Ένας ολοκληρωτικός πόλεμος μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν θα μπορούσε, στη χειρότερη περίπτωση, να εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και να οδηγήσει σε παγκόσμια οικονομική ύφεση.
Δεδομένων των τεράστιων στρατιωτικών δυνάμεων που οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει στη Μέση Ανατολή, την Πέμπτη ο πρόεδρος Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι μέσα στις επόμενες 10 ημέρες θα αποφασίσει αν θα εξαπολύσει επιθέσεις κατά της Τεχεράνης.
“Η κατάσταση με το Ιράν τρομάζει συνεχώς την αγορά”, δήλωσε στο CNBC ο Τζον Κίλνταφ, ιδρυτής της Again Capital στο CNBC. “Θα υπάρξουν κάποιες αναποδιές από το Ιράν και η αγορά τις τιμολογεί”.Play Video
Ο Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν ότι μια νέα αμερικανική επίθεση θα είναι “πολύ χειρότερη” από τις περιορισμένες αεροπορικές επιδρομές κατά των πυρηνικών του εγκαταστάσεων που είχαν εξαπολύσει οι ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο, αλλά άφησε ανοιχτό και το ενδεχόμενο οι διαπραγματεύσεις να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα διέπει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ποιους κινδύνους τιμολογεί η αγορά
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν πάνω από 5% την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι traders τιμολογούσαν τον αυξανόμενο κίνδυνο στρατιωτικής εμπλοκής. Ο μεγαλύτερος φόβος της αγοράς είναι ότι ο πόλεμος θα οδηγήσει σε κλείσιμο των στενών του Ορμούζ.
Τα στενά αποτελούν ζωτικό σημείο συμφόρησης για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Πάνω από 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και πετρελαιοειδών την ημέρα πέρασαν από τα στενά του Ορμούζ το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της συμβουλευτικής εταιρείας Kpler, δηλαδή το ένα τρίτο των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου που γίνονται μέσω θαλάσσης.
Περίπου τα τρία τέταρτα του πετρελαίου που διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ καταλήγουν στην Κίνα, την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα, σύμφωνα με την Kpler.
Την περασμένη Τρίτη οι Φρουροί της Επανάστασης έκλεισαν εν μέρει για αρκετές ώρες τα στενά για να διεξάγουν στρατιωτικές ασκήσεις. Οι Φρουροί θα κλείσουν τα στενά του Ορμούζ εάν λάβουν ανάλογη εντολή από τους ηγέτες του Ιράν, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
“Το Ιράν θα μπορούσε να διαταράξει τη μεταφορά πετρελαίου μέσω των στενών του Ορμούζ για πολύ περισσότερο χρόνο από ό,τι πιστεύουν πολλοί παράγοντες της αγοράς”, δήλωσε ο Μπομπ Μακνάλι, ιδρυτής της Rapidan Energy και πρώην σύμβουλος ενέργειας του Λευκού Οίκου επί Τζορτζ Μπους.
“Το Ιράν έχει διαθέτει τεράστια ακρογραμμή για να επιχειρήσει, καλά όπλα, καθώς και τεράστια αποθέματα ναρκών και πυραύλων μικρής εμβέλειας που θα μπορούσαν να καταστήσουν τα στενά μη ασφαλή για τα εμπορικά πλοία” πρόσθεσε.
“Η Lloyd’s δεν πρόκειται να επιτρέψει ή να ασφαλίσει δεξαμενόπλοια που θα περνούν από το Ορμούζ σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής”, ανέφερε ο Μακνάλι, αναφερόμενος στις ασφαλιστικές εταιρείες του Λονδίνου.
Οι παγκόσμιες αγορές ενέργειας δεν είναι σε θέση να ισορροπήσουν την προσφορά και τη ζήτηση χωρίς το πετρέλαιο που ρέει μέσω των στενών του Ορμούζ, είπε ο McNally. Ένα παρατεταμένο κλείσιμο των στενών θα στείλει κατά συνέπεια τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, περιορίζοντας τη ζήτηση και ενδεχομένως επιταχύνοντας μια οικονομική ύφεση, είπε.
Το Ιράν θα μπορούσε πράγματι να επισπεύσει τους χειρότερους φόβους του Τραμπ, βυθίζοντας την οικονομία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο, κατέληξε ο Μακνάλι.
Οι προβλέψεις της Rystad Energy
Η Rystad Energy προβλέπει ραγδαία άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά 10 έως 15 δολάρια το βαρέλι, σε περίπτωση ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
O Τραμπ έχει ωστόσο ένα ευρύ φάσμα επιλογών, συμπεριλαμβανομένου ενός αποκλεισμού ή άλλων ενεργειών, που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως πλήρης περιφερειακός πόλεμος, δήλωσε ο Μακνάλι.
Το σενάριο των χειρουργικών πληγμάτων
Οποιαδήποτε στρατιωτική δράση των ΗΠΑ είναι πιθανό “να είναι χειρουργική και έτσι σχεδιασμένη ώστε να μην πλήξει την παραγωγή πετρελαίου και τις εξαγωγικές υποδομές του Ιράν”, δήλωσε η Νατάσα Κάνεβα, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων στην JPMorgan, σε έκθεσή της την περασμένη Πέμπτη. Ένα ράλι στις τιμές του αργού μετά ένα χειρουργικό πλήγμα “τελικά θα χάσει τη δυναμική του καθώς τα παγκόσμια θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν σχετικά αδύναμα”, δήλωσε η Κάνεβα.
Η Goldman Sachs ομοίως δεν βλέπει κίνδυνο μιας σημαντικής, διαρκούς διαταραχής του εφοδιασμού, τουλάχιστον στο βασικό της σενάριο, δήλωσε ο Νταν Στρόιβεν, επικεφαλής της έρευνας πετρελαίου, σε συνέντευξή του στο CNBC. Αν όμως έχουμε μια περιφερειακή σύγκρουση που θα οδηγήσει στην απώλεια 1 εκατομμυρίου βαρελιών ιρανικών εξαγωγών την ημέρα για ένα χρόνο, οι τιμές του αργού θα αυξηθούν κατά 8 δολάρια και η αγορά θα επανεκτιμήσει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης, είπε.
Αλλά και η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να αδιαφορεί σχετικά με τις επιπτώσεις ενός πλήγματος στο Ιράν στο πετρέλαιο.
“Ο παγκόσμιος ανεφοδιασμός πετρελαίου είναι πολύς καλός αυτή τη στιγμή”, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ μιλώντας στο CNBC στις 6 Φεβρουαρίου, κι αυτό δίνει στον πρόεδρο Τραμπ “πλεονέκτημα στις γεωπολιτικές του ενέργειες ώστε να μην ανησυχεί για μια τρελή αύξηση των τιμών του πετρελαίου”.
