«Εs mejor morir a pie que vivir arrodillado» (είναι καλύτερα να πεθαίνει κανείς όρθιος παρά να ζει γονατιστός).
Στις 10 Απριλίου 1919, κυβερνητικά στρατεύματα του Μεξικού σκοτώνουν σε ενέδρα τον θρυλικό επαναστάτη Εμιλιάνο Ζαπάτα. Ήταν 39 ετών.
«Κι’ είταν το Αγρίνι ολάκερο ένας Επιτάφιος μ’ όλα του τα κεριά σβησμένα
Κι αντίς καμπάνες απ’ τον όρθρο ως το σπερνό, ντουφεκιές ακούγονταν,
κ’ οι κρεμασμένοι σάλευαν σαν καβαλάρηδες του ανέμου κ’ έφευγαν πάνω απ’ το χρόνο»
Γιάννης Ρίτσος
ΠΑΝΤΟΤΙΝΗ ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ για την πόλη του Αγρινίου η ματωμένη Μεγάλη Παρασκευή. Επέτειος της μαζικής εκτέλεσης 120 αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης από τους Γερμανούς κατακτητές και τους ταγματασφαλίτες συνεργάτες τους. Τρεις απ’ αυτούς, τους Αβραάμ Αναστασιάδη, 52 ετών, Χρήστο Σαλάκο, 23, και Πάνο Σούλο, 22, στελέχη του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ, τους κρέμασαν στην κεντρική πλατεία του Αγρινίου.
ΉΤΑΝ 14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1944, Μεγάλη Παρασκευή 14 Απριλίου 1944. Οι Γερμανοί κατακτητές επέλεξαν την πιο πένθιμη ημέρα της χριστιανικής παράδοσης για να διαπράξουν μια φριχτή ΘΗΡΙΩΔΙΑ. Εκείνο το σούρουπο, η πόλη του Αγρινίου αντί να περιφέρει τον επιτάφιο του Χριστού, θρήνησε πάνω από τον ανοιχτό τάφο 120 συμπολιτών της, θυμάτων των ναζί.
ΠΕΝΤΕ ΜΕΡΕΣ ΝΩΡΙΤΕΡΑ, στις 9 Απριλίου του 1944, αντάρτες του ΕΛΑΣ είχαν στήσει ΕΝΕΔΡΑ στην περιοχή της Σταμνάς, λίγο πριν από το Αιτωλικό και το Μεσολόγγι. Από εκεί θα περνούσε η αμαξοστοιχία που εξυπηρετούσε τον ανεφοδιασμό των γερμανικών στρατευμάτων. Αφού ΑΝΑΤΙΝΑΞΑΝ ΤΟ ΤΡΕΝΟ και εξουδετέρωσαν τη φρουρά που το συνόδευε, οι αντάρτες απέσπασαν όλο τον οπλισμό και τις προμήθειες που μετέφεραν οι ναζί.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΘΕΣΗ σκοτώθηκαν δεκάδες Γερμανοί, μεταξύ των οποίων και ένας ταγματάρχης των Ες-Ες. Η γερμανική διοίκηση έδωσε εντολή για σκληρά αντίποινα, που είχε έτοιμα από καιρό και περίμενε την αφορμή για να τα εφαρμόσει.
ΤΑ ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ έγιναν με τη σύμπραξη των προδοτικών Ταγμάτων Ασφαλείας που τελούσαν υπό τις διαταγές του ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΟΛΙΟΤΟΠΟΥΛΟΥ, του 48άχρονου πρώην αξιωματικού του ελληνικού στρατού, ο οποίος κατά τη διάρκεια της Κατοχής συνεργάστηκε με τους Γερμανούς.
ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ κυκλοφόρησαν φήμες ότι ανοίγουν λάκκους σε ένα χωράφι της περιοχής. Τα νέα διαδόθηκαν, αλλά κανείς δεν ήταν σε θέση να φανταστεί το μακελειό που θα ακολουθούσε.
ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ, με επικεφαλής τον λοχία Καρλ Βέρνερ, ΕΙΣΕΒΑΛΑΝ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ του ΑΓΡΙΝΙΟΥ και φώναξαν τα ονόματα τριών κρατουμένων.
ΉΤΑΝ ο 22άχρονος ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΟΥΛΟΣ, ο 52άχρονος ΑΒΡΑΑΜ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ και ο 23χρονος ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΑΛΑΚΟΣ. Τους οδήγησαν με τη βία στην κεντρική πλατεία της πόλης. Σκόπευαν να τους κρεμάσουν. Ο Σαλάκος, προτού τον κουκουλώσουν, μπόρεσε να διακρίνει μέσα στο σκοτάδι τον ανθυπολοχαγό των ταγματασφαλιτών, Γεωργόπουλο. Τα τελευταία του λόγια τα απηύθυνε στον προδότη εκτελεστή του: «Θα εκδικηθεί για μένα ο λαός του Αγρινίου. Ζήτω το ΕΑΜ!». Ο ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ ανταπάντησε με ένα στεγνό: «Σκάσε παλιοκάθαρμα», κλοτσώντας ο ίδιος το σκαμνί πάνω στο οποίο στεκόταν ο 23χρονος πατριώτης.
ΎΣΤΕΡΑ, ΑΝΕΛΑΒΑΝ ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΤΣΟΛΙΑΔΕΣ. Παραλάμβαναν τους κρατούμενους σε δεκάδες και τους οδηγούσαν πίσω από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας. Εκεί τους περίμενε το εκτελεστικό απόσπασμα των προδοτών. Με συνοπτικές διαδικασίες, τους εκτέλεσαν όλους. ΔΕΝ ΓΛΙΤΩΣΕ ΚΑΝΕΙΣ. Όλοι βρήκαν ακαριαίο θάνατο. Ο τραγικός απολογισμός ήταν 120 ΝΕΚΡΟΙ. Ανάμεσά τους βρίσκονταν μια γυναίκα και δύο Ιταλοί αντιφασίστες.
ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ, οι συνεργάτες του κατοχικού στρατού, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις εκτελέσεις, ΚΑΤΑΦΕΡΑΝ ΝΑ ΔΙΑΦΥΓΟΥΝ. Το ίδιο συνέβη και με τον διοικητή τους Γεώργιο Τολιόπουλο, ο οποίος «ΠΑΡΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΑΡΤΕΣ ΚΑΙ ΕΦΥΓΕ ΣΑΝ ΚΥΡΙΟΣ».
ΤΟ 1949 ΠΡΟΗΧΘΗ στον βαθμό του συνταγματάρχη. Πέθανε το 1962 στην Αθήνα. Για τις πράξεις του δεν κλήθηκε να λογοδοτήσει ποτέ…
Tον Aνδρέα Παπανδρέου μας θύμισε ο Πέδρο Σάντσεθ τη Μεγάλη Παρασκευή.
ΜΙΛΩΝΤΑΣ στο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΦΟΡΟΥΜ European Pulse του Politico, στη Βαρκελώνη, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, κάλεσε την Ε.Ε. να «επανεξοπλιστεί ηθικά», ζητώντας «την αναστολή της συμφωνίας συνεργασίας με το Ισραήλ λόγω της κατάφωρης παραβίασης του διεθνούς δικαίου».
– «Να ανασταλεί η συμφωνία συνεργασίας μεταξύ ΕΥΡΩΠΗΣ – ΙΣΡΑΗΛ. Η γηραιά ήπειρος να γίνει ο ηθικός ηγέτης του πλανήτη», τόλμησε και είπε ο μελετημένος ηγέτης μιας ευρωπαϊκής χώρας, επιδεικνύοντας τα 100 κιλά αμελέτητά του.
