Υπάρχουν πράγματα που δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωση αλλά είναι απαραίτητα για τη ζωή. Το γλυκό, όπως και η τέχνη, ανήκει σε αυτές τις μικρές πολυτέλειες που λειτουργούν σαν πράξη φροντίδας και αντίστασης απέναντι σε έναν κόσμο που μας θέλει διαρκώς χρήσιμους και παραγωγικούς.
Με αυτή την αφετηρία, ο Νίκος Σίσκος παρουσιάζει τη νέα του ενότητα έργων DESSERT, μια ζωγραφική αφήγηση όπου η απόλαυση συνυπάρχει με κάτι ανοίκειο, και το «ωραίο» γίνεται δόλωμα που οδηγεί τον θεατή βαθύτερα σε ερωτήσεις για την επιθυμία, την εικόνα, τη σύγχρονη μάσκα του εαυτού. Η διάρκεια της έκθεσης είναι από 6 έως 28 Φεβρουαρίου, σε επιμέλεια Γιώργου Μυλωνά.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο καλλιτέχνης μιλά για το γλυκό ως σύμβολο χαράς αλλά και απειλής, για την ένταση πίσω από τις επιφάνειες και για την εποχή όπου η επιθυμία μοιάζει ικανή να καταπιεί ακόμη και την ίδια μας την ταυτότητα.
Τι σας οδήγησε να χρησιμοποιήσετε το γλυκό ως βασικό μοτίβο στη νέα σας ενότητα έργων και τι θέλετε να εκφράσετε μέσα από αυτή την επιλογή;
Το γλυκό με ενδιέφερε γιατί δεν είναι απαραίτητο για την επιβίωση, αλλά είναι απαραίτητο για τη χαρά. Δεν μας κρατά ζωντανούς βιολογικά, αλλά μας θυμίζει γιατί αξίζει να ζούμε. Το χρησιμοποιώ ως σύμβολο όλων αυτών που θεωρούνται «περιττά» την τέχνη, τον έρωτα, το παιχνίδι, τη φαντασία. Μέσα από το γλυκό θέλω να μιλήσω για την ανάγκη της απόλαυσης ως πράξη φροντίδας προς τον εαυτό μας, αλλά και ως μια μικρή αντίσταση απέναντι σε έναν κόσμο που μας θέλει διαρκώς χρήσιμους και παραγωγικούς.
Στα έργα σας, η απόλαυση μοιάζει να συνυπάρχει με κάτι ανοίκειο ή απειλητικό. Πώς γεννιέται αυτή η ένταση μέσα στη ζωγραφική σας;
Η ένταση αυτή προκύπτει φυσικά, γιατί έτσι βιώνω και την ίδια την επιθυμία. Η απόλαυση σπάνια είναι αθώα και απολύτως ασφαλής. Συχνά κουβαλά μέσα της κάτι επικίνδυνο, κάτι που μπορεί να σε τραβήξει πιο βαθιά απ’ όσο περίμενες. Στα έργα μου, το γλυκό συνυπάρχει με έντομα, παραμορφώσεις ή σκοτεινά στοιχεία για να θυμίσει ότι η επιθυμία δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Είναι όμορφη, αλλά μπορεί να γίνει και απειλητική.
Το “ωραίο” λειτουργεί συχνά σαν δόλωμα που οδηγεί τον θεατή βαθύτερα. Τι θέλετε να αποκαλυφθεί πίσω από την ελκυστική επιφάνεια;
Θέλω ο θεατής να πλησιάσει το έργο επειδή τον έλκει, επειδή του φαίνεται όμορφο, γλυκό ή γνώριμο. Και μετά, σιγά σιγά, να νιώσει μια μικρή αμηχανία. Πίσω από την επιφάνεια υπάρχουν πάντα ερωτήσεις: τι είναι αυτό που επιθυμώ πραγματικά; Γιατί το θέλω; Και τι κρύβεται πίσω από αυτό; Το “ωραίο” το χρησιμοποιώ συχνά ως είσοδο σε πιο βαθιές σκέψεις και αναζητήσεις, όχι ως προορισμό και στόχο.
