Ίσως να αποτελεί ένα από τα πιο πολυσυζητημένα πρόσωπα του τελευταίου ανασχηματισμού. Ο λόγος για τη νέα υπουργό Εργασίας, Έφη Αχτσιόγλου, η οποία παρέλαβε την σκυτάλη από τον Γιώργο Κατρούγκαλο σε μία δύσκολη και κρίσιμη περίοδο.
Ο λόγος που η νέα υπουργός τράβηξε την προσοχή των ΜΜΕ και όχι μόνο, είναι κυρίως το νεαρό της ηλικίας της. Μόλις στα 31 της χρόνια, το βιογραφικό της είναι ιδιαίτερα πλούσιο όσον αφορά την επιστημονική της κατάρτιση, αλλά φέρει και πολύτιμη εμπειρία, καθώς ως διευθύντρια του γραφείου του κ. Κατρούγκαλου, ήταν η επικεφαλής της ομάδας διαπραγμάτευσης του υπουργείου Εργασίας με τους δανειστές. Όλα τα παραπάνω μπορεί να προκάλεσαν θετικά σχόλια από κάποιους, ωστόσο δεν έλειψαν και τα δεικτικά σχόλια από όσους κάνουν λόγο για “παιδί του κομματικού σωλήνα” και για έλλειψη εργασιακής εμπειρίας στον ευρύτερο ιδιωτικό τομέα.
Ωστόσο, οι πρώτες πληροφορίες από τις Βρυξέλλες φαίνεται ότι υποστηρίζουν πως οι εκπρόσωποι των δανειστών επικροτούν την επιλογή του Έλληνα πρωθυπουργού, ενώ στην κυβέρνηση, αλλά και στο κόμμα έχει την στήριξη όχι μόνο του Γ. Κατρούγκαλου, αλλά και του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, καθώς ανήκει στην ομάδα των 53+.
Άλλο πρόσωπο, ίδια πολιτική
Τόσο η ίδια η Έφη Αχτσιόγλου, όσο και ο απερχόμενος υπουργός Εργασίας, έσπευσαν να διαβεβαιώσουν με δηλώσεις τους, ότι δεν θα αλλάξει η πολιτική που ακολουθούσαν μέχρι σήμερα.
“Η στρατηγική της κυβέρνησης για τα εργασιακά είναι συγκεκριμένη και το έργο στο υπουργείο Εργασία θα συνεχιστεί συλλογικά”, δήλωσε χαρακτηριστικά η νέα υπουργός, ενώ ο Γιώργος Κατρούγκαλος τόνισε: «Την διαπραγμάτευση την έχουμε φτάσει σε ένα πολύ καλό επίπεδο. Στη θέση του υπουργού Εργασίας είναι μία άμεση συνεργάτιδά μου, η διευθύντρια του γραφείου μου. Ουσιαστικά η διαπραγμάτευση συνεχίζεται σαν να είμαι εγώ».
Οι προκλήσεις
Δύσκολο θα είναι σίγουρα το έργο που καλείται να αναλάβει η νέα υπουργός, καθώς οι προκλήσεις του επόμενου διαστήματος δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
α. Εργασιακά
Στις 14 Νοεμβρίου επιστρέφουν οι εκπρόσωποι των Θεσμών προκειμένου να συνεχιστεί η διαπραγμάτευση για τα εργασιακά στα πλαίσια της 2ης αξιολόγησης. Το μήνυμα του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο ήταν ξεκάθαρο, ότι διαπραγμάτευση και αξιολόγηση θα πρέπει να κλείσουν εντός χρονοδιαγράμματος.
Η ελληνική πλευρά, στον τομέα των εργασιακών θα επιδιώξει να επαναφέρει τις συλλογικές διαπραγματεύσεις και τις συλλογικές συμβάσεις. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η πλευρά των δανειστών ζητάει σκληρά μέτρα και κυρίως το ΔΝΤ που έχει χαρακτηριστεί και ως “ακραίος παίκτης” από τον απερχόμενο υπουργό. Ειδικότερα, ζητάει απελευθέρωση των ομαδικών απολύσεων, μείωση του βασικού μισθού και μείωση του αφορολόγητου στα 5.000 ευρώ.
Και όλα αυτά, σε μία εργασιακή πραγματικότητα που είναι ήδη πολύ δύσκολη. Σύμφωνα με το σύστημα Εργάνη, τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκαν 107.790 προσλήψεις μερικής απασχόλησης (46,75%), 89.702 συμβάσεις πλήρους απασχόλησης (38,90%) και άλλες 33.088 θέσεις εκ περιτροπής απασχόλησης (14,35%). Αυτό συνεπάγεται ότι συνολικά οι ευέλικτες μορφές εργασίας κάλυψαν το 61,10% του συνόλου των προσλήψεων. Η ανασφάλιστη εργασία φτάνει στο 30%, ενώ η απλήρωτη εργασία θίγει πάνω από 1 εκατομμύριο εργαζόμενους.
Επίσης, 500.000 ημιαπασχολούμενοι ιδιωτικοί υπάλληλοι, αμείβονται καθαρά με λιγότερο από το ελάχιστο επίδομα ανεργίας των 360 ευρώ. Συνολικά 343.760 εργαζόμενοι αμείβονται με μηνιαίους μισθούς από 100 έως και 400 ευρώ μεικτά. Από αυτούς, οι 126.956 εργαζόμενοι αμείβονται με μεικτό μηνιαίο μισθό έως 100 ευρώ.
