Η έρευνα, σύμφωνα με πληροφορίες που αποκαλύπτει η εφημερίδα “Φιλελεύθερος” της Κύπρου, εστιάζει σε τρεις κρίσιμους άξονες:
– την εμπλοκή πολιτικά εκτεθειμένων προσώπων,
– τις συνθήκες χρηματοδότησης της EuroAsia Interconnector και
– τις σχέσεις στελεχών της Κομισιόν με την εταιρεία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αφορά στο διάστημα προτού αναλάβει το έργο ο ΑΔΜΗΕ και από τα πιο σοβαρά στοιχεία που εξετάζονται αφορά καταγγελία για πολιτικό αξιωματούχο της Κύπρου, ο οποίος φέρεται να αξιοποίησε τη θέση του ώστε να προωθήσει την επένδυση της EuroAsia Interconnector. Σύμφωνα με τον ισχυρισμό, η στήριξη δόθηκε έναντι προσωπικού οφέλους και στόχευε στην εξασφάλιση γενναίας χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το αποτέλεσμα ήταν η χορήγηση 658 εκατ. ευρώ – η μεγαλύτερη επιδότηση που έχει δοθεί ποτέ για έργο τέτοιου είδους από την Κομισιόν.
Η έρευνα επεκτείνεται και σε πιθανή εμπλοκή άλλων πολιτικά εκτεθειμένων ή κυβερνητικών στελεχών και τα ερωτήματα που τίθενται αφορούν τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων δισεκατομμυρίων.
“Να σταματήσει τώρα το θέατρο παραλόγου” σχολιάζουν με κοινλή ανακοίνωσή τους οι αρμόδιοι Τομεάρχες της ΚΟ του ΠΑΣΟΚ Δ. Μάντζος (εξωτερικών) και Φ. Παρασύρης (Ενέργειας) σημειώνοντας την “Έντονη αβεβαιότητα ως προς την υλοποίηση του κρίσιμου ενεργειακού έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (τμήμα του Great Sea Interconnector) που προκαλούν οι δηλώσεις του Κύπριου Υπουργού Ενέργειας κ. Μ. Κεραυνού, που δημοσιεύθηκαν στον Τύπο και σύμφωνα με τις οποίες «το έργο δεν είναι βιώσιμο, με τους συγκεκριμένους όρους», με αναφορά στις οικονομικές, τεχνικές και γεωπολιτικές του πτυχές”.
“Οι δηλώσεις αυτές -αναφέρουν- εμφανίζονται αντίθετες προς τις πρόσφατες επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών κ. Γ. Γεραπετρίτη ότι το έργο της έρευνας και πόντισης του υποβρύχιου καλωδίου θα προχωρήσει κανονικά” και “Φαίνεται πλέον ότι η αναστολή υλοποίησης του έργου μετά τις παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στο πεδίο ερευνών, ήδη από τον Ιούλιο 2024 στη θαλάσσια περιοχή στα ανοικτά της Κάσου και τον Φεβρουάριο 2025 στα βόρεια της Κρήτης έχει ήδη διαμορφώσει ένα νέο σκηνικό το οποίο απειλεί την ίδια την προοπτική του έργου, παρά την προφανή κρισιμότητά του τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου όσο και για τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό της ΕΕ. Ενός έργου που φέρει τη σφραγίδα της διορατικής και εθνικά ωφέλιμης κυβερνητικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, με Πρωθυπουργό τον Γιώργο Παπανδρέου και Υφυπουργό Ενέργειας τον Γιάννη Μανιάτη.”.
Όπως επισημαίνουν “Η μη υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, παρά το γεγονός ότι αυτή συνιστά έργο κοινού ενδιαφέροντος της ΕΕ, έχει εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και δεν απαιτεί καμία ενημέρωση ή άδεια από παράκτια κράτη σύμφωνα με την UNCLOS, θα συνιστά κατ’ ουσίαν δικαίωση των παράνομων και αναθεωρητικών αιτιάσεων της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, κατά προφανή παραβίαση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας.”, υπενθυμίζοντας ότι
– ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης στις 23 Ιουλίου σε τηλεοπτική συνέντευξή του είχε απαντήσει ότι το έργο θα προχωρήσει και θα ολοκληρωθεί, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι εκκρεμεί ο δίκαιος επιμερισμός του κόστους μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου.
