Η συνέντευξη του Παύλου Πολάκη στην εφημερίδα One Voice έρχεται σε μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών και σκληρής αντιπαράθεσης γύρω από ζητήματα διαφάνειας, δημόσιας υγείας και διαχείρισης κρίσιμων δημόσιων πόρων. Ο βουλευτής Χανίων του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ υιοθετεί υψηλούς τόνους, εξαπολύοντας δριμεία επίθεση κατά της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να σκιαγραφήσει το πολιτικό πλαίσιο μιας εναλλακτικής προοδευτικής πρότασης. Με αιχμή υποθέσεις όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, η κατάσταση στο ΕΣΥ και τα ζητήματα θεσμικής αξιοπιστίας, η παρέμβασή του αναδεικνύει το βάθος της σύγκρουσης στο πολιτικό σκηνικό, θέτοντας παράλληλα στο επίκεντρο το ζήτημα των συνεργασιών στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο ενόψει πιθανών πολιτικών εξελίξεων.Κύριε Πολάκη, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει επανέλθει στο προσκήνιο με σοβαρές καταγγελίες για κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών πόρων. Πού εντοπίζετε τις βασικές πολιτικές ευθύνες και ποια θα πρέπει να είναι η επόμενη θεσμική κίνηση;
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ για τη ΝΔ αποτέλεσε εργαλείο εξαγοράς ψήφων από το 2020, μέχρι τουλάχιστον το 2023. Σε κάποιους δόθηκαν παραπάνω επιδοτήσεις από αυτές που δικαιούνταν, άλλοι καρπώθηκαν εντελώς ψεύτικες επιδοτήσεις, ενώ κάποιοι πέτυχαν «επιστημονικά θαύματα» καταφέρνοντας να καλλιεργήσουν μπανάνες στον Όλυμπο και ελιές στο Γράμμο και το Βίτσι για τις οποίες επιδοτήθηκαν. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ούτε διακομματικό, ούτε και διαχρονικό όπως προσπαθεί απεγνωσμένα να μας πείσει η ΝΔ. Πραγματοποιήθηκε με σχέδιο και οργάνωση από την κυβέρνηση, με ανθρώπους που είχαν συγκεκριμένους ρόλους και σε αυτό συνέβαλαν και βουλευτές, οι οποίοι τώρα μας λένε ότι εξυπηρετούσαν τους πολίτες με νόμιμα «ρουσφετάκια». Καταγγελίες υπήρχαν και παλιότερα, π χ για παραπάνω κιλά στο μπαμπάκι, όμως δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά στην ιστορία τέτοια οργανωμένη κατεύθυνση ευρωπαϊκών πόρων προς εκλεκτούς και φίλους. Φραπέδες και χασάπηδες, μόνο με το παρακράτος του Κ. Μητσοτάκη είδαμε. Τέτοια εύνοια της τύχης, σε κάθε τυχερό παιχνίδι, μόνο με Κ. Μητσοτάκη ζήσαμε. Για νόμιμο ρουσφέτι, μόνο οι άριστοι του Κ. Μητσοτάκη μας μίλησαν… Από τη μεριά του ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, έχει μέχρι σήμερα εξαντλήσει κάθε θεσμικό εργαλείο. Αν ο Κ. Μητσοτάκης είχε έστω λίγη «τσίπα», θα είχε κιόλας προκηρύξει εκλογές.
