Κυβέρνηση συνασπισμού ή κυβέρνηση μειοψηφίας: Οι νικητές Σοσιαλιστές ζυγιάζουν τις επιλογές τους

Στο σχηματισμό κυβέρνησης από τον Σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ εστιάζεται το μετεκλογικό τοπίο στην Ισπανία. Ο καταμερισμός δυνάμεων στη νέα Βουλή καθιστά μονόδρομο τον σχηματισμό κυβέρνησης υπό τους νικητές Σοσιαλιστές, οι οποίοι παρά το γεγονός ότι απέτυχαν στο στόχο της αυτοδυναμίας, είδαν τις δυνάμεις τους να αυξάνονται σημαντικά. Όμως, χθες ο αντιπρόεδρος του κόμματος αιφνιδίασε βάζοντας στο τραπέζι μια εναλλακτική πιθανότητα: τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας.

«Προτεραιότητα μας είναι να προσπαθήσουμε να σχηματίσουμε κυβέρνηση μόνοι μας» σχολίασε ο Κάρμεν Κάλβο. Βεβαίως, στην περίπτωση αυτή οι Σοσιαλιστές θα πρέπει και πάλι να βασιστούν στην κοινοβουλευτική ανοχή των διαφαινόμενων συμμάχων τους, των Podemos, αλλά και των μικρότερων κομμάτων των Βάσκων και των Καταλανών. Όμως, αυτή η λύση είναι σαφώς διαφορετική από τον σχηματισμό μιας κανονικής κυβέρνησης συνασπισμού, που θα έδινε στους συμμάχους τους μια θέση στο υπουργικό συμβούλιο και θα τους έκανε κοινωνούς αλλά και συνυπεύθυνους της κυβερνητικής πολιτικής. Μια κυβέρνηση συνασπισμού θα ήταν δε, σαφώς πιο δύσκολο να επιτευχθεί, καθώς θα χρειαζόταν παρατεταμένες διαπραγματεύσεις για το μοίρασμα των ρόλων και τη διαμόρφωση της ατζέντας.

Να θυμίσουμε ότι το ίδιο ακριβώς σχήμα κυβερνούσε επί πάνω από οκτώ μήνες την Ισπανία, ήτοι μια κυβέρνηση μειοψηφίας των Σοσιαλιστών με την ανοχή των άνωθεν κομμάτων, αφότου το πολιτικό σκηνικό ανετράπη το περασμένο καλοκαίρι με την καθαίρεση του Μαριάνο Ραχόι από την πρωθυπουργία και της δεξιάς κυβέρνησης του Λαϊκού Κόμματος. Όμως, η ευάλωτη θέση της κυβέρνησης μειοψηφίας φάνηκε στην απόπειρα ψήφισης του νέου προϋπολογισμού, το Φεβρουάριο. Ο Σάντσεθ απέτυχε να περάσει τον προϋπολογισμό και γι’αυτό πήγε τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.

Η διαφορά είναι πως οι εκλογές τον έβγαλαν σαφώς ενισχυμένο, με το κόμμα του να ανεβαίνει από τις 84 στις 123 έδρες, αντιστρόφως ανάλογα με τον κυριότερο αντίπαλο του, το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, που αποδεκατίστηκε, έχασε πάνω από τις μισές έδρες του και αναπόφευκτα μπαίνει σε μια μακρά φάση ενδοσκόπησης και προσπάθειας ανανέωσης του μετά την ιστορική του ήττα.  Οι Σοσιαλιστές γνωρίζουν ότι για την ώρα «παίζουν» μπάλα χωρίς βασικό αντίπαλο, με όλα τα υπόλοιπα κόμματα να βρίσκονται πολύ μακριά σε επίπεδο κοινοβουλευτικής δύναμης.

Εξάλλου, οι Podemos, παρά το γεγονός ότι έχασαν έδαφος, γλίτωσαν τα χειρότερα, που προέβλεπαν κάποιες δημοσκοπήσεις. Όσον αφορά τα Καταλανικά κόμματα, αυτά κατάφεραν ακόμη και να «τσιμπήσουν» παραπάνω έδρες.

Την ίδια ώρα, πέρα από την θεαματική αποδυνάμωση του Λαϊκού Κόμματος, προς όφελος των Σοσιαλιστών θα λειτουργήσει σαφώς η πολυδιάσπαση της ευρύτερης Δεξιάς. Οι Ciudadanosτου Αλμπέρ Ριβέρα σημείωσαν σημαντική αύξηση σε ποσοστά και έδρες και ήταν από τους μεγάλους κερδισμένους της κάλπης, ενώ σαφώς ανησυχητικό είναι το γεγονός της εισόδου του ακροδεξιού Vox στη Βουλή, σηματοδοτώντας την πρώτη φορά που ένα καθαρόαιμο νεοφασιστικό κόμμα μπαίνει στη βουλή της χώρας από την εποχή του τερματισμού της πολύχρονης και βαμμένης με αίμα χούντας του Φράνκο. Όμως, τα κέρδη τους ήρθαν σαν αποτέλεσμα της αποδυνάμωσης της συστημικής Δεξιάς.

Η πολυδιάσπαση της δεξιάς πολυκατοικίας σημαίνει ότι η αντιπαλότητα μεταξύ τους και δη, μεταξύ του Λαϊκού Κόμματος και των Πολιτών, που θα θελήσουν να εξελιχτούν στη μελλοντική ισχυρή φωνή του χώρου, θα τους κρατήσει αρκετά… απασχολημένους διευκολύνοντας, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, τη νέα κυβέρνηση των Σοσιαλιστών.   

Βέβαια, μια κυβέρνηση μειοψηφίας προφανώς θα είναι πιο ευάλωτη από μια κυβέρνηση συνασπισμού, εφόσον είναι τελικά η λύση που θα επιλεγεί από τον Πέδρο Σάντσεθ. Όμως, για όλους τους παραπάνω λόγους, συν τον πολύ σημαντικό παράγοντα της ανάγκης προστασίας της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας της χώρας, λίγο πριν και τις ευρωεκλογές, κανείς δεν θέλει μια ακόμη εκλογική αναμέτρηση.

Θυμίζουμε ότι η αναμέτρηση της Κυριακής ήταν η τρίτη κάλπη που στήνεται στη χώρα, μέσα σε λιγότερα από τέσσερα χρόνια. Το κοινό θέλει πολιτική σταθερότητα και σαφώς δεν επιθυμεί και μια τέταρτη κάλπη. Το έδειξε με το θεαματικό 75% που «έπιασε» η προσέλευση στις κάλπες. Ο Σάντσεθ το γνωρίζει καλά και θα το εκμεταλλευτεί, βρισκόμενος και σε θέση ισχύος μετά την καθαρή, προχθεσινή του νίκη.