– είχε προηγηθεί, στις 7 Μαρτίου 2025 ανάλογη ερώτηση του Ν. Ανδρουλάκη και απάντηση του Πρωθυπουργού για κανονική υλοποίηση του έργου και προθυμία της αναδόχου γαλλικής εταιρείας με επίκληση σχετικού εγγράφου της τελευταίας
– από τις 18 Μαρτίου 2025, έχουμε υποβάλει ερώτηση προς τα συναρμόδια Υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, για τους λόγους καθυστέρησης και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, που παραμένει ως σήμερα αναπάντητη και
– παράλληλα δε η Ομάδα των Ευρωβουλευτών μας έχει προβεί σε πολλαπλές παρεμβάσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
“Παρ’ όλες τις παρεμβάσεις μας, όμως, η εικόνα δεν αλλάζει: είναι πλέον σαφές ότι εδώ και μήνες ζούμε ένα θέατρο του παραλόγου, που πρέπει επιτέλους να τελειώσει.” σημειώνουν και υπογραμμίζουν “Να τελειώσουν οι υπεκφυγές και η αμφιθυμία, που υποκρύπτει αδυναμία υπεράσπισης των εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η Κυβέρνηση ΝΔ είναι βαρύτατα και ανεπανόρθωτα εκτεθειμένη. Οφείλει, πλέον, άμεσα να ενημερώσει τις πολιτικές δυνάμεις και την κοινωνία για την πραγματική κατάσταση, το χρονοδιάγραμμα και τις αληθείς προοπτικές υλοποίησης του έργου.”
Και καταλήγουν στην ανακοίνωσή τους “Το έργο ήταν εξ αρχής γνωστό και καθορισμένο, στο σύνολο των όρων και των παραμέτρων του, εντός του δεδομένου γεωπολιτικού πλαισίου. Γιατί άρχισε η υλοποίησή του, χωρίς σχέδιο και εγγυήσεις ολοκλήρωσης; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα που η Ελληνική Κυβέρνηση επί τόσους μήνες αρνείται και δεν θέλει να απαντήσει, προσπαθώντας να μεταφέρει τις ευθύνες για τις συνεχείς αναβολές, καθυστερήσεις και εν τέλει την επ’ αόριστον αναστολή, οπουδήποτε αλλού, παρά μόνο στον εαυτό της.”.
Σε δήλωση του ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος, τόνισε “Οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την ηλεκτρική σύνδεση της Ελλάδας με την Κύπρο και το Ισραήλ, αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη είναι επικίνδυνη για τα εθνικά συμφέροντα.Ένα έργο το οποίο είναι ευρωπαϊκό, αποτελεί προτεραιότητα με διεκδίκηση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, ένα έργο το οποίο είναι περιβαλλοντικό, έχει σοβαρότατα προβλήματα και σε τεχνικό και σε οικονομικό, αλλά δυστυχώς και σε διπλωματικό επίπεδο.” και επισήμανε “Απορώ πώς παραμένει στη θέση του ο κ. Γεραπετρίτης, ο οποίος πριν από λίγους μήνες δήλωνε ότι ξεκινάει το έργο. Όμως, πέρα από τα σοβαρά προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί όταν η κυβέρνηση επέτρεψε τις αναθεωρητικές διαθέσεις της Τουρκίας και σταμάτησαν οι έρευνες έξω από την Κάσο, τώρα πλέον προκύπτουν από την κυβέρνηση της Κύπρου ζητήματα και βιωσιμότητας του έργου, αλλά και μία εμπλοκή του όλου θέματος με ένα σοβαρό πρόβλημα διαφθοράς””.
“Ρωτώ λοιπόν. Εδώ και έξι χρόνια δεν μπόρεσε να λύσει ούτε βασικά διπλωματικά ζητήματα ο κ. Μητσοτάκης με τη φίλη κυβέρνηση και τη χώρα της Κύπρου; Πόσα άλλα προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει; Η νέα εμπλοκή της χώρας σε ένα σκάνδαλο διαφθοράς δεν μας δημιουργεί, δυστυχώς, εντύπωση με αυτή την κυβέρνηση” κατέληξε.