– «Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ δεν είναι μόνο να επανεξοπλιστεί για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα ασφάλειας και άμυνας, αλλά ΝΑ ΕΠΑΝΕΞΟΠΛΙΣΤΕΙ ΚΑΙ ΗΘΙΚΑ, ώστε να συμβάλει σε μια σταθερή και ΕΙΡΗΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ σε ολόκληρο τον κόσμο. Σε μια στιγμή κατά την οποία -σύμφωνα με τον ίδιο- οι ΗΠΑ έχουν εγκαταλείψει τη διεθνή συνεργασία, η Ευρώπη υποχρεούται να αναλάβει πρωτοβουλία και να καλύψει αυτό το κενό».
– «Η Ευρώπη χρειάζεται να λάβει σταθερές ηθικές θέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι επιτακτική η ανάγκη ΑΝΑΣΤΟΛΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ της Ε.Ε. με το Ισραήλ, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την “κατάφωρη” περιφρόνηση του διεθνούς δικαίου εκ μέρους του Τελ Αβίβ».
– «ΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ δεν θέλουν οι ηγέτες τους να κοιτούν αλλού ή να είναι απορροφημένοι στον εαυτό τους. Θέλουν να εμπλακούν στην εξεύρεση λύσεων για τις παγκόσμιες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα».
– «H Eυρώπη ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ζωής στον κόσμο, το υψηλότερο προσδόκιμο ζωής, τον μεγαλύτερο αριθμό δημοκρατικών κυβερνήσεων, τα πιο αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα και τους πιο ασφαλείς δρόμους. Αρκεί να ταξιδέψεις εκτός Ευρώπης για να καταλάβεις πραγματικά αυτό που λέω. ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΟ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ».
– «ΥΠΑΡΧΟΥΝ στοιχεία του ΙΣΠΑΝΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΟΥ που λειτουργούν – είναι εφικτό να αναπτύσσεσαι και να δημιουργείς σταθερή απασχόληση, να κατανέμεις πλούτο και ταυτόχρονα να προστατεύεις το περιβάλλον, χωρίς να θυσιάζεις το ένα για χάρη του άλλου».
ΩΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ επικαλέστηκε τη μαζική ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη ΜΑΔΡΙΤΗ, χάρη στην οποία σχεδόν το 60% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ισπανίας παράγεται πλέον από πράσινες πηγές, επιτρέποντας στη χώρα να αποφύγει τις εκτοξευμένες τιμές ρεύματος που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΣΤΟΜΟ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ στην Ιταλία. Δικαστήριο ανοίγει τον δρόμο για τις γερμανικές αποζημιώσεις.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ιταλίας ΑΠΕΡΡΙΨΕ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ. Η απόφαση επιτρέπει τη συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης της απόφασης υπέρ των οικογενειών των θυμάτων της σφαγής.
Η ΑΠΟΦΑΣΗ -που ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΗΚΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τον Δήμο Διστόμου- ανοίγει τον δρόμο για την εκτέλεσή της στην Ιταλία και την καταβολή αποζημιώσεων, εκτός εάν η Γερμανία επιλέξει νέα προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ή η αν ιταλική κυβέρνηση προχωρήσει σε νομοθετική παρέμβαση.
Ο συνεργάτης των Γερμανών, Γεώργιος Τολιόπουλος (πρώτος δεξιά από την εξέδρα), στην κεντρική πλατεία του Αγρινίου. Φωτο: Wikimediamtx Commons
Ο απαγχονισμένος Αβραάμ Αναστασιάδης στην πλατεία Μπέλλου (Δημοκρατίας) του Αγρινίου. Η φωτογραφία-ντοκουμέντο του Σπύρου Ξυθάλη είναι τραβηγμένη στις 14 Απριλίου 1944 από διπλανή οικοδομή. Στη θέση που κρεμάστηκε ο πατριώτης βρίσκεται σήμερα αναθηματική χάλκινη στήλη
Μαθήτριες του Αγρινίου παρελαύνουν μπροστά από ναζί αξιωματικούς και από τον επικεφαλής των Ταγμάτων Ασφαλείας, στις 25 Μαρτίου 1944. Στο Αγρίνιο είχε έδρα η 104η Μεραρχία Κυνηγών (Jäger Division) που υπαγόταν στο 22ο Σώμα του Γερμανικού Στρατού των Ιωαννίνων
