Απροετοίμαστη η Κρήτη απέναντι σε νέες μεταναστευτικές ροές
Οι τοπικές κοινωνίες καλούνται να πληρώσουν τα σπασμένα του κράτους
Στα λόγια η στήριξη στους σεισμόπληκτους. Τέσσερα χρόνια στα κοντέινερ
Καταγγελία για καθυστέρηση στις άδειες αποκατάστασης και για την κρατική απουσία
Ομόφωνο «όχι» στη χωροθέτηση δομής μεταναστών στο Καστέλλι
Πολεοδομικό ατόπημα η επιλογή του στρατοπέδου Ζωγραφάκη για φιλοξενία
«Ανεκδιήγητος σχεδιασμός δίπλα σε στρατιωτικό και διεθνές αεροδρόμιο»
Επιφυλάξεις για τις διαβεβαιώσεις περί «προσωρινών δομών»
Το κοινό μέτωπο της Αυτοδιοίκησης στην Κρήτη και οι επόμενες κινήσεις
«Η κοινωνία στα όριά της. Χρειάζεται άμεσα σχέδιο ανάταξης»
Αναπτυξιακές προκλήσεις, αεροδρόμιο και εγκατάλειψη της υπαίθρου
Συνέντευξη στον Λάμπρο Παπαδή
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΕΓΚΕΡΟΓΛΟΥ: «Δεν είμαστε χωματερή προβλημάτων που δεν λύνει το κράτος»
Σε μια περίοδο πολλαπλών προκλήσεων για την Κρήτη, ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας βρίσκεται στο επίκεντρο σοβαρών ζητημάτων: από τη μεταναστευτική πίεση και τους καταυλισμούς σεισμοπλήκτων μέχρι τις επιπτώσεις της κατασκευής του νέου διεθνούς αεροδρομίου στο Καστέλλι.
Ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας, Βασίλης Κεγκέρογλου, σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στην One Voice, μιλά για την έλλειψη εθνικού σχεδιασμού, τη διαχειριστική εξάντληση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και την ανάγκη για πραγματική συνεννόηση με την πολιτεία.
Με λόγο αιχμηρό αλλά τεκμηριωμένο, αναδεικνύει τις αστοχίες του κρατικού μηχανισμού, ξεκαθαρίζει τη θέση του δήμου απέναντι στη δημιουργία δομής φιλοξενίας μεταναστών και αναλύει τις τρεις μεγάλες προκλήσεις που απειλούν την κοινωνική συνοχή και την αναπτυξιακή πορεία της περιοχής.
Κύριε δήμαρχε, η Κρήτη βρίσκεται υπό πίεση λόγω της αυξημένης μεταναστευτικής ροής των τελευταίων εβδομάδων. Πρόκειται για πρωτόγνωρη κατάσταση για το νησί τόσο σε ένταση όσο και σε έκταση;
Είναι γεγονός ότι οι μεταναστευτικές ροές προς την Ευρώπη και ειδικότερα προς την Κρήτη έχουν αυξηθεί σημαντικά τον τελευταίο καιρό. Είναι μια κατάσταση που μας προβληματίζει έντονα. Οι κύριες πύλες εισόδου ήταν, ως επί το πλείστον, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, ωστόσο, η αλλαγή των διαδρομών που ακολουθούν οι διακινητές, πιθανότατα λόγω ενισχυμένων ελέγχων σε άλλες περιοχές ή αναζήτησης νέων «ευάλωτων» σημείων, έχει φέρει την Κρήτη αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε.
Η μεταναστευτική πολιτική είναι υπόθεση κεντρική, όμως στη διαχείρισή της εμπλέκονται και οι τοπικές κοινωνίες. Χρησιμοποιώ τον όρο εμπλέκονται, όχι επειδή την υπολογίζουν αλλά γιατί καλούνται να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά κάθε φορά που οι κεντρικές πολιτικές δεν αποδίδουν!