Το Γραφείο Τύπου του ΚΚΕ σχολίασε “Οι κυβερνητικοί λεονταρισμοί ότι “το έργο θα γίνει”, επιδιώκουν να κρύψουν ότι τα
ενεργειακά σχέδια του κεφαλαίου και των ευρωατλαντικών “συμμάχων” του όχι μόνο δεν προσφέρουν “ασφάλεια” και “ηρεμία” στους λαούς, αλλά αντίθετα εγκυμονούν νέους κινδύνους και βρίσκονται σε αντίθεση με τα συμφέροντά τους. Πολύ περισσότερο όταν φουντώνουν οι ανταγωνισμοί και οι διεργασίες για τις ενεργειακές και γεωστρατηγικές ισορροπίες σε όλη την ΝΑ Μεσόγειο, μια περιοχή που ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ ιεραρχούν στον ανταγωνισμό με τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ αναβαθμισμένο ρόλο διεκδικεί όλο και πιο αποφασιστικά η Τουρκία.”
Και πρόσθεσε “Άλλωστε, οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση έχουν σταματήσει ένα χρόνο τώρα με την παρέμβαση τουρκικών πολεμικών πλοίων, στα γεγονότα στην Κάσο, και την αμφισβήτηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Μέσα σ’ αυτό το κουβάρι των ανταγωνισμών συνθλίβεται η ανάγκη του ελληνικού λαού για φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, κάτι που υποτίθεται ότι θα υπηρετούσε και το συγκεκριμένο έργο, το οποίο έχει ήδη στοιχήσει πανάκριβα, πριν μείνει όπως φαίνεται, κι αυτό στα χαρτιά.”
Σε ανακοίνωση της, η Νέα Αριστερά ανέφερε:
“Η αποκάλυψη του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκινά έρευνα για πιθανά ποινικά αδικήματα στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης.
• Γνωρίζει η ελληνική κυβέρνηση για την έρευνα που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία;
• Ποιο ποσό έχει εκταμιευθεί μέχρι σήμερα για το έργο και με ποιες διαδικασίες;
• Πώς προχώρησε το έργο, όταν δεν έχει οριστικοποιηθεί η βιωσιμότητά του από το Υπουργικό Συμβουλίο της Κυπριακής Δημοκρατίας;
Η Νέα Αριστερά τονίζει ότι μιλάμε για ένα έργο που παρουσιάστηκε ως «στρατηγικής σημασίας» αλλά κινδυνεύει να αποδειχθεί πεδίο σκιών, αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης. Οι πολίτες στην Ελλάδα και την Κύπρο δικαιούνται πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία.”.
“Να ενημερώσουμε την κυβέρνηση ότι στις ευνομούμενες δημοκρατίες οι εισαγγελείς δεν ενημερώνουν τους υπόπτους για ποινικά κολάσιμες πράξεις, όπως κάνει η Ελληνική Δικαιοσύνη δυστυχώς που διαπλέκεται με την κυβέρνηση. Άρα είναι τουλάχιστον γελοίο να ισχυρίζονται ότι δεν ενημερώθηκαν από την Ευρωπαία Εισαγγελέα για τον έλεγχο που κάνει σχετικά με το καλώδιο διασύνδεσης με την Κύπρο, τη στιγμή μάλιστα που ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κατήγγειλε ότι υπάρχει σκάνδαλο και ότι υπάρχει οσμή μίζας και διαφθοράς. Όποια πέτρα διαφθοράς και να σηκώσεις από κάτω κρύβεται η Νέα Δημοκρατία και τα λαμόγια της.” δήλωσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος.
“Στην ελληνική κυβέρνηση δεν έχει περιέλθει οποιαδήποτε όχληση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με τον GSI” δήλωσε από την πλευρά τοπυ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ερωτηθείς σχετικά με την τύχη της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου και τις χθεσινές δηλώσεις του Κύπριου προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη. Κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών, ο κ. Μαρινάκης είπε μάλιστα πως η ελληνική πλευρά θα ζητήσει περαιτέρω ενημέρωση από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Έκανε επίσης λόγο για “εύλογα ερωτήματα” μετά τις δηλώσεις του Κύπριου υπουργού Οικονομικών, Μ. Κεραυνού, ενώ υπογράμμισε πως η Αθήνα εξακολουθεί να θεωρεί το έργο καίριας σημασίας και το στηρίζει, αλλά δεν μπορεί να παραβλέψει τη διάσταση του καταμερισμού του κόστους και υπογράμμισε πως “είναι επιτακτική ανάγκη η κυπριακή πλευρά να ξεκαθαρίσει τις θέσεις της.”.