Ακόμα και τα “όπλα” της διαπραγμάτευσης της ελληνικής κυβέρνησης φαίνεται να… μπάζουν. Από τη μία είναι το πόρισμα της Επιτροπής των Ανεξάρτητων Ειδικών για τα εργασιακά, το οποίο περιέχει αρκετά θετικά στοιχεία που μπορεί να αξιοποιήσει το υπουργείο όπως: το ότι η Επιτροπή δεν βλέπει την ανάγκη για αυστηρότερους κανόνες σχετικά με την απεργία, την άρση της απαγόρευσης της ανταπεργίας (lockout), τον συνδικαλιστικό νόμο και τις ομαδικές απολύσεις, ενώ για την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων το πόρισμα ανέφερε ότι “υποστηρίζουν τις απόψεις μας, καθώς δεν ζητούμε τίποτα παραπάνω από την επιστροφή στο ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο”.
Ωστόσο, στο πόρισμα της Επιτροπής Σοφών προτείνει, επίσης, για όσους είναι ηλικίας κάτω των 25 ετών μισθό για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας τον πρώτο χρόνο μειωμένο κατά 85% από τον εθνικό κατώτατο μισθό που αφορά τους εργαζομένους άνω των 25 ετών που σήμερα ανέρχεται στα 586 ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε μισθό ύψους 498,10 ευρώ. Μετά, το πρώτο έτος ο μισθός θα διαμορφώνεται κατά 95% χαμηλότερα από τον κατώτατο μισθό που για τα 586 ευρώ αντιστοιχεί σε 556,7 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι σήμερα, για τους κάτω των 25 ετών ο μισθός είναι 510,95 ευρώ και μετά τις ασφαλιστικές εισφορές είναι 431,75 ευρώ.
Μάλιστα, δεν είναι λίγοι όσοι υποστηρίζουν ότι ένας από τους λόγους που ο πρωθυπουργός διάλεξε ένα νέο πρόσωπο για αυτήν τη θέση, είναι προκειμένου να δείξει ότι έχει αποσπάσει την στήριξη της νέας γενιάς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση φιλοδοξεί να χρησιμοποιήσει ως «όπλο» και το κοινό κείμενο που έχουν υπογράψει οι εκπρόσωποι των εγχώριων εργοδοτικών φορέων, οι οποίοι ωστόσο εμφανίστηκαν στην τελευταία συνάντηση με τους Θεσμούς με διαφορετικές απόψεις για σημαντικά θέματα. Ειδικότερα, ο ΣΕΒ φέρεται να υποστήριξε τον καθορισμό του κατώτατου μισθού μέσα από ελεύθερες διαπραγματεύσεις ακόμη και σε επίπεδο επιχείρησης, ενώ φέρεται να ζήτησε πάγωμα του κατώτατου μισθού για δύο χρόνια. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ομαδικές απολύσεις με ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης του σχετικού ποσοστού, χωρίς δυνατότητα παρέμβασης του εκάστοτε υπουργού. Τέλος, στις θέσεις του ΣΕΒ περιλαμβάνονται και η απαγόρευση της μονομερούς προσφυγής συνδικάτων στην διαιτησία εργατικών διαφορών και η «εκλογίκευση» της απεργιακής νομοθεσίας.
β. Ασφαλιστικό
Με τους συνταξιούχους να καίνε τις επιστολές για τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις
30 Σεπτ 2016, η κ. Αχτσιόγλου θα πρέπει να ολοκληρώσει τις περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και μερίσματα που προβλέπει ο ασφαλιστικός νόμος Κατρούγκαλου που τέθηκε σε ισχύ 12/5/2016, αλλά και να ετοιμάσει για το 2017 τις νέες περικοπές στο ΕΚΑΣ.
Ένα ακόμα μεγάλο στοίχημα που πρέπει να φέρει εις πέρας είναι η σύσταση του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, στον οποίο θα ενταχθούν όλα τα ταμεία κύριας ασφάλισης και ο οποίος θα πρέπει να αρχίσει να λειτουργεί από 01/01/2017.
Και όλα αυτά την ώρα που η βιωσιμότητα των Ταμείων είναι πιο αμφίβολη από ποτέ, με τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τα ταμεία να έχουν αυξηθεί από τον Σεπτέμβριο 2015 κατά 2,1 δισ. ευρώ ή 12,8%, διαμορφούμενα πλέον στα 16,9 δισ. ευρώ έναντι 14,8 δισ. ευρώ), ενώ τα πραγματικά ελλείμματα του ΙΚΑ και του ΟΑΕΕ φτάνουν στα 3,8 δισ. ευρώ.
γ. Προνοιακά επιδόματα
Σε εκκρεμότητα βρίσκεται, επίσης, και η διαπραγμάτευση με τους Θεσμούς για την αναδιαμόρφωση του προνοιακού “χάρτη” και τη χρηματοδότηση του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης από το 2017.
Οι θεσμοί πιέζουν για μείωση του αφορολόγητου ακόμα και στα 5.000 ευρώ ή και τη μείωση των συντάξεων προκειμένου να εξοικονομηθούν οι αναγκαίοι πόροι για τη χρηματοδότηση του ΚΕΑ. Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το θέμα, μπορείτε να διαβάσετε το πρόσφατο ρεπορτάζ του Γιώργου Παλαιτσάκη: “Ψαλίδι” σε φοροαπαλλαγές, υφιστάμενα επιδόματα και δαπάνες υπουργείων για το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης.
