Μπορεί το ενδιαφέρον μας να είναι δίκαια επικεντρωμένο στη διαπραγμάτευση για το νέο πακέτο μέτρων που πρέπει να λάβει η ελληνική κυβέρνηση, όμως οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν …χαρίζονται ούτε στα «καλά παιδιά» της Ιβηρικής, όπου το πολιτικό και κοινωνικό θερμόμετρο έχει αρχίσει εσχάτως να ανεβαίνει επικίνδυνα, καθώς Πορτογαλία και δη, Ισπανία καλούνται επίσης να σφίξουν κι άλλο το ζωνάρι.
Τη Παρασκευή το Ecofin ανέβαλε ουσιαστικά τις τελικές αποφάσεις για την Ισπανία, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών πίεσαν για ένα νέο πακέτο μεταρρυθμίσεων για την αποκατάσταση της λαβωμένης εμπιστοσύνης της αγοράς και την διασφάλιση της επίτευξης των στόχων για το έλλειμμα. Μάλιστα, ο ίδιος ο κ.Γιούνκερ υποστήριξε ότι η Μαδρίτη έδωσε διαβεβαιώσεις ότι οι στόχοι για μείωση του ελλείμματος στο 6,3% φέτος, από το 8,9% πέρυσι, θα επιτευχθούν, καθώς έπονται νέα μέτρα, τα οποία θα ανακοινωθούν μέχρι τα τέλη του μηνός.
Για την ισπανική κοινή γνώμη, που έχει επίσης γονατίσει από την παρατεταμένη λιτότητα, την ύφεση και την ανεργία, η προοπτική ενός νέου πακέτου, που προφανώς θα περιλαμβάνει νέες περικοπές κυρίως στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών, ήταν η σταγόνα που έκανε το ποτήρι να ξεχειλίσει. Το Σάββατο δεκάδες χιλιάδες Ισπανοί κατέκλυσαν τους δρόμους της Μαδρίτης, διαμαρτυρόμενοι για τις περικοπές και την αύξηση της φορολογίας. Και τα συνθήματα τους δεν στρέφονταν μόνο κατά της συντηρητικής κυβέρνησης του Μαριάνο Ραχόι, αλλά και κατά των Βρυξελλών και του Βερολίνου, που όπως φώναζαν έχουν βαλθεί να …υποδηλώσουν τα κράτη του ευρωπαϊκού νότου.
Ενδιαφέρουσα, όσο και λίαν ανησυχητική λεπτομέρεια είναι ότι πορεία στο κέντρο της πρωτεύουσας πραγματοποίησαν και εκατοντάδες μαυροντυμένοι οπαδοί της άκρας δεξιάς, εκφράζοντας την εχθρότητα τους προς το τραπεζικό και πολιτικό κατεστημένο. Και η Ισπανία είναι μια χώρα, όπου οι νωπές ακόμη μνήμες από τη χούντα του Φράνκο, έχουν κρατήσει μέχρι τώρα στο περιθώριο την άκρα δεξιά, με τις εθνικιστικές τάσεις να βρίσκουν εκτόνωση μόνο στα αυτονομιστικά κινήματα των κρατιδίων της περιφέρειας, όπως στη Καταλονία και τη χώρα των Βάσκων.
Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση έχει δρομολογήσει περικοπές των δημοσίων δαπανών και αυξήσεις των φόρων, συνολικής αξίας άνω των εκατό δισεκατομμυρίων ευρώ προκειμένου να πιάσει τους δημοσιονομικούς στόχους. Όμως, παρά τα μέτρα αυτά, που ήρθαν να προστεθούν στα προηγούμενα πακέτα λιτότητας της σοσιαλιστικής κυβέρνησης Θαπατέρο, η κυβέρνηση δυσκολεύεται να πιάσει τους στόχους. Διότι όπως γνωρίζουμε καλά εδώ στην Ελλάδα, η λιτότητα το μόνο που καταφέρνει είναι να στραγγίζει την αγορά και να διευρύνει την ύφεση, οδηγώντας την οικονομία σε ένα τούνελ χωρίς έξοδο.
Δεν είναι τυχαίο ότι η ανοχή της ισπανικής κοινής γνώμης, για την οποία είχε στο παρελθόν κερδίσει τα εύσημα από τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο, έχει εξαντληθεί, και ότι τα συνδικάτα σκοπεύουν πλέον να τεντώσουν το σχοινί, με νέες δυναμικές κινητοποιήσεις. Επίσης, ξεκίνησαν να μαζεύουν υπογραφές απαιτώντας δημοψήφισμα για την οικονομική στρατηγική που ακολουθεί η χώρα.
