Για ευθύνες του υπουργείου Πολιτισμού για την κατάρρευση στην Κνωσό αντίγραφου ψηφιδωτού από την εποχή της ανασκαφικής έρευνας του Άρθουρ Έβανς στις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς και για το διαφημιστικό drone show πάνω από την Ακρόπολη, μίλησε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης σε συνέντευξή του, βάζοντας στο στόχαστρο την Λίνα Μενδώνη
Μιλώντας στο OPEN ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε “Το υπουργείο Πολιτισμού είναι υπόλογο και στις δύο περιπτώσεις. Διότι στη μία περίπτωση πρέπει να διασφαλίζεις τον σεβασμό στο μνημείο της Ακρόπολης και στην άλλη περίπτωση πρέπει να διασφαλίζεις ότι η Κνωσός, που είναι από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, θα συντηρείται και δεν θα είναι σε αυτή την κατάσταση που εκθέτει διεθνώς τη χώρα” και τόνισε “Είναι κυβέρνηση περιορισμένης ευθύνης. Όποτε συμβαίνει κάτι, φταίνε οι υφιστάμενοι ή οποιοσδήποτε άλλος. Ουδέποτε αναλαμβάνουν την ευθύνη”.
“Καλό είναι να θυμόμαστε ότι σε ανάλογες περιπτώσεις ο κ. Μητσοτάκης προσωπικά, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευση, ζητούσε συνεχώς παραιτήσεις. Να τα θυμόμαστε όλα” υπενθύμισε με νόημα και πρόσθεσε “Πρέπει η υπουργός να αναλάβει την ευθύνη. Είναι αδιανόητο αυτό που έχει συμβεί στην Κνωσό και πρέπει το υπουργείο να εξηγήσει για ποιο λόγο συνέβη και, μάλιστα, σε μια περίοδο όπου καθημερινά χιλιάδες άνθρωποι επισκέπτονται το μνημείο για να δουν την πολιτιστική μας κληρονομιά. Πρέπει λοιπόν να απολογηθεί η υπουργός, άμεσα”.
Την ίδια ώρα πέντε βουλευτές του ΠΑΣΟΚ κατέθεσαν ερώτηση προς: την Υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, με θέμα “Τα δελφίνια της Κνωσού δεν άντεξαν την εγκατάλειψη”
Συγκεκριμένα οι Νάγια Γρηγοράκου, Βατσινά Ελένη, Φραγκίσκος Παρασύρης, Αικατερίνη Σπυριδάκη και Εμμανουήλ Χνάρης στη ερωτήση τους αναφέρουν “Στον σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο της Κρήτης και έναν από τους κορυφαίους σε ολόκληρη τη χώρα, στο εσωτερικό του Μινωικού Ανακτόρου της Κνωσού, μια ξεναγός –εμφανώς συγκλονισμένη – ενημέρωσε χθες τους έκπληκτους Ισπανούς επισκέπτες της ότι ήταν οι τελευταίοι που αντίκρισαν την «τοιχογραφία των δελφινιών». Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο της μινωικής τέχνης, χαρακτηριστικό της μακραίωνης παράδοσης απεικόνισης θαλάσσιων θεμάτων, ήδη από την πρώιμη νεοανακτορική περίοδο. Η κατάρρευσή της φέρνει στο φως, με τρόπο δραματικό, την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστική συντήρηση και φροντίδα του πιο αναγνωρίσιμου μνημείου της Κρήτης.
Το τμήμα της τοιχογραφίας που αποσπάστηκε και κατέρρευσε, αν και τεχνικά συνιστά εξωτερικό κονίαμα, θεωρείται αναπόσπαστο στοιχείο του ανακτόρου της Κνωσού. Σύμφωνα με τη θεσμοθετημένη αρχαιολογική προσέγγιση και τη σχετική νομοθεσία, οι αναστηλωτικές επεμβάσεις του Άρθουρ Έβανς, καθώς και οι μεταγενέστερες αποκαταστάσεις, λογίζονται ως αδιάσπαστο μέρος του μνημειακού συνόλου. Η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει το ανάκτορο ως μία ενιαία και αδιαίρετη αρχαιολογική οντότητα, ανεξαρτήτως της χρονολογικής στρωματογραφίας των επεμβάσεων, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σημασία της Κνωσού ως πολιτισμικού τεκμηρίου παγκόσμιας εμβέλειας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η μορφή της «τοιχογραφίας των δελφινιών» που γνωρίζαμε έως σήμερα αποδίδεται στον Ελβετό καλλιτέχνη και αρχαιολόγο Emile Gillieron (1850–1924), ο οποίος συνεργάστηκε στενά με τον Σλήμαν και αργότερα με τον Έβανς στις ανακατασκευές μινωικών έργων και τοιχογραφιών. Στο έργο του συνέβαλε και ο γιος του, Emile Gillieron ο νεότερος, με αποτέλεσμα η μακρόχρονη παρουσία τους στην Κρήτη να έχει διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τη σημερινή εικόνα της μινωικής τέχνης. Η συμβολή τους θεωρείται τόσο σημαντική, ώστε να αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστής μελέτης για τους σύγχρονους ερευνητές.
