στη Θάλασσα της Ιαπωνίας, και η Ουάσιγκτον έχει κάνει σημαντικές προσπάθειες τη τελευταία χρονιά για να βελτιώσει τις σχέσεις τους και να οργανώσει μια συνάντηση μεταξύ του Ιάπωνα πρωθυπουργού Σίνζο Άμπε και της προέδρου της Νοτίου Κορέας Παρκ Γκέουν Χιε . Μέχρι τώρα δεν τα έχει καταφέρει, όμως ο κοινός εχθρός απέναντι τους, η Κίνα, μπορεί να τους πείσει.