Στη Πορτογαλία
Η ατμόσφαιρα μυρίζει …μπαρούτι και στη Λισαβόνα, όπως φάνηκε και από τα τουλάχιστον 100.000 άτομα που συμμετείχαν σε μεγάλη διαδήλωση στη πορτογαλική πρωτεύουσα το Σάββατο, και τους χιλιάδες ακόμη διαδηλωτές που έδωσαν δυναμικό «παρόν» σε 30 ακόμη πόλεις της χώρας. Αιτία, η οικονομική κρίση και η δίχως πάτο πολιτική λιτότητας που ακολουθεί η κυβέρνηση, ακολουθώντας τις εντολές των τροϊκανών.
Βεβαίως, το Ecofin χρύσωσε το χάπι για τη δοκιμαζόμενη κυβέρνηση του Πέδρο Πάσος Κοέλιο, ανακοινώνοντας επισήμως ότι το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας είναι σε πολύ καλό δρόμο, και ότι ίσως η χώρα να μπορέσει να ξαναβγεί στις αγορές μέσα στο 2013. Όμως, οι αναλυτές θεωρούν πρακτικά το στόχο αυτό …όνειρο θερινής νυκτός, αν η κατάσταση ευρύτερα στις αγορές της Ευρωζώνης δεν βελτιωθεί αισθητά. Και βέβαια θυμίζουμε ότι μόλις τη περασμένη Τρίτη, η τρόικα αποδέχτηκε το αίτημα της Λισαβόνας για επιμήκυνση του προγράμματος κατά ένα έτος, διότι πολύ απλά ούτε εδώ τα νούμερα δεν βγαίνουν.
Έτσι, η χώρα περιμένει με αγωνία την επόμενη συνεδρίαση στις 8 Οκτωβρίου, για να εξασφαλίσει τόσο την εκταμίευση της επόμενης δόσης, όσο και το πράσινο φως για την αναθεώρηση του Μνημονίου. Και δεν είναι τυχαίο ότι η κοινή γνώμη υποψιαζόμενη αύξηση της πίεσης από τους εταίρους, με αφορμή το κείμενο του νέου προϋπολογισμού, κατέβηκε στους δρόμους.
Ήδη η περίφημη διακομματική ενότητα και αλληλεγγύη στην οικονομική στρατηγική που εφαρμόζει η χώρα, και στην οποία είχαν προχωρήσει τα μεγάλα κόμματα της χώρας υπό τη πίεση των Βρυξελλών –την ίδια που απαιτούσαν και απαιτούν από τα ελληνικά κόμματα- διερρήχθη. Και μπορεί στο ecofin να τηρήθηκαν χαμηλοί τόνοι για το θέμα, όμως είναι βέβαιο ότι αποτελεί ένα αγκάθι που μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στο μέλλον.
Θυμίζουμε ότι αργά το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, το κύριο αντιπολιτευόμενο κόμμα της Πορτογαλίας, οι Σοσιαλιστές του Αντόνιο Σεγκούρο, απέσυραν τη στήριξη τους στα νέα μέτρα λιτότητας, με αφορμή κυρίως την πρόταση για αύξηση της συμμετοχής των εργαζομένων στην κοινωνική ασφάλιση από 11% επί του μισθού σε 18%, και την αντίστοιχη μείωση της εργοδοτικής συμμετοχής από το 23,75% σε 18%. Το Σοσιαλιστικό κόμμα είχε μέχρι τώρα στηρίξει τη πολιτική λιτότητας, για το καλό της χώρας, όμως θεώρησε ότι τα νέα μέτρα περνούν τις κόκκινες γραμμές του κόμματος. Και μάλιστα για το σκοπό αυτό μελετά και την υποβολή πρότασης μομφής κατά της κυβέρνησης.
Βεβαίως, ο συντηρητικός κυβερνητικός συνασπισμός έχει για την ώρα την κοινοβουλευτική δύναμη να παραμείνει στην εξουσία, και να περάσει τα μέτρα. Όμως, είναι προφανές ότι η κατάρρευση της διακομματικής συναίνεσης μειώνει την αξιοπιστία και τα κοινωνικά ερείσματα της οικονομικής πολιτικής και καθιστά τη κυβέρνηση πολύ πιο ευάλωτη σε πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι πριν καλά-καλά καταλαγιάσει ο θόρυβος από τις επιτυχημένες διαδηλώσεις του Σ/Κ, τα συνδικάτα διεμήνυσαν ότι θα κλιμακώσουν τη πίεση τους για τις δρομολογούμενες εργασιακές αλλαγές, οργανώνοντας νέες κινητοποιήσεις μέσα στο μήνα.
