Η Ευρώπη απέφυγε μια θεσμική κρίση που, ομολογουμένως, κανείς δεν ήξερε πως θα μπορούσε να διαχειριστεί και κέρδισε την πρώτη γυναίκα στο τιμόνι της Κομισιόν, μια συντηρητική γερμανίδα πολιτικό με προοδευτικό κοινωνικό προφίλ και μια γνήσια Ευρωπαία, που γεννήθηκε στις Βρυξέλλες και «μπολιάστηκε» από νωρίς στην κουλτούρα της ενωμένης Ευρώπης.
Όμως, παρά τη γενική ανακούφιση και τον δικό της έκδηλο ενθουσιασμό, η νίκη της ήρθε με πολλούς αστερίσκους που σκιάζουν τη θητεία της, πριν καν αυτή ξεκινήσει.
Η εξαιρετικά οριακή της επικράτηση, με τις λιγότερες ψήφους που έχει αποσπάσει ποτέ υποψήφιος πρόεδρος της Κομισιόν, έρχεται να συμπληρώσει τον αμφιλεγόμενο τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατέληξαν στην επιλογή της, ως λύση ανάγκης, αποτέλεσμα ενός δύσκολου συμβιβασμού. Δεν ήταν η πρώτη επιλογή. Δεν ήταν καν στη λίστα των δελφίνων και επομένως δεν είχε και προετοιμαστεί για τη θέση που καλείται να αναλάβει, έχοντας ελάχιστη γνώση των πολύπλοκων, γραφειοκρατικών γραναζιών του κοινοτικού μηχανισμού.
Το να μάθει το μηχανισμό μέχρι να αναλάβει καθήκοντα, από την 1η Νοεμβρίου, θα είναι άλλωστε το ευκολότερο μέρος. Το δυσκολότερο θα είναι να μπορέσει να ισορροπήσει πάνω σε τεντωμένο σχοινί σε μια Ευρώπη που ήδη κλυδωνίζεται από ιδεολογικές διαφωνίες και θεσμικές διαμάχες.
Κατά μία έννοια, εξάλλου, σε ένα ευρωκοινοβουλευτικό σώμα που μοιάζει πιο διχασμένο από ποτέ, με τις παλιές συστημικές δυνάμεις να έχουν αποδομηθεί και τις εθνικιστικές ευρωφοβικές φράξιες να έχουν ενισχυθεί θα ήταν δύσκολο να περιμένουμε, ούτως ή άλλως, μια εύκολη διαδικασία επικύρωσης. Και το πρόβλημα είναι ότι με το ίδιο κοινοβουλευτικό σώμα θα πρέπει να συνεργαστεί, μην έχοντας μια σταθερή κοινοβουλευτική στήριξη και πλειοψηφία πίσω της, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα με τους προκατόχους της.
Οι αναλυτές εδώ και ημέρες προειδοποιούσαν ότι οποιοδήποτε αποτέλεσμα κάτω από το ψυχολογικό όριο των 400 ψήφων θα θεωρηθεί αποτυχία. Πραγματικά, η επικύρωση της τοποθέτησης της με 383 ψήφους, ήτοι μόλις εννέα πάνω από το όριο των 374, αντανακλά όχι τόσο την χλιαρή υποδοχή της όσο κυρίως την βαθιά πολυδιάσπαση στους κόλπους της Ευρωβουλής.
Η αποδυνάμωση των μεγάλων ευρωομάδων του ΕΛΚ, των Σοσιαλιστών και των Φιλελευθέρων, όπως και η δυσκολία τους να συνεννοηθούν μεταξύ τους, στέρησε από την φον ντερ Λάιεν μια καθαρή νίκη. Αν οι τρεις κυριότερες ομάδες την είχαν στηρίξει και ψηφίσει θα έπρεπε να έχει λάβει μίνιμουμ 444 ψήφους. Όμως, οι διαρροές από παντού ήταν σημαντικές και κυρίως στο στρατόπεδο των ευρωσοσιαλιστών, όπου ακόμη και οι συμπατριώτες της γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες (και εταίροι στην κυβέρνηση που μέχρι τώρα συμμετείχε) αρνήθηκαν επίμονα και κατηγορηματικά να τη στηρίξουν.
Το ίδιο έγινε και με τους Πράσινους, οι οποίοι παρά τις φουσκωμένες υποσχέσεις της για μια πρασινότερη ατζέντα, για περιβαλλοντολογικές πρωτοβουλίες και τη δραστική μείωση των ρύπων, επέμειναν στην άρνηση τους να την ψηφίσουν.
Αντιθέτως, είναι βέβαιο ότι «τσίμπησε» ψήφους από εκεί που ίσως δεν ήθελε: τους σκληροπυρηνικούς Ούγγρους του Βίκτορ Όρμπαν, την ιταλική Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι και τους Πολωνούς εθνικιστές. Και δεδομένης της οριακής επικύρωσης της, οι ακραίες αυτές φωνές θα μπορούν να της υπενθυμίζουν, συχνά-πυκνά, ότι βρέθηκε στο ισχυρότερο θεσμικό πόστο της Ε.Ε. χάρη στη στήριξη τους.
Η ίδια μπορεί να θελήσει να το ξεχάσει, όμως είναι βέβαιο ότι εκείνοι δεν θα της επιτρέψουν να το ξεχάσει. Ειδικά στο επικείμενο δύσκολο έργο που έχει μπροστά της τις επόμενες εβδομάδες: τη διαμόρφωση του νέου κολεγίου των επιτρόπων και τη διανομή των χαρτοφυλακίων.
Δεδομένου ότι οι ακροάσεις των υποψηφίων επιτρόπων από την Ευρωβουλή θα πρέπει να ξεκινήσουν από τα τέλη Σεπτεμβρίου, ώστε το νέο κολέγιο να επικυρωθεί μέσα στον Οκτώβριο, η φον ντερ Λάιεν δεν έχει χρόνο να χάσει. Θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα τις διαδικασίες συνεννόησης με τα κράτη μέλη για να διαμορφωθούν οι υποψήφιοι και βέβαια να «κλειδώσουν» τα χαρτοφυλάκια, κάτι στο οποίο εντοπίζεται και η επόμενη μεγάλη μάχη μεταξύ των «28».
