Ο πολιτικός μηχανικός Μάνος Κρανίδης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΜΙΔΑ,μιλώντας στην One Voice τονίζει ότι το πρόβλημα είναι βαθιά διαρθρωτικό. Όπως εξηγεί, η πλειονότητα των πολυκατοικιών στην Ελλάδα κατασκευάστηκε μεταξύ 1960 και 1980 και με κανονισμούς και τεχνικές που σήμερα θεωρούνται ανεπαρκείς
Κάτω από μπαλκόνια που «γερνούν» επικίνδυνα, οι πόλεις μας κρύβουν καθημερινούς κινδύνους. Η έλλειψη συντήρησης σε παλαιά κτήρια μετατρέπει τον δημόσιο χώρο σε πεδίο ατυχημάτων, με τους πολίτες εκτεθειμένους καθημερινά στον κίνδυνο.
Προχωράμε με… ψηλά το κεφάλι και τα μάτια ανοιχτά, γιατί τίποτα δεν είναι πλέον δεδομένο πάνω από τα κεφάλια μας. Σε πόλεις με κτήρια ακόμη και 70 ετών, γερασμένα και συχνά εγκαταλελειμμένα στη φθορά του χρόνου, η καθημερινή μετακίνηση μοιάζει ολοένα και περισσότερο με «άσκηση επιβίωσης». Δεν πρόκειται για υπερβολή, αλλά για μια σκληρή πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τη γήρανση του κτηριακού αποθέματος και την ελλιπή συντήρηση χιλιάδων οικοδομών. Σοβάδες αποκολλώνται, μάρμαρα θρυμματίζονται, τμήματα μπαλκονιών καταρρέουν, μετατρέποντας τα πεζοδρόμια σε «ζώνες κινδύνου».
Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο περιστατικό στο Ηράκλειο Κρήτης. Στην οδό Ερωτόκριτου, στο κέντρο της πόλης, τμήμα μπαλκονιού αποκολλήθηκε από τον 5ο όροφο πολυκατοικίας και έπεσε στον δρόμο, προκαλώντας αναστάτωση στους κατοίκους. Από καθαρή τύχη δεν υπήρξαν τραυματισμοί, καθώς εκείνη τη στιγμή δεν περνούσε πεζός από το σημείο. Οι Αρχές έσπευσαν για αυτοψία, ενώ οι κάτοικοι παραμένουν σοκαρισμένοι.
Το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο. Τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ολοένα και περισσότερα περιστατικά φθορών και αποκολλήσεων σε παλαιές κατασκευές, αναδεικνύοντας με τον πιο ωμό τρόπο το πρόβλημα της απουσίας συστηματικής συντήρησης των κτηρίων.
Σε πολλές ελληνικές πόλεις, και ιδιαίτερα στην Αθήνα, κυριαρχούν πολυκατοικίες ηλικίας 70 ή και περισσότερων ετών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, το οπλισμένο σκυρόδεμα έχει τυπική διάρκεια ζωής περίπου 50 χρόνων, υπό προϋποθέσεις σωστής συντήρησης. Και φυσικά το ερώτημα που τίθεται είναι πόσο ακόμα μπορούν να αντέξουν αυτά τα κτήρια χωρίς τις απαραίτητες παρεμβάσεις;
Ο πολιτικός μηχανικός Μάνος Κρανίδης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΠΟΜΙΔΑ, μιλώντας στην One Voice τονίζει ότι το πρόβλημα είναι βαθιά διαρθρωτικό. Όπως εξηγεί, η πλειονότητα των πολυκατοικιών στην Ελλάδα κατασκευάστηκε μεταξύ 1960 και 1980, με κανονισμούς και τεχνικές που σήμερα θεωρούνται ανεπαρκείς. Την εποχή εκείνη, η γνώση γύρω από τη μακροχρόνια αντοχή των υλικών ήταν περιορισμένη, ενώ οι μονώσεις και η ποιότητα κατασκευής παρουσίαζαν μεγάλες αποκλίσεις. «Δεν συντηρούνται για πολλούς λόγους. Μπορεί να μην υπάρχουν τα οικονομικά δεδομένα για τον ιδιοκτήτη ή να υπάρχουν άλλες προτεραιότητες», σημειώνει. Ωστόσο, υπογραμμίζει με σαφήνεια ότι η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ιδιοκτήτη.
Σε περιπτώσεις κοινόχρηστων στοιχείων ή φθορών που αφορούν στη στατική επάρκεια του κτηρίου, η ευθύνη μπορεί να είναι συλλογική, αγγίζοντας και τους συνιδιοκτήτες. «Όταν πρόκειται για κοινόχρηστους χώρους, η ευθύνη μπορεί να επεκτείνεται», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο κ. Κρανίδης δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη: «Η σωστή συντήρηση και οι δομικές επισκευές είναι απαραίτητες, ειδικά στα παλαιά κτήρια, τόσο για λόγους ασφάλειας όσο και για τη διατήρηση της αξίας του ακινήτου». Παράλληλα, τονίζει την ανάγκη οι παρεμβάσεις να γίνονται με τις προβλεπόμενες άδειες και να εντάσσονται σε ένα οργανωμένο πλαίσιο τακτικής συντήρησης.
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η χρηματοδότηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα υπάρχοντα επιδοτούμενα προγράμματα δεν καλύπτουν επαρκώς σημαντικές παρεμβάσεις, ιδιαίτερα σε εξωτερικά στοιχεία και κοινόχρηστους χώρους. Έτσι, μεγάλο μέρος των αναγκαίων εργασιών μένει εκτός χρηματοδοτικών εργαλείων.
Παράλληλα, ένα αυξανόμενο πρόβλημα είναι και τα εγκαταλελειμμένα ακίνητα που όπως επισημαίνει τα ζητήματα ευθύνης και παρέμβασης σε αυτά γίνονται ακόμη πιο σύνθετα, λόγω ιδιοκτησιακού καθεστώτος και γραφειοκρατικών εμποδίων.
Ιδιαίτερη δυσκολία παρουσιάζουν και τα διατηρητέα κτήρια. Εκεί, όπως μας εξηγεί ο κ. Κρανίδης, η γραφειοκρατία και το υψηλό κόστος καθιστούν τις παρεμβάσεις εξαιρετικά δύσκολες.
Τέλος, αναφερόμενος στα μπαλκόνια ξεκαθαρίζει ότι οι περισσότερες καταρρεύσεις δεν σχετίζονται με κατασκευαστικό λάθος, αλλά με τη φθορά του χρόνου και την κακή χρήση. «Τα μπαλκόνια δεν πέφτουν συνήθως λόγω λάθους κατασκευής, αλλά λόγω φθοράς», σημειώνει, προσθέτοντας πως «η υπερφόρτωση από αντικείμενα όπως γλάστρες μπορεί να αποδειχτεί καθοριστικός παράγοντας κινδύνου».
Να προσθέσουμε επίσης ότι όσο ένα κτήριο παραμένει χωρίς συντήρηση τόσο αυξάνεται το κόστος αποκατάστασης όταν αυτή τελικά γίνει. Μια απλή επισκευή ή στεγανοποίηση σε ένα μπαλκόνι μπορεί να φτάσει έως 500 ευρώ, ενώ σε περιπτώσεις σοβαρών φθορών (οπλισμός, σκυρόδεμα) το κόστος μπορεί να ξεπεράσει ακόμα και τα 2.000 ευρώ.