Στο πεδίο της δημόσιας υγείας, ποια είναι –κατά την εκτίμησή σας– η πιο κρίσιμη αποτυχία της σημερινής κυβέρνησης και ποιο είναι το άμεσο σχέδιο που θα έπρεπε να εφαρμοστεί για την ανασυγκρότηση του ΕΣΥ;
Δύο είναι οι μεγαλύτερες αποτυχίες της κυβέρνησης στο χώρο της Υγείας: η αδυναμία ενίσχυσης του ΕΣΥ σε προσωπικό και η προκλητική διαχείριση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάπτυξης (ΤΑ). Το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή το ΕΣΥ και το οποίο μπορεί να οδηγήσει στην οριστική απαξίωση του είναι η υποστελέχωση, ειδικά εκτός μεγάλων πόλεων, που κατά κύριο λόγο οφείλεται στη μισθολογική στασιμότητα. Έχω διατυπώσει από καιρό την άποψη ότι ο μοναδικός τρόπος για να αναστραφεί η χωρίς τέλος φυγή νέων ιατρών στο εξωτερικό ή η στροφή τους προς τον ιδιωτικό τομέα, είναι μια γενναία μισθολογική αύξηση σε γιατρούς και λοιπό προσωπικό. Είναι καθαρά θέμα πολιτικής απόφασης καθώς το ποσό μπορεί να βρεθεί από τη φορολόγηση των μερισμάτων, ή τη φορολόγηση των κερδών των τραπεζών ή τέλος από μέρος του ετήσιου υπερπλεονάσματος.
Όσον αφορά στη διαχείριση των κονδυλίων του ΤΑ, η κυβέρνηση και ο υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης, ξόδεψαν 500 εκατομμύρια για προληπτικούς ελέγχους αμφιλεγόμενων στην πλειοψηφία τους εξετάσεων και άλλα 400 εκατομμύρια σε έργα τύπου «Φιλιατρά». Δηλαδή σε υπερκοστολογημένα στο πενταπλάσιο έργα, κυρίως ενεργειακής αναβάθμισης. Την ίδια στιγμή, για την αναβάθμιση του εξοπλισμού των νοσοκομείων δόθηκαν ψίχουλα και κάπως έτσι χάθηκε μια ιστορική ευκαιρία για μια ριζική αναβάθμιση του ΕΣΥ.
Οι αναφορές σχετικά με την κατοχή ή μη πανεπιστημιακού πτυχίου από τον πρώην πλέον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Λαζαρίδη, προκάλεσαν τελικά την παραίτηση του. Θεωρείτε ότι τίθεται ζήτημα θεσμικής αξιοπιστίας της κυβέρνησης και με ποιον τρόπο οφείλει να απαντήσει η αντιπολίτευση;
Πρώτα από όλα να σημειώσω ότι η παραίτηση Λαζαρίδη ήταν άλλη μια επιτυχία της συστηματικής δουλειάς που κάνουμε στον Τομέα Διαφάνειας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, από το 2019 μέχρι σήμερα. Να θυμίσω ότι στο παρελθόν οι αποκαλύψεις του Τομέα είχαν προκαλέσει μεταξύ άλλων τη διαγραφή του κ. Πάτση από την ΚΟ της ΝΔ και την «οικειοθελή απόσυρση» της κ. Νικολάου από τα ψηφοδέλτια. Υπήρξαν φυσικά και άλλες αποκαλύψεις όπως αυτές για Μαραβέγια, Καππάτο, Χειμάρα, Λινού, Κασσελάκη, Στρατινάκη κ.α. Προφανώς και υπάρχει θέμα θεσμικής αξιοπιστίας της κυβέρνησης. Η υπόθεση Λαζαρίδη, ο οποίος ψευδώς ισχυριζόταν ότι έχει πτυχίο, ψευδώς δήλωνε ότι έχει φοιτήσει σε δημόσιο πανεπιστήμιο και παρανόμως είχε διοριστεί σε θέσεις που απαιτούσαν πτυχίο, ήταν απλά το κερασάκι στην τούρτα. Το
σήμα το έδωσε με το καλημέρα ο πρωθυπουργός, παίρνοντας υπό την εποπτεία του την ΕΥΠ, αλλάζοντας μάλιστα το νόμο προκειμένου να διορίσει διοικητή τον σεκιουριτά φίλο του. Ακολούθησε σειρά σκανδάλων: υποκλοπές, ΟΠΕΚΕΠΕ, συγκάλυψη του εγκλήματος των Τεμπών, σκόιλ ελικικού και Παναγόπουλος, χρηματοδότηση της «ομάδας αληθείας», απευθείας αναθέσεις δισεκατομμυρίων κ.α. Μπροστά σε αυτή τη πρωτοφανή και χωρίς τέλος θεσμική εκτροπή της κυβέρνησης Μητσοτάκη, τουλάχιστον ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ έκανε αυτό που έπρεπε καθώς έστειλε ανοιχτή πρόσκληση στις προοδευτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης προκειμένου να κατατεθεί από κοινού πρόταση μομφής. Δυστυχώς, φαίνεται ότι κάποιοι έχουν κρυφούς σχεδιασμούς.