Η εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζει σήμερα η Κνωσός δεν αρμόζει σε ένα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής ακτινοβολίας, ούτε φυσικά αντανακλά τις ευθύνες που έχει η Πολιτεία απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά. Παρά το γεγονός ότι η Κνωσός αποτελεί έναν από τους πιο επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας και αποφέρει σημαντικά έσοδα στο ελληνικό δημόσιο, η κυβέρνηση επιλέγει να μην επενδύει τα απαραίτητα κονδύλια για τη συντήρηση, προστασία και ανάδειξή της. Είναι αποκαλυπτικό ότι ακόμη και πριν την κατάρρευση της τοιχογραφίας, είχε προηγηθεί το κλείσιμο του ανακτόρου λόγω ισχυρών ανέμων και του κινδύνου πτώσης δέντρων ή στοιχείων του ίδιου του μνημείου. Το Υπουργείο Πολιτισμού εμφανίζεται να λειτουργεί με λογικές διαχείρισης φθοράς, αντί να προτάσσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διασφάλισης και ανάταξης του κορυφαίου αρχαιολογικού χώρου της Κρήτης. Η Κνωσός αξίζει περισσότερα από πρόχειρα μέτρα και παθητική αδράνεια. Αξίζει τη φροντίδα και το σεβασμό που αντιστοιχεί στο μέγεθος και τη σημασία της.
Δεδομένου ότι το αναστηλωτικό έργο που έχει πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια στο μνημείο είναι πενιχρό μπροστά στο μέγεθος του προβλήματος και τη σημαντικότητα του Μνημείου.
Δεδομένου ότι η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου είναι υποστελεχωμένη σε αρχαιολόγους, αλλά και σε μηχανικούς με αποτέλεσμα να αδυνατεί να αντιμετωπίσει ακόμη και απλά ζητήματα.
Δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί νέες προκλήσεις για τον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσσού.
Ερωτάται η κα Υπουργός:
– Ποια έργα συντήρησης και αποκατάστασης έχουν εκτελεστεί στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού κατά την περίοδο 2019–2024; Ποιο είναι το ύψος των αντίστοιχων προϋπολογισμών και σε ποιο στάδιο υλοποίησης βρίσκονται τα σχετικά έργα;
– Προτίθεται το Υπουργείο να εκπονήσει και να θέσει σε εφαρμογή ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα συντήρησης, αποκατάστασης και ανάδειξης της Κνωσού, το οποίο να ανταποκρίνεται στον χαρακτήρα του ως μνημείου διεθνούς εμβέλειας και να περιλαμβάνει σαφές χρονοδιάγραμμα, επιστημονική τεκμηρίωση και διασφαλισμένη χρηματοδότηση;
– Ποια άμεσα μέτρα προτίθεστε να λάβετε για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει στον αρχαιολογικό χώρο της Κνωσού εντός της τρέχουσας τουριστικής περιόδου, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια επισκεπτών και εργαζομένων, καθώς και την προστασία των αρχαιολογικών δομών
– Σκοπεύετε να κατευθύνετε τα επόμενα χρόνια πόρους στην Κνωσό και συγκεκριμένα στην αναστήλωση και συντήρηση του Μνημείου, προκειμένου να ανταποκριθεί στην τεράστια πρόκληση της κλιματικής αλλαγής;
– Έχετε μετρήσει τη φθορά του Μνημείου εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής;
– Ποια έργα έχετε σχεδιάσει και από ποιους πόρους θα προκύψει η χρηματοδότησή τους;”
“Η κατάρρευση της τοιχογραφίας των δελφινιών από τον αέρα (!) στο μινωικό ανάκτορο της Κνωσσού αποτελεί ένα ακόμη περιστατικό που διασύρει τη χώρα μας και αναδεικνύει το έλλειμμα συντήρησης σημαντικών αρχαιολογικών χώρων.” τόνισε σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ και επισήμανε “Οι πολιτικές των κ.κ. Μητσοτάκη Μενδώνη στο Υπουργείο Πολιτισμού εξυπηρετούν 6 χρόνια τώρα κατά κανόνα το καρτέλ των κατασκευών και αδιαφορούν για τον πολιτισμό όταν αυτός δεν προσφέρεται ως πεδίο πλουτισμό για ημετέρους της ΝΔ.”.
Από την πλευρα της η Ελληνική Λύση ανέφερε “Σε μία κανονική χώρα η υπουργός Πολιτισμού θα είχε παραιτηθεί μετά από αυτό που έγινε στην Κνωσό, δηλαδή την κατάρρευση τμημάτων τις πρόσοψης του δεύτερου σε προσέλκυση επισκεπτών αρχαιολογικού μνημείου στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα του «επιτελικού κράτους Μητσοτάκη» όμως, οι υπουργοί όχι μόνον δεν παραιτούνται, αλλά «διατηρούνται» παρά τις εγκληματικές αμέλειες ή τα εγκληματικά τους λάθη.”.
