Εν μέσω ακραίων θερμοκρασιών και εντεινόμενων περιβαλλοντικών κρίσεων, δύο πρόσφατες εγκύκλιοι της ελληνικής κυβέρνησης ήρθαν να υπενθυμίσουν ότι η φιλοζωία στη χώρα μας παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, θεωρητικό ζητούμενο.
Η πρώτη, από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αφορά τη χρήση ιπποειδών, αλόγων, γαϊδουριών και μουλαριών, που εξακολουθούν να απασχολούνται για τουριστικούς σκοπούς, ακόμη και σε συνθήκες καύσωνα. Η δεύτερη, από το υπουργείο Υγείας, στοχοποιεί τα περιστέρια, σύμβολα ελευθερίας και ειρήνης κατά τα άλλα. Γαϊδουράκια και άλογα συνεχίζουν να εργάζονται κάτω από τον ανελέητο ήλιο σαν σύγχρονοι είλωτες. Σέρνουν άμαξες, ανεβοκατεβαίνουν σκαλιά με φορτίο και αναβάτες στη ράχη τους. Είναι τα άλογα και τα γαϊδουράκια «εργασίας» (όπως αποκαλούνται) τα οποία στη χώρα μας μπορεί κανείς να τα δει σε πολλά τουριστικά σημεία: στα νησιά των Κυκλάδων και του Αργοσαρωνικού (Σαντορίνη, Ύδρα, Αίγινα κ.λπ.) αλλά και στην επαρχία να κάνουν εργασίες για τους ιδιοκτήτες τους. Από την άλλη, τα περιστέρια γίνονται αντικείμενα διοικητικών αποφάσεων που τους… στερούν ακόμη και τη βασική πρόσβαση σε τροφή, θύματα μιας πολιτείας που απλώς νομοθετεί και όπως επισημαίνουν διάφορες οργανώσεις χωρίς την απαραίτητη επιστημονική τεκμηρίωση.
Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Την ώρα που η χώρα μας πλήττεται από παρατεταμένους καύσωνες, με τη θερμοκρασία να ξεπερνά συχνά τους 40°C, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε εγκύκλιο που, αντί να προστατεύσει τα ιπποειδή, μειώνει ακόμη και την ελάχιστη μεσημεριανή τους ανάπαυση. Η μέχρι πρότινος υποχρεωτική παύση εργασιών για αυτά από τις 12:00 έως τις 17:00, περιορίζεται κατά μία ώρα, από τις 13:00 έως τις 17:00. Η αντίδραση των φιλοζωικών οργανώσεων στο μέτρο αυτό υπήρξε άμεση. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ ξεκίνησε συλλογή υπογραφών και δημοσίευσε ανοιχτή επιστολή προς τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση, ζητώντας την άμεση ανάκληση της συγκεκριμένης εγκυκλίου και την έκδοση νέας η οποία να προβλέπει την καθολική απαγόρευση κυκλοφορίας των ιπποειδών όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 36°C, καθώς και τον περιορισμό της κυκλοφορίας τους από τις 12:00 έως τις 18:00 όταν η θερμοκρασία κυμαίνεται μεταξύ 33°C και 36°C. Παράλληλα, θεωρείται αναγκαία η κατάργηση της χρήσης ζώων ως μέσων μεταφοράς και η σταδιακή μετάβαση σε ηλεκτροκίνητες άμαξες, όπως ήδη εφαρμόζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Τέλος, απαιτείται η θέσπιση σαφούς και ολοκληρωμένης νομοθεσίας για την ευζωία των ιπποειδών, με τη συμμετοχή επιστημονικών φορέων, φιλοζωικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή:
«Η Πολιτεία, αντί να βελτιώσει τις συνθήκες στις οποίες “εργάζονται” τα ζώα, έφτασε στο σημείο να τους στερήσει ακόμα και τη βασική μεσημεριανή ανάπαυση, στη χειρότερη ώρα της ημέρας. Τα ιπποειδή υποφέρουν σιωπηλά, κάτω από τον καυτό ήλιο και το βάρος που κουβαλούν. Όχι άλλη αδικία για τα βουβά θύματά μας. Όχι άλλη κρατική σιωπή».
Απαγορεύεται να τα ταΐζεις!
Την ίδια στιγμή, νέα διαμάχη προκλήθηκε από εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας, η οποία καλεί τους δήμους να λάβουν μέτρα περιορισμού του πληθυσμού των περιστεριών και, μεταξύ άλλων, απαγορεύει τη σίτισή τους από τους πολίτες. Η ΝΕΜΕΣΙΣ εξέφρασε έντονη ανησυχία, επισημαίνοντας ότι η εγκύκλιος «στερείται επιστημονικής τεκμηρίωσης» και παραπέμπει εμμέσως σε μαζικές θανατώσεις, αφού δεν περιλαμβάνει βιώσιμο ή τεχνικά εφαρμόσιμο σχέδιο διαχείρισης. Όπως δηλώνει η Ομοσπονδία: «Η υπουργός οφείλει να εξηγήσει ποιο είναι αυτό το “ολοκληρωμένο σχέδιο μείωσης” των περιστεριών, καθώς, μέχρι σήμερα, δεν υφίσταται τεχνικά εφαρμόσιμη λύση για την απομάκρυνση τέτοιου πληθυσμού. Με την εγκύκλιο, ανοίγει εμμέσως ο δρόμος για εξοντώσεις – με τρόπο που θυμίζει άλλες εποχές».
Η Ομοσπονδία ζητά την άμεση απόσυρση της συγκεκριμένης εγκυκλίου. Σε περίπτωση που υπάρχει τεκμηριωμένο πρόβλημα, είναι απαραίτητη η σύνταξη νέας εγκυκλίου με τη συμβολή επιστημονικών και περιβαλλοντικών φορέων, διασφαλίζοντας τη δημόσια διαβούλευση πριν από τη λήψη οποιωνδήποτε περιοριστικών μέτρων. Παράλληλα, προτείνεται η υιοθέτηση καλών ευρωπαϊκών πρακτικών για τη διαχείριση των αστικών πληθυσμών πτηνών, με σεβασμό προς τη βιοποικιλότητα και την ευζωία των ζώων.