Μιλάτε συχνά για θεσμικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης για deal με αντιλαϊκή στόχευση. Δώστε μας ένα σημαντικό σχετικό παράδειγμα και τι οφείλει να αντιτάξει η Αντιπολίτευση.
Έχουμε πει ότι μια σημαντική προϋπόθεση για χτύπημα της ακρίβειας και διάσωση των ελληνικών νοικοκυριών είναι η επανάκτηση της ΔΕΗ από το Δημόσιο. Μεγάλο θέμα των προηγούμενων ημερών ήταν η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, που πιθανότατα θα οδηγήσει και σε περαιτέρω μείωση του ποσοστού του Δημοσίου κάτω από την αποτρεπτική μειοψηφία που έχει σήμερα με το 34%. Άρα τίθεται μετ’ επιτάσεως ως βασικό και κεντρικό ζήτημα για όλα τα κόμματα της προοδευτικής και δημοκρατικής Αντιπολίτευσης (τα υπάρχοντα και εκείνα που είναι υπό διαμόρφωση και ίδρυση), να δεσμευτούν δημόσια και ξεκάθαρα (όπως έχει ήδη κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ) ότι…:
1. η επόμενη προοδευτική κυβέρνηση θα επανακτήσει με νόμο και υπέρ του Δημοσίου το 51% (τουλάχιστον) της ΔΕΗ, μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου που θα συμμετέχει μόνο το Δημόσιο!
2. η ΔΕΗ μετά την υπαγωγή της σε δημόσιο έλεγχο θα λειτουργήσει με προτεραιότητες…:
Α. την ενεργειακή αυτάρκεια και ασφάλεια της χώρας (μέσω και της εναλλακτικής του λιγνίτη σε ικανό βάθος χρόνου και με βάση τις γεωπολιτικές εξελίξεις)
Β. την αποσύνδεση της τιμής του ρεύματος από το χρηματιστήριο ενέργειας για την οικιακή κατανάλωση, με στόχο τη μείωση της τιμής του για τους καταναλωτές! Το χρηματιστήριο θα παραμείνει μόνο για περιπτώσεις συμφωνιών με τους μεγάλους καταναλωτές ρεύματος και με τους άλλους παρόχους.
Γ. να μπει τέλος στα φαραωνικά έργα ΑΠΕ που καταστρέφουν την πρωτογενή παραγωγή και το περιβάλλον και να προτεραιοποιηθεί η δανειοδότηση μόνο μικρών έργων, μέσω Δήμων ή συνεταιρισμών για αυτό-παραγωγή και κατανάλωση.
Αυτά είναι τα ζητήματα/ερωτήματα που οφείλουν να απαντηθούν, χωρίς “ναι μεν αλλά”, χωρίς θολά αφηγήματα, χωρίς “δηθενιές” και περισπούδαστες διατυπώσεις, που δεν οδηγούν σε συγκεκριμένη και λαϊκά κατανοητή “άλλη” πολιτική υπέρ της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Σε ό,τι αφορά τον ευρύτερο αριστερό και προοδευτικό χώρο, διαπιστώνεται μια εικόνα κατακερματισμού. Πού αποδίδετε αυτή την κατάσταση και ποιο είναι το πολιτικό διακύβευμα για την επόμενη περίοδο; Ο νέος πολιτικός φορέας υπό τον Αλέξη Τσίπρα θα μπορούσε να λειτουργήσει ενοποιητικά ή θα επιτείνει τις διασπάσεις στον προοδευτικό χώρο;
Κατακερματισμός υπήρχε πάντα σ’ αυτόν τον χώρο, αλλά σε κρίσιμες στιγμές έδειχνε να αντιλαμβάνεταιτην κρισιμότητα της συγκυρίας και να συσπειρώνεται απέναντι στο κοινό διακύβευμα. Φωτεινά παραδείγματα η Εθνική Αντίσταση, η ΕΔΑ, η πρώιμη Μεταπολίτευση και το 2015. Σήμερα, αυτό που απογοητεύει είναι ότι αφενός το ΠΑΣΟΚ επαναπαύεται σε μια αυτόνομη (πλην ισχνή) δυναμική που καταγράφει, προσπαθώντας να πολιτεύεται διακριτά από τη ΝΔ και την Αριστερά, γεγονός που προσφέρει άλλο ένα αδιέξοδο στην προοπτική μιας μεγάλης δημοκρατικής παράταξης και αφετέρου το ΚΚΕ, ενώ μπορεί, επιμένει να μη θέλει να συγχρωτιστεί.