Αυτή η κατάσταση απαιτεί εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική, καθώς το βάρος δεν μπορεί να το επωμιστεί αποκλειστικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Χρειάζονται άμεσες λύσεις για την αποσυμφόρηση του νησιού και την αποτελεσματική φύλαξη των συνόρων μας.
Ο δήμος σας και γενικότερα η Κρήτη ήταν προετοιμασμένοι για ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Υπήρξαν εγκαίρως προειδοποιήσεις ή συντονισμένες συσκέψεις με κυβερνητικούς φορείς που να σας ενημέρωναν για ενδεχόμενη αύξηση των αφίξεων;
Μέχρι πρόσφατα, όπως ανέφερα, η Κρήτη δεν ήταν στο επίκεντρο των μεταναστευτικών ροών. Ως εκ τούτου, δεν υπήρξαν εγκαίρως συγκεκριμένες προειδοποιήσεις ή συστηματικές συντονισμένες συσκέψεις με κυβερνητικούς φορείς που να μας ενημερώνουν για μια επικείμενη σημαντική αύξηση των αφίξεων.
Φυσικά, πάντα υπήρχε μια γενική επίγνωση της μεταναστευτικής κρίσης που αντιμετωπίζει η χώρα. Η έλλειψη προνοητικότητας και σχεδιασμού πάντως, πριν να παρουσιαστεί το πρόβλημα είναι πάντα ένα ζήτημα στην πολιτική που ασκείται σήμερα και από την πλευρά της πολιτείας και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη διαχείριση της κατάστασης.
Στα διοικητικά όρια του Δήμου Μινώα Πεδιάδας ανήκουν και οι σεισμόπληκτοι οικισμοί με επίκεντρο το Αρκαλοχώρι, όπου τέσσερα χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό εξακολουθούν να υπάρχουν κάτοικοι που ζουν σε πρόχειρους καταυλισμούς. Πώς εξηγείται αυτή η χρονική καθυστέρηση στην αποκατάσταση;
Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες «πληγές» για τον τόπο μας. Τέσσερα χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό του 2021, η τοπική κοινωνία βιώνει ακόμα την αναποτελεσματικότητα του κράτους και την έλλειψη στήριξης στους σεισμόπληκτους. Πεντέμισι χιλιάδες «κόκκινα» και «κίτρινα» κτήρια και από τους 3.300 φακέλους-αιτήσεις για άδεια επισκευής «κίτρινων», η αρμόδια κρατική υπηρεσία έχει εκδώσει μόνο 296 άδειες, παρότι από τις πρώτες μέρες του σεισμού καταβλήθηκαν προκαταβολές που φυσικά έχουν αναλωθεί σε μεγάλο βαθμό. Ο δήμος μας επίσης, έχει επιφορτιστεί με τη διαχείριση επτά καταυλισμών σεισμοπλήκτων, χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη, με αποτέλεσμα μέρος του κόστους να μετακυλίεται στους ίδιους τους σεισμόπληκτους. Αυτό είναι απαράδεκτο και δείχνει την αδυναμία του κράτους να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πληγέντων.
Λίγες ημέρες μετά τον σεισμό, ο πρωθυπουργός είχε επισκεφθεί την περιοχή και είχε διαβεβαιώσει ότι οι διαδικασίες αποκατάστασης θα επισπευσθούν. Τι πήγε στραβά και ποια ήταν η συμβολή -ή τα περιθώρια- της δημοτικής αρχής όλα αυτά τα χρόνια;
Αυτό που πήγε στραβά είναι η γραφειοκρατία και η αναποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού. Ενώ το πρώτο διάστημα όλα τα φώτα ήταν στραμμένα στον δήμο μας και ο πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί επιτάχυνση των διαδικασιών, στην πράξη όλα έχουν κολλήσει. Η προσπάθεια για ανασυγκρότηση του τόπου είναι διαρκής και επίπονη, χωρίς επί της ουσίας συνδρομή. Έχουμε καταβάλει μια τεράστια προσπάθεια για να αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες του σεισμού, να ανακουφίσουμε τους σεισμόπληκτους, να διαχειριστούμε τους καταυλισμούς. Έχουμε υποβάλει υπομνήματα, έχουμε πιέσει για την επιτάχυνση των διαδικασιών, έχουμε εντάξει την αποκατάσταση στο σχέδιο ανασυγκρότησης του τόπου. Ωστόσο, τα περιθώριά μας είναι περιορισμένα όταν το κεντρικό κράτος δεν ανταποκρίνεται πάντα στις δεσμεύσεις του.
