Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής
Για ακόμη μία φορά, ο ελληνικός εναέριος χώρος βρέθηκε σε κατάσταση λειτουργικής παράλυσης. Τις τελευταίες ώρες, σοβαρή δυσλειτουργία στα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας προκάλεσε αλυσιδωτές καθυστερήσεις, ακυρώσεις και πρωτοφανή αναστάτωση στις πτήσεις από και προς τη χώρα. Το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της Ελλάδας, αλλά και τα περιφερειακά, βρέθηκαν στο ίδιο έργο θεατές: επιβάτες εγκλωβισμένοι, προγράμματα στον αέρα, εικόνες χάους.
Η κυβέρνηση και οι διοικητικοί της μηχανισμοί εμφανίζονται –για ακόμη μία φορά– απροετοίμαστοι μπροστά σε ένα πρόβλημα κρίσιμων υποδομών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η βλάβη εντοπίζεται σε κομβικά συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, δηλαδή στην καρδιά του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας. Κι όμως, η χώρα που διαφημίζει «ψηφιακό κράτος» και «επιτελικό σχεδιασμό» δεν μπόρεσε να αποτρέψει ούτε να διαχειριστεί εγκαίρως μια τέτοια κρίση.
Το πιο ανησυχητικό; Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Το ίδιο ακριβώς σκηνικό είχε επαναληφθεί και στα μέσα του καλοκαιριού, στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου, όταν χιλιάδες ταξιδιώτες είχαν βιώσει το απόλυτο μπάχαλο σε αφίξεις και αναχωρήσεις. Τότε, όπως και τώρα, ακούσαμε για «τεχνικές βλάβες», «πρωτόκολλα ασφαλείας» και «προσπάθειες αποκατάστασης». Καμία ουσιαστική λογοδοσία, καμία σοβαρή εξήγηση για το γιατί τα συστήματα καταρρέουν ξανά και ξανά.
Σήμερα εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινού κλεισίματος του FIR Αθηνών, ενός κρίσιμου πυλώνα εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειας πτήσεων. Το γεγονός ότι φτάσαμε σε αυτό το σημείο δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα. Είναι πολιτικό. Είναι διοικητικό. Είναι αποτέλεσμα χρόνιων επιλογών υποστελέχωσης, απαξίωσης και ανάθεσης κρίσιμων λειτουργιών σε ένα κράτος που λειτουργεί με τη λογική του «βλέποντας και κάνοντας».
Ο επικίνδυνος ελέφαντας στο δωμάτιο: ασφάλεια πτήσεων
Τέτοιου είδους εμπλοκές δεν δημιουργούν μόνο ταλαιπωρία. Δημιουργούν εύλογα και τρομακτικά ερωτήματα: πόσο ασφαλείς είμαστε πραγματικά; Μπορεί μια χώρα που δεν διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία των συστημάτων ελέγχου να εγγυηθεί ότι δεν θα ζήσουμε «Τέμπη στον αέρα»; Όταν η επικοινωνία και ο συντονισμός στον εναέριο χώρο τίθενται υπό αμφισβήτηση, το ζήτημα παύει να είναι συγκοινωνιακό και γίνεται ζήτημα ζωής και θανάτου.
Οι «άριστοι» της κυβέρνησης κατάφεραν, μέσα σε λίγα χρόνια, να κλονίσουν ακόμη και τη στοιχειώδη αξιοπιστία του FIR της χώρας. Και όσο η απάντηση παραμένει σιωπή, επικοινωνιακή διαχείριση και μετάθεση ευθυνών, τόσο το χάος θα επανέρχεται. Μέχρι την επόμενη βλάβη. Ή μέχρι την επόμενη τραγωδία.