Τέλος, ο Αλέξης Τσίπρας, παρά το γεγονός ότι διατηρεί πολιτικό κεφάλαιο, για να μπορέσει αυτό να οδηγήσει σε υπολογίσιμες συγκλίσεις, θα πρέπει να απεγκλωβιστεί από ένα φοβικό σύμπλεγμα στρογγυλέματος θέσεων (που σε αντίρροπη κατεύθυνση η κοινωνία τις οξύνει) και επακόλουθα από τις αντίστοιχες μ’ αυτό επιλογές συνεργατών. Αυτός που θα δώσει θετική και πολλαπλασιαστική διέξοδο σήμερα, θα είναι αυτός που θα τολμήσει έναν ειλικρινή και καθαρό προγραμματικό λόγο που θα ανταποκρίνεται στους παγιωμένους πλέον πόθους της κοινωνικής πλειοψηφίας για να μπει ένα τέλος στην καταλήστευση των δημόσιων πόρων και την ατιμωρησία και να επιβληθεί μια γενναία αναδιανομή πλούτου υπέρ όσων έχουν πληγεί την τελευταία εφταετία. Αυτό είναι το πολιτικό διακύβευμα σήμερα!
Έχετε προτείνει ανοιχτή επιστολή προς τα υπόλοιπα προοδευτικά κόμματα για έναρξη διαλόγου. Τι ανταπόκριση βρήκε και ποια είναι τα βασικά σημεία μιας ενδεχόμενης σύγκλισης; Η πρότασή σας μιλάει για μια περίοδο αναμονής δύο μηνών προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα προγραμματικής συνεργασίας. Πιστεύετε ότι έχει ήδη χαθεί πολύτιμος πολιτικός χρόνος; Ποιες πολιτικές ή πρόσωπα λειτουργούν ανασταλτικά σε μια τέτοια προοπτική συνεργασίας στον προοδευτικό χώρο;
Εδώ και πολύ καιρό, η συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων έχει γίνει πάνδημο αίτημα ανάμεσα στον δημοκρατικό κόσμο, για να φύγει η διεφθαρμένη και αντιλαϊκή κυβέρνηση Μητσοτάκη και να αναπνεύσει η κοινωνία. Κρίναμε ότι η μέχρι σήμερα δημόσια ανταπόκριση των προοδευτικών κομμάτων απέναντι σ’ αυτό το αίτημα, κάθε άλλο παρά προωθητική είναι. Έτσι, με όρους διαφάνειας και πολιτικής εντιμότητας, αλλά κυρίως πάνω σε μια σαφή προγραμματική σύγκλιση, θέσαμε τεκμηριωμένα στην τελευταία Κεντρική Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. την πρότασή για μια γραπτή δημόσια πρόσκληση, που θα συνοδεύεται και από σαφές εύλογο χρονοδιάγραμμα διαβούλευσης, με την ελπίδα να έμπαινε ένα τέλος σε παρελκυστικές λογικές, προσωπικούς σχεδιασμούς και γενικά σε ήξεις αφήξεις. Ως προγραμματικό κορμό μιας τέτοιας επιστολής θέσαμε τις ήδη διακηρυγμένες από τον ΣΥΡΙΖΑ 10+1 προτάσεις που έχουμε υιοθετήσει συλλογικά, ενώ την πρόταση αυτή συνυπέγραψαν ενδεικτικά 35 μέλη της Κ.Ε.
