Οι πάντες πλέον αναγνωρίζουν ότι η κρίση έχει φτάσει πλέον σε κρίσιμο σημείο. Και η κα.Μέρκελ θα πρέπει επιτέλους να αποφασίσει οριστικά τι ρότα θα ακολουθήσει. Όμως, η αλήθεια είναι ότι η κατάσταση έχει περιπλεκεί τόσο πολύ, που καμία απάντηση δεν είναι εύκολη και δίχως σοβαρές συνέπειες για το μέλλον της Ευρωζώνης και τη πορεία της Γερμανίας μέσα σε αυτή.
Οι πάντες πλέον αναγνωρίζουν ότι η κρίση έχει φτάσει πλέον σε κρίσιμο σημείο. Και η κα.Μέρκελ θα πρέπει επιτέλους να αποφασίσει οριστικά τι ρότα θα ακολουθήσει. Όμως, η αλήθεια είναι ότι η κατάσταση έχει περιπλεκεί τόσο πολύ, που καμία απάντηση δεν είναι εύκολη και δίχως σοβαρές συνέπειες για το μέλλον της Ευρωζώνης και τη πορεία της Γερμανίας μέσα σε αυτή.
Βεβαίως, η Γερμανίδα Καγκελάριος είναι η μόνη υπεύθυνη για το αδιέξοδο στο οποίο έχει οδηγηθεί. Φοβούμενη το εσωτερικό πολιτικό κόστος επέδειξε εγκληματική καθυστέρηση στην ανάληψη των απαραίτητων μέτρων για τη θωράκιση του ευρώ. Και έτσι, ενώ δίσταζε να βάλει το χέρι στη τσέπη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα λογαριασμό που φουσκώνει ανεξέλεγκτα, συμπαρασύροντας τη μία χώρα μετά την άλλη, και μια Ευρώπη, όπου η εσωτερική καχυποψία, αν όχι έχθρα, ανάμεσα όχι απλά στις πολιτικές κυβερνήσεις, αλλά στους ίδιους τους λαούς, έχει κλονίσει συθέμελα τις θεμελιώδεις αρχές στις οποίες χτίστηκε κάποτε το όραμα της ενωμένης Ευρώπης. Δεν είναι τυχαίο ότι το ερώτημα πια δεν είναι απλά αν η Ελλάδα θα μπορέσει να μείνει στο ευρώ, αλλά αν θα θελήσουν να παραμείνουν οι χώρες του βορρά, ακόμη και η ίδια η Γερμανία.
Πραγματικά, η συζήτηση που έχει ανοίξει στη Γερμανία για ένα δημοψήφισμα αναφορικά με την ενίσχυση των εξουσιών των ευρωπαϊκών θεσμών θα ήταν πραγματικά ανήκουστη πριν από λίγα χρόνια, με δεδομένο ότι θέτει επί τάπητος τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας. Όμως, με φόντο τις δημοσκοπήσεις που δείχνουν συνεχή αύξηση του ευρωσκεπτικισμού στη κοινή γνώμη, δεν είναι τυχαίο ότι το θέμα έχει αρχίσει να απασχολεί κεντρικά πρόσωπα της πολιτικής σκηνής, καθώς και κορυφαία, σοβαρά έντυπα της χώρας. Ακόμη και αν η συζήτηση για την ώρα παραμένει επί …θεωρητικής βάσης.
Βεβαίως, κάποιοι υποστηρικτές στέκονται στα πρακτικά πλεονεκτήματα που θα προκύψουν από ένα «ναι». Για παράδειγμα, όταν ο Γερμανός υπουργός Βόλφγκανγκ Σόιμπλε εμφανίστηκε για πρώτη φορά δεκτικός στην ιδέα, το περασμένο Ιούνιο, είχε επισημάνει ότι η τροποποίηση του συντάγματος θα παρακάμψει πολιτικά εμπόδια και καθυστερήσεις αναφορικά με την προώθηση της ιδέας για «περισσότερη Ευρώπη». Την ίδια άποψη εκφράζουν και άλλα μέλη της κυβέρνησης Μέρκελ, αλλά και στελέχη της αντιπολίτευσης, με πρώτο και κυριότερο τον ηγέτη των Σοσιαλδημοκρατών Σίγκμαρ Γκάμπριελ. Άλλωστε, αν το κοινό δώσει την έγκριση του, τότε οι πολιτικοί δεν θα έχουν κανένα λόγο να διστάζουν να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα. Όμως, η ίδια η Καγκελάριος εμφανίζεται επιφυλακτική, εκτιμώντας ότι οι αλλαγές πρέπει να γίνουν βήμα-βήμα.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η Γερμανία δεν έχει ποτέ άλλοτε διεξάγει εθνικό δημοψήφισμα, αν και το σύνταγμα της το επιτρέπει ως έσχατο μέσο για την τροποποίηση βασικών νομοθεσιών. Όμως, σε τοπικό επίπεδο, στα ομοσπονδιακά κρατίδια, επιτρέπονται και έχουν διεξαχθεί.
Οι πολέμιοι της πρότασης στέκονται περισσότερο στο διαδικαστικό κομμάτι, εκτιμώντας ότι το γερμανικό σύνταγμα αφήνει αρκετά περιθώρια ελιγμών, που επιτρέπουν στο κράτος να μοιράζεται κάποιες εξουσίες με τις Βρυξέλλες και τους έτερους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ωστόσο, αυτό που πολλοί φοβούνται και οι περισσότεροι αποφεύγουν να συζητήσουν ανοιχτά είναι η απειλή μιας αρνητικής απάντησης από το γερμανικό λαό, και οι αναπόφευκτες συνέπειες που θα έχει για το ρόλο και τη παρουσία της Γερμανίας στην ενωμένη Ευρώπη, αλλά και το ίδιο το μέλλον της Ευρωζώνης, με δεδομένο ότι δίκαια θα θεωρηθεί μια πρόταση μομφής κατά του ευρώ.
Σε κάθε περίπτωση, πολλά θα εξαρτηθούν από την πολυαναμενόμενη απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου, η οποία θα εκδοθεί στις 12 Σεπτεμβρίου, για το νέο μόνιμο μηχανισμό στήριξης, τον ESM, από την οποία θα εξαρτηθεί και η επικύρωση του νέου δημοσιονομικού συμφώνου από τη χώρα. Εάν η απόφαση του δικαστηρίου είναι αρνητική, βασιζόμενη στην υπερβολική μεταφορά εξουσιών προς τις Βρυξέλλες, η μόνη λύση για την άρση του αδιεξόδου θα είναι η τροποποίηση του συντάγματος. Και αυτό είναι πιθανόν να ωθήσει τη κυβέρνηση στη πρόταση του δημοψηφίσματος, που θα δώσει στη κοινή γνώμη το δικαίωμα να αποφασίσει, παρά το προφανές ρίσκο που εμπεριέχει.
