Η ΕΕ ως «project ειρήνης»
Ο Μάριο Ντράγκι στο συνέδριο του Economist υπενθύμισε ότι η ΕΕ δημιουργήθηκε για έναν βασικό σκοπό: να διασφαλίσει την ειρήνη μεταξύ χωρών που στο παρελθόν πολεμούσαν μεταξύ τους. Το να γίνει “παγκόσμια δύναμη” δεν ήταν ποτέ το ζητούμενο.
Συναίνεση χωρίς ουσία
Η κουλτούρα της συναίνεσης και η ύπαρξη μιας μη εκλεγμένης γραφειοκρατίας, όπως η Κομισιόν, ήταν λειτουργικές σε εποχές σχετικής σταθερότητας. Σήμερα όμως, η Ευρώπη μοιάζει διστακτική και ανέτοιμη να παίξει σκληρά.
Η Ευρώπη είναι πίσω
Ο Ντράγκι προειδοποίησε ότι η Ευρώπη πρέπει να ξαναβρεί τον ρόλο της και να προχωρήσει, ακόμη και με μικρότερες ομάδες χωρών, αν δεν μπορούν όλοι μαζί. Τα παλιά μοντέλα δεν δουλεύουν πια. Ο Μυτιληναίος τόνισε ότι η Ευρώπη είναι ήδη στη “γωνία” και δεν μπορεί να παρακολουθήσει τις εξελίξεις: “Η soft power έχει τελειώσει – τώρα μετράει η σκληρή δύναμη.”
Χάσαμε πολύ χρόνο
Ο Ντράγκι επεσήμανε τα δεκάδες εμπόδια που ακόμη υπάρχουν στην ευρωπαϊκή αγορά. “Έχουμε κοινή αγορά για οδοντόπαστες αλλά όχι για τεχνητή νοημοσύνη”, είπε χαρακτηριστικά. Ο Μυτιληναίος πρόσθεσε ότι η Ευρώπη ξοδεύει ελάχιστα εκεί που πρέπει, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που επενδύουν γενναία στην έρευνα.
Η ενέργεια είναι το κλειδί
Η ενέργεια παραμένει ο πιο κρίσιμος παράγοντας. “Όλοι οι πόλεμοι για την ενέργεια γίνονται”, είπε ο Μυτιληναίος, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη πλήρωσε πανάκριβα την απώλεια της φθηνής ρωσικής ενέργειας και κινδυνεύει να μείνει πίσω στην ενεργειακή μετάβαση, που προς το παρόν έφερε περισσότερα προβλήματα από όσα έλυσε.
Ποιος θα πληρώσει;
Οι ΗΠΑ ζητούν από την Ευρώπη να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, αλλά οι Ευρωπαίοι πολίτες δύσκολα θα δεχτούν περικοπές στο κοινωνικό κράτος για χάρη της άμυνας. Η εξάρτηση από αμερικανικά όπλα και η ανυπαρξία ενιαίας ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας είναι σήμερα οι μεγάλες αδυναμίες.
Η επένδυση στην άμυνα
Ο Ντράγκι υπογράμμισε ότι η άμυνα του μέλλοντος θα βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, τα data, την κυβερνοασφάλεια και τις τηλεπικοινωνίες. “Σε αυτά, τα εθνικά σύνορα δεν έχουν νόημα”, είπε. Ο Μυτιληναίος συμφώνησε, αλλά παραδέχτηκε πως η Ευρώπη ξεκινά με καθυστέρηση και θα χρειαστούν 10-15 χρόνια για να αποκτήσει ισχυρή αμυντική ταυτότητα.
Η δύσκολη εξίσωση
Η μεγάλη πρόκληση είναι πώς θα πειστεί η κοινή γνώμη να στηρίξει την αμυντική προσπάθεια χωρίς να νιώθει ότι θυσιάζει το κοινωνικό της επίπεδο. Ο Μυτιληναίος μίλησε για “ιστορική ευκαιρία” να δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία που να στέκεται στα πόδια της.
Η Βρετανία είναι απαραίτητη
Ο Ντράγκι τόνισε ότι στο μέλλον η Ευρώπη θα χρειαστεί ξανά τη Μεγάλη Βρετανία, όχι μόνο για την άμυνα αλλά και για την οικονομία. “Το Brexit ήταν lose-lose για όλους”, σχολίασε ο Μυτιληναίος.
Το κόστος της πράσινης μετάβασης
Ο Μυτιληναίος θύμισε την παλαιότερη σκληρή στάση των Βρυξελλών για την πράσινη μετάβαση: “Μας έλεγαν να κλείσουμε τα εργοστάσια και αυτό ακριβώς θέλανε να κάνουμε.” Το αποτέλεσμα; Τα μισά εργοστάσια μετάλλου έχουν ήδη κλείσει και τώρα η Ευρώπη ψάχνει άμυνα με… κινέζικα μέταλλα.
Οι τιμές της ενέργειας θα κρίνουν την απανθρακοποίηση
Ο Ντράγκι επεσήμανε ότι η απανθρακοποίηση είναι κρίσιμη, αλλά αν δεν πέσουν οι τιμές ενέργειας, δεν θα προχωρήσει. Χρειάζεται σοβαρός επανασχεδιασμός της αγοράς ενέργειας και όχι απλώς επιδοτήσεις και αυστηροί στόχοι.
Η ελληνική εξαίρεση
Ο Μυτιληναίος μίλησε με θετικά λόγια για την πορεία της Ελλάδας: “Η οικονομία σταθεροποιήθηκε, έχουμε έξι χρόνια σταθερής πολιτικής και αυτό πιστώνεται στον πρωθυπουργό.” Παρότι η Ελλάδα παραμένει μια χώρα με μικρή βιομηχανική βάση, σήμερα φαίνεται να τα πηγαίνει καλύτερα από πολλές βορειοευρωπαϊκές οικονομίες.
Ο Ντράγκι έκλεισε λέγοντας: “Ο ελληνικός λαός αξίζει συγχαρητήρια για την πρόοδο που πέτυχε μετά την κρίση.”
