Γράφει ο Νίκος Ζάβρας
Τις μεγάλες παθογένειες στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού και ειδικά στην αγορά εξισορρόπησης αναδεικνύει η ΕΒΙΚΕΝ, η Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας, μέσω επιστολής της προς τη ΡΑΑΕΥ, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τις βασικές αρχές σχεδιασμού των δημοπρασιών ισχύος εξισορρόπησης.
Αφήνοντας σαφείς αιχμές για τα υπερκέρδη και τις μεγάλες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές, κάνει λόγο για έλλειψη διαφάνειας και ζητά αλλαγή μοντέλου, με αναφορές σε βέλτιστες πρακτικές που ακολουθούνται στο εξωτερικό και ειδικά στην Ιταλία.
Στην επιστολή της Ένωσης, που υπογράφει ο πρόεδρος του Δ.Σ., Αντώνης Κοντολέων, αναλύεται εκτενώς το υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας της αγοράς, το οποίο -όπως σημειώνεται- έχει οδηγήσει σε υπέρμετρο κόστος για τους καταναλωτές και σε υπεραποζημιώσεις συγκεκριμένων τεχνολογιών, κυρίως υδροηλεκτρικών και φυσικού αερίου.
Όπως αναφέρεται στην επιστολή, από τον Ιούλιο του 2024 παρατηρείται σημαντική αύξηση του Λογαριασμού Προσαύξησης 3 (ΛΠ3), με το σχετικό κόστος να έχει εκτοξευτεί έως και 150% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη μη προβλέψιμη συμπεριφορά της αγοράς, την αδιαφανή αποζημίωση μονάδων μέσω pay-as-bid διαδικασιών και την αυξανόμενη ανάγκη ανακατανομής λόγω της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ και των εξαγωγών.
Στην επιστολή γίνεται αναφορά στο παράδειγμα της Ιταλίας, όπου παρά το ίδιο μοντέλο κεντρικής κατανομής (central dispatch) η λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης είναι σαφώς πιο αποτελεσματική. Σε μελέτη που εκπόνησε η Grant Thornton για λογαριασμό της Ένωσης, καταδεικνύεται ότι ο «λογαριασμός προσαυξήσεων» στην Ιταλία ανέρχεται σε 3 €/MWh ή περίπου 3% της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ), έναντι 12,2 €/MWh ή 12% στην Ελλάδα.
Η ΕΒΙΚΕΝ υποστηρίζει ότι η σημερινή δομή της ελληνικής αγοράς εξισορρόπησης λειτουργεί με περιορισμένο ανταγωνισμό και εμφανίζει σοβαρά ελλείμματα διαφάνειας με αποτέλεσμα την εκτόξευση του κόστους για τους τελικούς καταναλωτές. Έτσι καταθέτει τις προτάσεις της προκειμένου να πάψουν οι στρεβλώσεις του συστήματος:
•Αποζημίωση των μονάδων που εντάσσονται υποχρεωτικά εκτός της αγοράς μέσω απόφασης ΡΑΑΕΥ.
•Επανασχεδιασμός των χαρτοφυλακίων συμμετεχόντων ώστε να μη συνδυάζονται διαφορετικές τεχνολογίες και να αποφεύγονται οι στρεβλώσεις.
•Δημοσίευση στατιστικών κόστους απονομής για μονάδες εκτός αγοράς.
• Θεσμοθέτηση ζωνικού συστήματος χρέωσης πρόσβασης στο δίκτυο μεταφοράς (locational access fees), με στόχο την εξισορρόπηση κόστους/επενδύσεων ανά γεωγραφική περιοχή.
Πηγή: Καθημερινή One Voice