Ο στόχος πρέπει να είναι να τελειώσει γρήγορα η αδειοδότηση για τις αποκαταστάσεις και να πάνε οι άνθρωποι στα σπίτια τους. Η νέα δημοτική αρχή επισπεύδει το σχέδιο που έχει εκπονήσει τόσο για τα ιδιωτικά κτήρια -με πρόταση στην κυβέρνηση- όσο και για τα δημοτικά. Εκπονήσαμε π.χ. πρόγραμμα αποκατάστασης σχολικής στέγης και έχουμε βρει έναν κοινό βηματισμό με τα υπουργεία Εσωτερικών και Κλιματικής Κρίσης, με τα οποία ελπίζω να συνεργαστούμε.
Κυκλοφόρησαν πληροφορίες ότι εξετάζεται η χωροθέτηση κλειστής δομής για μετανάστες σε εγγύτητα με τους πρόχειρους οικισμούς των σεισμόπληκτων. Έχετε επιβεβαιωμένες ενδείξεις για έναν τέτοιο σχεδιασμό; Και αν ναι, ποια είναι η στάση του δήμου σας;
Το πρώην Στρατόπεδο Ζωγραφάκη – Πλευράκη δεν είναι κοντά σε οικισμούς προσωρινής διαβίωσης σεισμοπλήκτων αλλά μέσα στον οικιστικό ιστό. Η θέση του στρατοπέδου είναι απαγορευτική αφού είναι ανάμεσα σε τρία χωριά και εφάπτεται σπιτιών, παιδικής χαράς κ.τ.λ. ενώ επίσης δεν διαθέτει ρεύμα, νερό και αποχέτευση. Το Δημοτικό Συμβούλιο Μινώα Πεδιάδας αποφάσισε ομόφωνα ΟΧΙ στην εγκατάσταση δομής μεταναστών στο πρώην Στρατόπεδο Ζωγραφάκη στο Καστέλλι. Η απόφασή μας είναι σταθερή, αμετάκλητη και αδιαπραγμάτευτη από την πρώτη στιγμή. Η φέρουσα ικανότητα του δήμου μας έχει εξαντληθεί. Έχουμε ήδη επτά καταυλισμούς σεισμοπλήκτων και προβλήματα λόγω της κατασκευής του νέου αεροδρομίου. Δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για έναν επιπλέον καταυλισμό για μετανάστες. Αυτό διαμηνύσαμε στην πρόσφατη πάνδημη κινητοποίηση απέναντι στα σενάρια που διακινούνται.
Ωστόσο, ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας δεν περιορίζεται στην άρνηση, αλλά προτείνει και μια θετική προοπτική για το στρατόπεδο, διεκδικώντας το Στρατόπεδο προκειμένου να το αξιοποιήσει για εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς. Ο δήμος έχει καταθέσει αίτημα για να του παραχωρηθεί το στρατόπεδο, προκειμένου να αξιοποιηθεί για εκπαιδευτικούς και πολιτιστικούς σκοπούς.