Δυστυχώς και για διάφορους λόγους, η πρόταση αυτή δεν πλειοψήφησε. Είτε γιατί θεωρήθηκε από κάποιους ότι «στριμώχνει» πιθανούς πολιτικούς εταίρους, είτε γιατί κάποιοι εντός του κόμματος πατούν σε δύο βάρκες και βλέπουν άλλο πολιτικό πόλο (και όχι τον ΣΥΡΙΖΑ) ως φυσικό χώρο για τη σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων. Παρόλο που η πρότασή μας δεν περιείχε κανέναν αποκλεισμό, αφού απευθυνόταν σε όλο το πολιτικό φάσμα: από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το ΚΚΕ μέχρι το ΠΑΣΟΚ, τη ΝΕΑΡ, το ΜΕΡΑ25 και τον Αλέξη Τσίπρα και σε μια σειρά μικρότερες δυνάμεις. Το αποτέλεσμα σήμερα είναι το ΠΑΣΟΚ να συνεχίζει στον αυτάρεσκο και αναποτελεσματικό μοναχικό του δρόμο, το ΚΚΕ να κρύβεται πίσω από τον ιδιότυπο σεχταρισμό της «ωρίμανσης των συνθηκών» στο απώτερο μέλλον, δυνάμεις όπως η ΝΕΑΡ να έχουν μπει σε τροχιά διάσπασης κ.ο.κ. Όσο για το αν έχει ήδη χαθεί πολύτιμος πολιτικός χρόνος, αυτό θα κριθεί στην πράξη, ιδίως αν η κυβέρνηση επιχειρήσει εκλογικό αιφνιδιασμό για να αξιοποιήσει αυτόν τον πολυκερματισμό. Τέλος, είναι πλέον προφανές ότι οι δυνάμεις ή τα πρόσωπα που υπονομεύουν την προοπτική μιας μεγάλης κυβερνώσας δημοκρατικής παράταξης, είναι εκείνοι που επενδύουν στην διαίρεση και όχι στην συμπερίληψη, καθώς και στην διάλυση ιστορικών πολιτικών χώρων, όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, που έχουν ακόμα πολλά να δώσουν στην κοινωνική πλειοψηφία.
Με δεδομένες τις πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις, θεωρείτε πιθανό το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών; Και αν ναι, είναι έτοιμος ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ να ανταποκριθεί σε μια τέτοια εξέλιξη;
Οποιοσδήποτε άλλος πρωθυπουργός δημοκρατικής χώρας βρισκόταν στην κατάσταση του κ. Μητσοτάκη, θα είχε κιόλας προκηρύξει εκλογές. Στην Ελλάδα 2.0 του επιτελικού παρακράτους των αρίστων (τύπου Λαζαρίδη), ο Κ. Μητσοτάκης κυβερνά με την αλαζονεία μονάρχη. Εμείς οι υπόλοιποι όπως μας είπε στη Βουλή, είμαστε εκτός κοινωνίας, γιατί δεν έχουμε καταλάβει ότι στο πασχαλινό τραπέζι κυριάρχησε στην κουβέντα η απαγόρευση των social media για τους κάτω των 15. Για τον μονάρχη Μητσοτάκη η ακρίβεια, η πληθωριστική λαίλαπα, η απόγνωση γεωργών και κτηνοτρόφων, ο ΟΠΕΚΕΠΕ και η «Λαζαριάδα», καθόλου δεν απασχόλησε την ελληνική κοινωνία το Πάσχα. Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση, όχι απλά ζει σε ένα άλλο σύμπαν, αλλά είναι και σε «ομηρεία». Ο πρωθυπουργός πριν πάρει το «ελεύθερο» να προκηρύξει εκλογές, θα πρέπει πρώτα να ολοκληρώσει την εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, την ανανέωση της θητείας του ισόβιου αρχιτραπεζίτη Στουρνάρα και την απορρόφηση των κονδυλίων του ΤΑ. Σήμερα, είναι αμφίβολο αν θα τα καταφέρει. Από την άλλη, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και έτοιμος είναι και δεν θα σταματήσει να παλεύει για την ανατροπή της χειρότερης και πιο επικίνδυνης κυβέρνησης που είδε η χώρα.