Οι ανθρώπινες μορφές σας μοιάζουν να φορούν τη δική τους εικόνα σαν μάσκα. Ποια είναι η σχέση αυτής της ιδέας με τον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο και τα “πρόσωπα” των κοινωνικών δικτύων;
Ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι προβάλλουμε συνεχώς μια εικόνα του εαυτού μας. Ένα πρόσωπο φτιαγμένο για κατανάλωση, για αποδοχή, για likes. Στα έργα μου, τα πρόσωπα καλύπτονται, αλλοιώνονται ή αντικαθίστανται από άνθη, έντομα ή αντικείμενα, γιατί με ενδιαφέρει αυτή η απόσταση ανάμεσα σε αυτό που δείχνουμε και σε αυτό που είμαστε. Η μάσκα δεν είναι πάντα ψέμα, πολλές φορές είναι τρόπος επιβίωσης. Αλλά έχει κόστος.
Πώς συνδυάζετε τον σχολαστικό ρεαλισμό με pop αναφορές και σουρεαλιστικά στοιχεία; Τι σας ενδιαφέρει σε αυτή τη μίξη;
Ο ρεαλισμός είναι το εργαλείο που κάνει το έργο πιστευτό. Όσο πιο αληθινό φαίνεται κάτι, τόσο πιο εύκολα δέχεσαι και το παράλογο. Οι pop αναφορές και ο σουρεαλισμός μπαίνουν σαν ρωγμές μέσα σε αυτή την πραγματικότητα. Με ενδιαφέρει αυτή η μίξη γιατί μοιάζει πολύ με τον σύγχρονο κόσμο: όλα δείχνουν οικεία, αλλά κάτι πάντα δεν κολλάει. Εκεί, σε αυτό το «κάτι», γεννιούνται οι εικόνες μου.
Στην έκθεση εμφανίζονται γλυκίσματα δίπλα σε έντομα, ζώα ή παράδοξες λεπτομέρειες. Τι ρόλο παίζουν αυτά τα στοιχεία στη σύνθεση και στο νόημα των έργων;
Τα έντομα και τα ζώα λειτουργούν σαν υπενθύμιση του ενστίκτου, του πρωτόγονου, του ανεξέλεγκτου. Το γλυκό είναι πολιτισμένο, φτιαγμένο, σχεδιασμένο για ευχαρίστηση. Όταν αυτά τα δύο συνυπάρχουν, δημιουργείται μια ένταση ανάμεσα στο ένστικτο και την επιθυμία, δηλαδή ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό. Είναι ένας διάλογος ανάμεσα σε αυτό που είμαστε και σε αυτό που προσποιούμαστε ότι είμαστε.
Υπάρχει κάποιο έργο της έκθεσης -όπως το “TOTAL ECLIPSE”- που θεωρείτε ότι συμπυκνώνει ιδιαίτερα τη θεματική της επιθυμίας και την ιδέα του προσώπου ως μάσκας στη σύγχρονη εποχή;
Το TOTAL ECLIPSE είναι ένα έργο-κλειδί για μένα. Είναι το τελευταίο έργο που δημιούργησα για την έκθεση. Εκεί τα πρόσωπα εξαφανίζονται τελείως, καλύπτονται από εκατοντάδες χρώματα, όπως ακριβώς συμβαίνει όταν η επιθυμία μερικές φορές γίνεται τόσο έντονη ,που είναι σαν να καταπίνει την ταυτότητα μας! Στον πίνακα αυτό παρατηρείται μια στιγμή έκλειψης της προσωπικότητας, όπου αυτό που θέλουμε γίνεται πιο σημαντικό από αυτό που είμαστε. Νομίζω ότι αυτό συνοψίζει πολύ καλά την εποχή μας. Μια εποχή όπου βομβαρδιζόμαστε από εικόνες και πληροφορίες ανεπεξέργαστες. Όλη αυτή η συνθήκη μπορεί να μας δημιουργήσει επιθυμίες και “θέλω” χωρίς καν να το συνειδητοποιούμε.
Στο DESSERT, η ζωγραφική του Νίκου Σίσκου γίνεται μια λεπτή αφήγηση για όσα θεωρούμε «περιττά» αλλά τελικά απαραίτητα: τη φαντασία, τον έρωτα, το παιχνίδι, την ανάγκη να υπάρχουμε πέρα από τη χρησιμότητα.
Πίσω από τις γυαλιστερές επιφάνειες και τα ποπ μοτίβα, αποκαλύπτεται μια εποχή όπου η επιθυμία μοιάζει ικανή να καταπιεί ακόμη και την ίδια μας την ταυτότητα.
Η Sianti Gallery προσκαλεί το κοινό σε αυτή τη γλυκόπικρη, σύγχρονη εμπειρία έως τις 28/2.