Έχετε εκφράσει δημόσια προβληματισμό και για την ύπαρξη στρατιωτικού αεροδρομίου στην ίδια περιοχή, γεγονός που -αν ισχύσει ο σχεδιασμός για δομή φιλοξενίας- θα δημιουργούσε ένα εκρηκτικό μείγμα. Πρόκειται για προϊόν αστοχίας ή για κυβερνητικό σχεδιασμό χωρίς χωροταξική και κοινωνική λογική;
Η χωροθέτηση αυτή δεν μπορεί να προχωρήσει! Είναι προϊόν έλλειψης χωροταξικής εικόνας και κοινής λογικής. Το πρώην Στρατόπεδο Ζωγραφάκη εφάπτεται του στρατιωτικού αεροδρομίου, το οποίο αποτελεί βάση για τα F16/Block 52 για την εθνική άμυνα. Είναι επίσης λίγα εκατόμετρα από την είσοδο του νέου διεθνούς αεροδρομίου. Η ύπαρξη μιας δομής μεταναστών σε ένα τέτοιο σημείο, δίπλα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και κοντά σε ένα αναπτυξιακό έργο όπως το αεροδρόμιο, δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα. Ακυρώνει τον αναπτυξιακό χαρακτήρα του αεροδρομίου και λειτουργεί αποτρεπτικά για τις επενδύσεις. Αυτός ο σχεδιασμός είναι αστοχία και δείχνει -για πολλοστή φορά- έλλειψη κατανόησης των τοπικών συνθηκών και αναγκών.
Η κυβέρνηση μιλά για «προσωρινά» κλειστά κέντρα φιλοξενίας. Εσείς έχετε λάβει διαβεβαιώσεις ότι πρόκειται όντως για προσωρινές λύσεις ή υπάρχει ο φόβος ότι αυτές οι δομές… ήρθαν για να μείνουν;
Η εμπειρία μας, τόσο από τη διαχείριση των καταυλισμών σεισμοπλήκτων όσο και από τη γενικότερη αντιμετώπιση τέτοιων ζητημάτων, μας κάνει επιφυλακτικούς απέναντι σε διαβεβαιώσεις περί «προσωρινών» λύσεων. Ο φόβος ότι αυτές οι δομές μπορεί να μείνουν είναι υπαρκτός και βάσιμος. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι αντίθετη στις κλειστές δομές. Ζητούμε οι μετανάστες να μεταφέρονται αμέσως σε υπάρχουσες δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα μετά την ταυτοποίηση, αφού η πληρότητά τους ξεπερνά το 20% και όχι να δημιουργούνται νέες, μόνιμου χαρακτήρα, δομές στην Κρήτη. Για τις μεταναστευτικές ροές από τη βόρειο Αφρική είμαι σίγουρος ότι αν δεν πετύχουν οι προσπάθειες Ε.Ε. και ελληνικής κυβέρνησης, τότε δεν θα υπάρχει σχεδιασμός που να αντιμετωπίζει το πρόβλημα ούτε με τρεις ούτε με εκατόν τρεις δομές. Ας αφήσουν λοιπόν την εμμονή τους για δομές και δομές, και ας λειτουργήσουν γρήγορα και αποτρεπτικά.
Καθώς βρίσκεστε σε επικοινωνία με άλλους δήμους της Κρήτης αλλά και με την Περιφέρεια, ποιες είναι οι επόμενες συντονισμένες κινήσεις σας; Υπάρχει κοινό μέτωπο της Αυτοδιοίκησης απέναντι σε αιφνιδιαστικές αποφάσεις της κυβέρνησης;
Βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία και συνεργασία με άλλους δήμους της Κρήτης, καθώς και με την Περιφέρεια. Υπάρχει ένα κοινό μέτωπο της Αυτοδιοίκησης απέναντι σε αιφνιδιαστικές και ανεδαφικές αποφάσεις της κυβέρνησης. Η κοινωνία παραμένει σε απόλυτη ετοιμότητα για κάθε δράση, εφόσον οι ανησυχίες της τοπικής κοινωνίας δεν εισακουστούν. Έχουμε ήδη πραγματοποιήσει ειρηνική, προειδοποιητική συγκέντρωση διαμαρτυρίας, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα. Δεν αποκαλύπτουμε τα επόμενα βήματά μας αλλά είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο.
