Η ρωσική αρκούδα έδειξε λοιπόν τα δόντια της. Και ούτε οι Ευρωπαίοι ούτε οι Αμερικανοί θα πρέπει βεβαίως να εμφανίζονται αιφνιδιασμένοι, καθώς το ήξεραν και το περίμεναν από τη στιγμή που αποφάσισαν να προκαλέσουν με το οικονομικό εμπάργκο τον σύγχρονο Τσάρο του Κρεμλίνου. Αν και σίγουρα δεν περίμεναν τόσο δυναμική και σαρωτική απάντηση. Έτσι, το σύνθημα για την έναρξη του μπρα-ντε-φερ δόθηκε και απομένει να φανεί, μέσα στους επόμενους μήνες, ποια πλευρά θα λυγίσει πρώτη.
Για την ώρα βέβαια είναι νωρίς για στοιχήματα, κυρίως επειδή η ρωσική πλευρά δεν φαίνεται να έχει ολοκληρώσει ακόμη την αντεπίθεση της. Σήμερα εκατομμύρια αγρότες, και πολλές επιχειρήσεις του ευρύτερου κλάδου του τροφίμων όχι μόνο στις ΗΠΑ και την Ε.Ε. αλλά επίσης στην Αυστραλία, το Καναδά και τη Νορβηγία, θρηνούν την απώλεια ενός πολύ σημαντικού πελάτη, καθώς αποκαλύφθηκε η ακριβής λίστα των τροφίμων (συνολικά 52 κατηγορίες!) που θα συναντούν στο εξής την «πόρτα» της ρωσικής αγοράς. Μεταξύ αυτών, κρεατικά, ψαρικά, φρούτα, οπωροκηπευτικά, γάλα και γαλακτοκομικά. Γλυτώνουν μόνο συγκεκριμένα είδη όπως οι παιδικές τροφές, τα αλκοολούχα ποτά (όπως το κρασί), τα καρυκεύματα, ο καφές, και ευτυχώς για εμάς το ελαιόλαδο (αλλά όχι και οι ελιές).
Στα ξένα οικονομικά δημοσιεύματα οι αναλυτές έσπευσαν να καταγγείλουν ότι αυτός που θα υποφέρει περισσότερο είναι ο μέσος Ρώσος καταναλωτής, που θα βρεθεί αντιμέτωπος με ελλείψεις και με πολύ ακριβές τιμές, οι οποίες θα εκτοξεύσουν στα ύψη τον πληθωρισμό βλάπτοντας συνολικά τη ρωσική οικονομία. Και αυτό με δεδομένο ότι πάνω από το 40% των αναγκών της χώρας σε τρόφιμα καλύπτεται από εισαγωγές.
Όμως, στην πραγματικότητα το Κρεμλίνο έχει ήδη κάνει το …κουμάντο του, δρομολογώντας άμεσα συναντήσεις με αξιωματούχους από δεκάδες αναδυόμενες αγορές, οι οποίες σαφώς έχουν τη δυνατότητα αν μη τι άλλο να καλύψουν τις ελλείψεις σε πολλά είδη. Ήδη χθες υπήρξαν εποικοδομητικές συναντήσεις με εκπροσώπους κρατών της Λατινικής Αμερικής. Και κυρίως οι Βραζιλιάνοι και βέβαια οι Αργεντίνοι αγρότες και κτηνοτρόφοι τρίβουν … τα χέρια τους, και ειδικά οι τελευταίοι σε ένα διάστημα που η οικονομία τους έχει καταρρεύσει.
Επιπλέον το Κρεμλίνο δεν κρύβει τη πρόθεση του να τεντώσει και άλλο το σχοινί. Καταρχήν ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε ήδη επαφές με τους ηγέτες της Λευκορωσίας και του Καζακστάν προκειμένου να ενεργοποιήσει τους όρους της τελωνειακής ένωσης που έχουν υπογράψει οι τρεις χώρες το Μάιο, με την οποία οι δύο εταίροι της Μόσχας ενδέχεται να ακολουθήσουν και ουσιαστικά να επεκτείνουν το εμπάργκο στα τρόφιμα. Βέβαια δεν πρόκειται για στρατηγικές αγορές, αλλά η διεύρυνση της προκληθείσας ζημιάς δεν είναι αμελητέα υπόθεση.
Παράλληλα, υπάρχουν βάσιμοι φόβοι ότι οι Ρώσοι ετοιμάζονται να επεκτείνουν τα αντίποινα τους και σε άλλους τομείς. Ο επόμενος στόχος άμεσα φαίνεται να είναι ο αεροπορικός, με τον πρωθυπουργό Ντμίτρι Μεντβέντεφ να έχει επιβεβαιώσει ότι μελετάται η απαγόρευση των πτήσεων των ευρωπαϊκών και αμερικανικών αεροπορικών εταιρειών πάνω από το ρωσικό εναέριο χώρο. Αυτό ουσιαστικά θα φέρει τα πάνω-κάτω στα δρομολόγια προς την Ασία, και δη, σημαντικούς προορισμούς όπως η Κίνα, η Ιαπωνία και η Νότιος Κορέα, επηρεάζοντας τόσο το χρόνο όσο κυρίως το κόστος των πτήσεων. Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις η οικονομική επιβάρυνση για τις εταιρείες μπορεί να ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Στην ουρά, ωστόσο, φαίνεται να βρίσκονται και άλλοι κλάδοι. Συγκεκριμένα γίνεται αναφορά για τα ναυπηγεία, τον αεροναυπηγικό κλάδο, αλλά και τις βιομηχανίες αυτοκινήτου, οι οποίες έχουν χάσει δίκαια τον …ύπνο τους.
Το ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι η διεύρυνση των μέτρων από τους Ρώσους, σε σημείο που στην πραγματικότητα η Δύση δεν περίμενε, και η αγανάκτηση που προκαλούν, δεν αποκλείεται να ωθήσει και τους Δυτικούς να υιοθετήσουν ακόμη πιο σκληρή στάση, πυροδοτώντας ένα φαύλο κύκλο μέτρων που κανείς δεν ξέρει που θα σταματήσει, και πότε. Είναι χαρακτηριστικό ότι σχολιάζοντας τα πρώτα ρωσικά μέτρα, ο εκπρόσωπος της Ε.Ε. επεσήμανε ότι η Ευρώπη διατηρεί το δικαίωμα να αναλάβει δράση, όπου θεωρεί απαραίτητο, και άρα να απαντήσει ανάλογα.
