Της Ιωάννας Λιούτα*
Ενώ η κυβέρνηση αυτοσυγχαίρεται για πλεονάσματα, επενδυτική βαθμίδα και «ανθεκτική οικονομία», οι μικρές επιχειρήσεις, οι αγωνιστές της πραγματικής αγοράς, βρίσκονται ένα βήμα πριν από την κατάρρευση. Τα στοιχεία δεν αφήνουν κανένα περιθώριο παρερμηνείας. Η κρίση δεν έρχεται, είναι εδώ.
Σύμφωνα με την έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το α’ εξάμηνο του 2025, το 50% των μικρών επιχειρήσεων καταγράφει μείωση τζίρου. Την ίδια στιγμή, το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε κατά 36% μέσα σε έναν μόλις χρόνο. Αυτό δεν είναι «προσωρινή δυσκολία». Είναι μαθηματική ασφυξία.
Πώς να επιβιώσει μια επιχείρηση όταν πουλά λιγότερο, πληρώνει πολύ περισσότερα, και δεν έχει καμία στήριξη;
Η ενεργειακή κρίση έγινε μόνιμος φόρος. Οι έρευνες της ΓΣΕΒΕΕ για το διάστημα 2024-2025 είναι αποκαλυπτικές. Αύξηση του κόστους 37,6% έως 39,6% λόγω ενέργειας, με το 89% έως 91% των επιχειρήσεων να δηλώνουν ότι επηρεάστηκαν άμεσα.
Η ενέργεια δεν είναι πια «έξοδο». Είναι θηλιά. Και ενώ οι μικροί πληρώνουν πανάκριβα ρεύμα και καύσιμα, η κυβέρνηση συνεχίζει να μιλά για «αγορά που αυτορρυθμίζεται» και για επιδοτήσεις-«ασπιρίνες», την ώρα που η αιμορραγία συνεχίζεται.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι ο τζίρος. Είναι η εξαφάνιση της ρευστότητας. Σύμφωνα με τη ΓΣΕΒΕΕ (2025) το 56,7% των μικρών επιχειρήσεων δηλώνει υποχώρηση ρευστότητας, το 50,4% δεν έχει καθόλου ή έχει κεφάλαιο που φτάνει για λιγότερο από έναν μήνα και από αυτές το 28,4% δεν έχει καθόλου κεφάλαιο.
Αυτό σημαίνει ότι μιλάμε για επιχειρήσεις που δουλεύουν χωρίς απόθεμα, χωρίς ασφάλεια, χωρίς καμία αντοχή σε νέο σοκ. Ένα λάθος. Ένας απλήρωτος λογαριασμός. Ένα νέο κύμα ακρίβειας. Και το λουκέτο είναι δεδομένο.
Οι μικρές επιχειρήσεις δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε τραπεζικό δανεισμό, ούτε σε ουσιαστικά χρηματοδοτικά εργαλεία, ούτε σε σοβαρές ρυθμίσεις χρεών.
Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση εισπράττει περισσότερα από ποτέ λόγω πληθωρισμού, εμφανίζει πλεονάσματα, αλλά δεν επιστρέφει τίποτα στην αγορά.
Η μικρή επιχείρηση αντιμετωπίζεται όχι ως πυλώνας της οικονομίας, αλλά ως φορολογική μηχανή χωρίς δικαιώματα. Η «ανθεκτικότητα» είναι ένα κυβερνητικό παραμύθι.
Όταν η κυβέρνηση μιλά για «ανθεκτική οικονομία», δεν μιλά για το συνοικιακό μαγαζί, τον επαγγελματία, τον αυτοαπασχολούμενο. Μιλά για δείκτες, για αριθμούς, για παρουσιάσεις σε επενδυτές.
Στην πραγματική αγορά, η ανθεκτικότητα έχει εξαντληθεί. Οι μικρές επιχειρήσεις δεν «αντέχουν». Σπρώχνονται εκτός. Το πραγματικό διακύβευμα αν συνεχιστεί αυτή η πολιτική είναι ότι τα λουκέτα θα πολλαπλασιαστούν, η αγορά θα συγκεντρωθεί σε λίγους μεγάλους, η εργασία θα γίνει πιο φτηνή και πιο επισφαλής.
Η κατάρρευση των μικρών επιχειρήσεων δεν είναι παράπλευρη απώλεια. Είναι πολιτική επιλογή. Και έχει αποφασιστεί από την έκθεση Πισσαρίδη.
Μια οικονομία χωρίς μικρές επιχειρήσεις δεν είναι σύγχρονη. Είναι ανισόρροπη, εύθραυστη και κοινωνικά άδικη. Και όσο η κυβέρνηση πανηγυρίζει για αριθμούς, η πραγματική οικονομία στεγνώνει.
Το ερώτημα δεν είναι αν οι μικρές επιχειρήσεις αντέχουν. Τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν αντέχουν άλλο. Το ερώτημα είναι πόσα λουκέτα χρειάζονται για να παραδεχτεί η κυβέρνηση ότι απέτυχε;
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