Σε πρόσφατες δηλώσεις σας αναφερθήκατε στη διαχειριστική εξάντληση του δήμου αναφορικά με το μεταναστευτικό. Τι σας μεταφέρει η τοπική κοινωνία; Υπάρχει κίνδυνος κοινωνικών εντάσεων και πόλωσης στην περιοχή σας;
Η διαχειριστική εξάντληση και η φέρουσα ικανότητα του δήμου είναι πραγματικότητα και αυτό δεν οφείλεται μόνο στο μεταναστευτικό. Είναι μια σειρά προβλημάτων που έχουν φέρει την τοπική κοινωνία στα όριά της. Βιώνει τέσσερα χρόνια τα αποτελέσματα του σεισμού, την αναποτελεσματικότητα του κράτους, την έλλειψη στήριξης και τώρα έρχεται η ανερμάτιστη πολιτική του υπουργείου Μετανάστευσης να δημιουργήσει νέα προβλήματα. Πιο συγκεκριμένα, οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο τόπος μας, αφορούν:
Πρώτον, στην αντιμετώπιση των καταστροφικών συνεπειών του σεισμού που δεν κατέστρεψε μόνο σπίτια και κτήρια αλλά «γκρέμισε» ζωές και νοικοκυριά. Ο σεισμός «γονάτισε» οικονομικά και κοινωνικά όλη την περιοχή, ολόκληρο τον δήμο μας.
Η δεύτερη πρόκληση έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των προβλημάτων από την κατασκευή και τη λειτουργία του νέου Α/Δ αλλά και την αξιοποίηση των ευκαιριών και η τρίτη πρόκληση είναι η αντιμετώπιση ενός γενικευμένου φαινομένου εγκατάλειψης της υπαίθρου.
Όλα αυτά τα έχουμε εντάξει στο σχέδιο ανασυγκρότησης και αναγέννησης του τόπου και μετά από σκληρή δουλειά και προετοιμασία τα έχουμε βάλει μπροστά. Ο δήμος έχει επιφορτιστεί με την διαχείριση και λειτουργία επτά καταυλισμών σεισμοπλήκτων, χωρίς οικονομική στήριξη με αποτέλεσμα μέρος του κόστους (ενέργεια κ.λπ.) να μεταφέρεται στους σεισμόπληκτους, με ό,τι αυτό σημαίνει για την κατάστασή τους.
Την ίδια ώρα, η κατασκευή του αεροδρομίου προκαλεί σοβαρά προβλήματα και κυρίως δεν προχωρά κανένα έργο γύρω από αυτό που να αφορά στην κοινωνία και την τοπική οικονομία, αλλά δεν προχωρούν και αυτά που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του και είναι ευθύνη του υπουργείου Υποδομών, αδειοδοτήσεις, εγκρίσεις κ.λπ., όπως το τούνελ που έχει αποφασιστεί 16 μήνες και ακόμη δεν μπήκαν οι υπογραφές να ξεκινήσει, οδικές συνδέσεις με Μεσαρά κ.λπ., υδροδότηση, ηλεκτρική διασύνδεση κ.ά.
Επιπλέον, την κατάσταση επιδείνωσαν οι λάθος χειρισμοί και οι πρόσφατες αποφάσεις για δύο τουλάχιστον θέματα: την «καταστροφή» αντί της προστασίας και ανάδειξης του Μινωικού Μνημείου των 4000 και πλέον ετών, στον λόφο Παπούρα με την τοποθέτηση ένθεν κακείθεν και εφαπτόμενα του Μνημείου των ραντάρ και η απαράδεκτη απευθείας διάθεση των λυμάτων στον υδροφόρο ορίζοντα που θα τον καταστρέψουν.
Πηγή: Καθημερινή One Voice
