Κάτι φαίνεται να πηγαίνει στραβά με τα περίφημα abenomics. Αλλωστε, όταν ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε προσέλκυε τα επικρατικά σχόλια των διεθνών αναλυτών με την πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική που δρομολογούσε, ήλπιζε τουλάχιστον στη τόνωση της ιαπωνικής οικονομίας. Όμως, φευ. Τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο του έτους έδειξαν σημαντική συρρίκνωση της οικονομίας δημιουργώντας έντονο προβληματισμό στη κυβέρνηση και πίεση στην κεντρική τράπεζα.
Η δραστικότερη υποχώρηση της ιαπωνικής οικονομίας από το Μάρτιο του 2011, και τους τριγμούς που προκάλεσε ο μεγάλος σεισμός και το τσουνάμι, αναμφισβήτητα θέτει σε αμφισβήτηση την αποτελεσματικότητα του κυβερνητικού προγράμματος, που πόνταρε σε πολύ χαλαρή νομισματική πολιτική, σημαντικές κρατικές δαπάνες, και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της ανάπτυξης και την απομάκρυνση από τον αποπληθωρισμό.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης υποχώρησαν για το δεύτερο τρίμηνο κατά 6,8%, μετά την αύξηση ύψους 6,1% το πρώτο τρίμηνο. Βέβαια, η ανάσχεση δεν αποτέλεσε έκπληξη, καθώς οι αναλυτές το περίμεναν, λόγω της πίεσης που άσκησε στις καταναλωτικές δαπάνες η αμφιλεγόμενη αύξηση του φόρου επί των πωλήσεων, που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Απριλίου. Όμως, σε κάθε περίπτωση αποτελεί μια ανησυχητική εξέλιξη που έχει θέσει σε συναγερμό τη κυβέρνηση αλλά και την Τράπεζα της Ιαπωνίας.
Βεβαίως, η κεντρική τράπεζα εμφανίζεται ακόμη πεπεισμένη ότι η οικονομία παραμένει σε τροχιά ήπιας ανάκαμψης. Όμως, η καθίζηση της κατανάλωσης (που υποχώρησε κατά 5% στο τρίμηνο) καθιστά την οικονομία ακόμη πιο εξαρτημένη στο διεθνή παράγοντα και τη πορεία των εξαγωγών για να διατηρηθεί στο μονοπάτι της ανάκαμψης. Και μόλις τη περασμένη εβδομάδα, η BoJ περιέκοψε τις εκτιμήσεις της για την πορεία των εξαγωγών και της παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη τα συνεχιζόμενα προβλήματα στις διεθνείς αγορές, και προετοιμάζοντας έτσι το ιαπωνικό κοινό για τα αρνητικά μηνύματα για την οικονομία ή στη καλύτερη περίπτωση για έναν ακόμη πιο μετριοπαθή ρυθμό ανάκαμψης. Ωστόσο, διατήρησε αμετάβλητη την βασική πολιτική της, θεωρώντας εφικτό το στόχο για πληθωρισμό στο 2% χωρίς περαιτέρω μέτρα.
Παρόλ’αυτά, αν η αρνητική πορεία δεν αντιστραφεί τους επόμενους μήνες, και το τρίτο τρίμηνο αποδειχτεί εξίσου αδύναμο, η κεντρική τράπεζα θα πιεστεί να αντιδράσει και να λάβει νέα μέτρα για τη στήριξη της αγοράς, γεγονός το οποίο συνιστά και θετική προοπτική για τους επενδυτές. Αντιστοίχως, η κυβέρνηση θα πιεστεί να αναθεωρήσει κάποια από τα σχέδια της, όπως μια πιθανή νέα αύξηση του φόρου επί των πωλήσεων. Συγκεκριμένα πριν τα τέλη της χρονιάς ο Σίνζο Άμπε θα πρέπει να αποφασίσει αν θα δρομολογηθεί και νέα αύξηση του φόρου, από το 8% στο 10%, με ισχύ από τον Οκτώβριο του 2015.
Ηδη μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν τα σημερινά νέα, ο υπουργός Οικονομικών διαβεβαίωσε το κοινό ότι η κυβέρνηση και το οικονομικό επιτελείο παραμένουν σε εγρήγορση, μην αποκλείοντας την πιθανότητα ενός νέου προϋπολογισμού πριν τα τέλη της χρονιάς, εφόσον οι ρυθμοί ανάπτυξης παραμείνουν αδύναμοι το τρίτο τρίμηνο. Ωστόσο, για την ώρα είναι νωρίς, όπως επεσήμανε, για να συζητηθούν νέα μέτρα στήριξης.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι οι περισσότεροι διεθνείς αναλυτές συνεχίζουν να διαφωνούν με τις επίσημες προβλέψεις της BoJ, που έχει προβλέψει ανάπτυξη της χώρας συνολικά κατά 1% για τη τρέχουσα δημοσιονομική χρονιά, θεωρώντας ότι τελικά η κεντρική τράπεζα θα υποχρεωθεί το φθινόπωρο να προχωρήσει σε επί τα χείρω αναθεώρηση των εκτιμήσεων της.
