Νέο κύμα ανατιμήσεων καταγράφεται σε όλες τις κατηγορίες τροφίμων, με τα θαλασσινά να ακριβαίνουν πριν από την Καθαρά Δευτέρα, προκαλώντας την ανησυχία των καταναλωτών και των οργανώσεών τους.
Χωρίς φρένο συνεχίζονται οι ανατιμήσεις στην αγορά, με τις τιμές να αυξάνονται σχεδόν σε κάθε κατηγορία τροφίμων. Καθώς πλησιάζει η Καθαρά Δευτέρα, στις 23 Φεβρουαρίου, οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν νέο κύμα αυξήσεων στα θαλασσινά, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 15%. Οι οργανώσεις καταναλωτών επισημαίνουν ότι ήδη από τα μέσα Ιανουαρίου καταγράφονται ανατιμήσεις στα ράφια των σούπερ μάρκετ σε βασικά κατεψυγμένα προϊόντα, όπως χταπόδι, καλαμάρια, θράψαλα και γαρίδες.
Οι αυξήσεις αυτές δεν μπορούν να αποδοθούν στην αυξημένη ζήτηση, καθώς δύσκολα οι καταναλωτές επιλέγουν σαρακοστιανά προϊόντα τόσο νωρίς. Οι οργανώσεις ζητούν εντατικοποίηση των ελέγχων και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Δύο κύματα αυξήσεων
Σύμφωνα με δηλώσεις του προέδρου της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ), Απόστολο Ραυτόπουλο, στην One Voice: «Οι ανατιμήσεις ξεκίνησαν από τα μέσα Ιανουαρίου και φτάνουν έως και το 15% στα κατεψυγμένα θαλασσινά που διατίθενται από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ». Όπως επισημαίνει, οι ανατιμήσεις εμφανίζονται σε μια περίοδο που παραδοσιακά οι καταναλωτές δεν αγοράζουν θαλασσινά. «Παρακολουθούμε τις τιμές καθημερινά και διαπιστώνουμε ότι τα σούπερ μάρκετ προχωρούν κάθε χρόνο σε δύο κύματα αυξήσεων: το πρώτο μέσα στον Ιανουάριο και το δεύτερο μία εβδομάδα πριν από την Καθαρά Δευτέρα», εξηγεί ο κ. Ραυτόπουλος.
Τα στοιχεία από την αγορά επιβεβαιώνουν την ανοδική τάση. Σε διάστημα 15 ημερών, τα καθαρισμένα θράψαλα κατέγραψαν αύξηση έως 15,7%. Συγκεκριμένα, η τιμή τους εκτινάχθηκε από τα 5,40 ευρώ σε 6,25 ευρώ το κιλό. Τα καλαμάρια από 6,06 ευρώ το κιλό πήγαν στα 6,82 ευρώ το κιλό, αύξηση κατά 12,5%. Το χταπόδι Νο6 και Νο7, από 18,80 ευρώ το κιλό στις 14 Ιανουαρίου σε 19,40 ευρώ στις 30 Ιανουαρίου, με αύξηση 3,2%. Τέλος, τα καλαμάρια, ολόκληρα, καθαρισμένα (συσκευασία 630 γραμμαρίων) από 6,15 ευρώ σε 6,75 ευρώ, με αύξηση 10%. Να σημειωθεί ότι οι τιμές διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος, την προέλευση του προϊόντος (Ατλαντικού ή Ινδικού Ωκεανού), καθώς και με τη συσκευασία.
Ανεπαρκείς έλεγχοι
Οι οργανώσεις των καταναλωτών εκφράζουν έντονο προβληματισμό για την επαναλαμβανόμενη πρακτική των αυξήσεων ενόψει περιόδων αυξημένης ζήτησης. Ο πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ), Νικόλαος Τσεμπερλίδης, μιλώντας στην One Voice σημειώνει ότι παρατηρούνται αιφνίδιες και μεγάλες διακυμάνσεις τιμών ακόμη και σε προϊόντα λαϊκής κατανάλωσης, όπως ο γαύρος. «Για τον γαύρο», αναφέρει χαρακτηριστικά, «η τιμή του σε λαϊκή αγορά από το Σάββατο έως τη Δευτέρα εκτοξεύτηκε από 4 σε 9 ευρώ. Αυτές οι αυξήσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν φυσιολογικές».
Οι μηχανισμοί προστασίας των καταναλωτών υφίστανται διαχρονικά αποδυνάμωση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος των τιμών και των πρακτικών της αγοράς. «Έχουν στηθεί -τουλάχιστον στα χαρτιά- μηχανισμοί προστασίας. Σύμβουλοι καταναλωτή, υπηρεσίες, δομές της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή. Στην πράξη, όμως, οι δομές αυτές αποδυναμώνονται ή καταργούνται, ενώ οι διοικήσεις τοποθετούνται απευθείας, χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Έτσι, η αγορά μένει ουσιαστικά ανεξέλεγκτη», σημειώνει ο κ. Τσεμπερλίδης.
Αισχροκέρδεια σε σοκολάτα και κρέας
Παράλληλα, εκπρόσωποι των καταναλωτών τονίζουν ότι οι αυξήσεις στον τελικό καταναλωτή δεν συμβαδίζουν πάντα με τις διεθνείς τιμές, γεγονός που ενισχύει τις καταγγελίες για αισχροκέρδεια. Ο κ. Τσεμπερλίδης αναφέρει: «Κυβερνητικό στέλεχος δήλωσε δημόσια ότι “ακριβαίνει η σοκολάτα επειδή ανεβαίνει η τιμή του κακάο”, ενώ τα διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι από τον Δεκέμβριο 2024 έως τα τέλη 2025 η τιμή του κακάο μειώθηκε πάνω από 50%». Παρόμοια είναι η κατάσταση και με την τιμή του κρέατος. «Στη χονδρική αγορά, το μοσχαρίσιο κρέας δεν ξεπερνά τα 9 ευρώ το κιλό, όταν πέρσι κυμαινόταν στα 7,5 – 8,5 ευρώ. Παρ’ όλ’ αυτά, στον καταναλωτή -ένα προϊόν που αγόραζε μέχρι χτες 12 ευρώ- φτάνει σήμερα στα 19 ευρώ», σημειώνει ο ίδιος.
Εν μέσω των ανατιμήσεων, οι καταναλωτικές οργανώσεις καλούν σε εντατικοποίηση των ελέγχων και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαμόρφωση των τιμών. Παράλληλα, συνιστούν στους πολίτες να συγκρίνουν τιμές, να αξιοποιούν προσφορές και να στρέφονται, όπου είναι δυνατόν, σε εναλλακτικές επιλογές.
Πηγή: Καθημερινή One Voice
