Σε πολλά σπίτια, από το παραδοσιακό τραπέζι θα λείπει ο μπακαλιάρος σκορδαλιά. Οι τιμές του έχουν πάρει την ανηφόρα και προστίθενται στη μαθηματική εξίσωση που πρέπει να λυθεί για να γεμίσει το μηνιαίο καλάθι του νοικοκυριού.
Το παραδοσιακό τραπέζι της 25ης Μαρτίου, με τον μπακαλιάρο και τη συνοδευτική του σκορδαλιά στο κέντρο του, γίνεται φέτος μια ακριβή υπόθεση για τα ελληνικά νοικοκυριά που χτυπά αδυσώπητα η ακρίβεια. Αυτό που παρατηρείται στην αγορά είναι μια σαφής και έντονη άνοδος στις τιμές του μπακαλιάρου, η οποία μετατρέπει το καθιερωμένο εορταστικό γεύμα σε μια οικονομική πρόκληση.
Οι τιμές του μπακαλιάρου για την 25η Μαρτίου 2025 παρουσιάζουν σημαντική άνοδο, με τον γνήσιο ξαλμυρισμένο μπακαλιάρο να ξεκινά από περίπου 15-18€ και να φτάνει έως 25€ το κιλό για φιλέτο πρώτης ποιότητας, ενώ ο κατεψυγμένος είναι φτηνότερος, φτάνοντας περίπου στα 8-12€/κιλό. Οι τιμές αυτές είναι αυξημένες σε σχέση με πέρυσι, επιβεβαιώνοντας την ανοδική τάση που καταγράφεται συνολικά στα τρόφιμα.
Πιο αναλυτικά, αυτό που συμβαίνει στην αγορά δείχνει μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ποιότητα και τη μορφή του προϊόντος. Ο γνήσιος παστός μπακαλιάρος κυμαίνεται από 15 έως 20 ευρώ το κιλό, ενώ το φιλέτο πρώτης ποιότητας μπορεί να φτάσει από 18,50 έως 25 ευρώ. Ο ενυδατωμένος, δηλαδή ήδη ξαλμυρισμένος μπακαλιάρος, διαμορφώνεται μεταξύ 12 και 16 ευρώ το κιλό, ενώ οι κατεψυγμένες επιλογές που αποτελούν πιο οικονομική λύση ξεκινούν από 8 ευρώ και φτάνουν έως περίπου 13 ευρώ το κιλό, ανάλογα με την προέλευση.
Η αύξηση αυτή δεν είναι τυχαία. Αυτό που συμβαίνει στην αγορά σχετίζεται άμεσα με το γεγονός ότι ο μπακαλιάρος είναι κυρίως εισαγόμενο προϊόν. Οι διεθνείς τιμές του έχουν ανέβει, ενώ το κόστος μεταφοράς και ενέργειας εξακολουθεί να πιέζει την εφοδιαστική αλυσίδα. Παράλληλα, η μειωμένη διαθεσιμότητα σε ορισμένες περιόδους, λόγω περιορισμών στην αλιεία, οδηγεί σε ακόμη μεγαλύτερη πίεση τις τιμές.
Ταυτόχρονα, η αυξημένη ζήτηση ενόψει της εθνικής εορτής ενισχύει το φαινόμενο. Όπως λένε χαρακτηριστικά άνθρωποι της αγοράς, «όσο πλησιάζουμε στην 25η Μαρτίου, η ζήτηση ανεβαίνει και αυτό επηρεάζει άμεσα τις τιμές», δημιουργώντας ένα γνώριμο αλλά φέτος πιο έντονο μοτίβο ανατιμήσεων.
Η επιβάρυνση δεν σταματά στον μπακαλιάρο. Η σκορδαλιά, το απαραίτητο συνοδευτικό, έχει επίσης γίνει πιο ακριβή. Το σκόρδο, βασικό συστατικό, παρουσιάζει αυξήσεις, ενώ το ελαιόλαδο παραμένει σε υψηλά επίπεδα τιμών λόγω μειωμένης παραγωγής. Έτσι, το συνολικό πιάτο κοστίζει σημαντικά περισσότερο από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια.
Αυτό που συμβαίνει στην αγορά αποτυπώνεται και στο τελικό κόστος για μια οικογένεια. Ένα τραπέζι για τέσσερα άτομα μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τα 80-90 ευρώ, ανάλογα με τις επιλογές και τις ποσότητες. Αν προστεθούν σαλάτες, παντζάρι, ψωμί και άλλα συνοδευτικά, το ποσό αυξάνεται ακόμη περισσότερο, καθιστώντας το γεύμα σαφώς πιο «βαρύ» για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι καταναλωτές, μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, προσαρμόζονται. Αυτό που συμβαίνει στην αγορά δείχνει ότι πολλοί στρέφονται σε πιο οικονομικές λύσεις, όπως κατεψυγμένο μπακαλιάρο ή μικρότερες ποσότητες από τον παραδοσιακό παστό. Άλλοι επιλέγουν να μοιράσουν το κόστος σε περισσότερα άτομα ή να περιορίσουν τα συνοδευτικά, ώστε να διατηρήσουν το έθιμο χωρίς να ξεφύγουν οικονομικά.
«Ο κόσμος είναι πιο προσεκτικός από ποτέ», σημειώνουν επαγγελματίες του κλάδου, τονίζοντας ότι η αγοραστική συμπεριφορά έχει αλλάξει αισθητά. «Ρωτάνε, συγκρίνουν και τελικά αγοράζουν λιγότερο», λένε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας μια εικόνα που διαφέρει από την αφθονία του παρελθόντος.
Παράλληλα, η διαφορά μεταξύ ποιότητας και τιμής γίνεται πιο έντονη. Οι καταναλωτές καλούνται πλέον να επιλέξουν ανάμεσα σε καλύτερη ποιότητα και χαμηλότερο κόστος, κάτι που δεν ήταν τόσο έντονο τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό που συμβαίνει στην αγορά αναδεικνύει μια νέα πραγματικότητα.
Παρά τις αυξήσεις, το έθιμο της 25ης Μαρτίου παραμένει ζωντανό. Ο μπακαλιάρος σκορδαλιά εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ημέρας, συνδέοντας τη θρησκευτική και εθνική σημασία της εορτής με την ελληνική γαστρονομική παράδοση. Ωστόσο, η διατήρηση αυτής της παράδοσης γίνεται πλέον με μεγαλύτερη προσπάθεια.
Το βασικό ερώτημα που προκύπτει είναι αν αυτή η τάση θα συνεχιστεί. Αν αυτό που συμβαίνει στην αγορά παραμείνει ίδιο, τότε οι αυξήσεις ενδέχεται να παγιωθούν, μετατρέποντας το τραπέζι της 25ης Μαρτίου σε μια διαρκώς πιο ακριβή συνήθεια.
Σε κάθε περίπτωση, η φετινή εικόνα είναι ξεκάθαρη, το παραδοσιακό πιάτο παραμένει στο τραπέζι, αλλά συνοδεύεται από ένα σημαντικά αυξημένο κόστος. Και αυτό, για πολλά νοικοκυριά, κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη διατήρηση της παράδοσης και στην ανάγκη για οικονομική προσαρμογή.
