Η αντιστοίχιση του Εθνικού (NQF) με το Ευρωπαϊκό (EQF) Πλαίσιο Προσόντων επιτρέπει στους αποφοίτους ελληνικών εκπαιδευτικών φορέων να χρησιμοποιούν τους τίτλους τους ισότιμα με άλλους Ευρωπαίους πολίτες ως ακαδημαϊκά προσόντα (δεν πρέπει να συγχέουμε τα προσόντα αυτά με τα επαγγελματικά προσόντα, για τα οποία οι χώρες αποφασίζουν με εθνική νομοθεσία).
Γράφει ο: Μιχάλης Κουρουτός*
Τα 8 επίπεδα του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των προσόντων, από την πρωτοβάθμια έως την ανώτατη εκπαίδευση. Κάθε επίπεδο περιλαμβάνει ένα σύνολο γνώσεων, δεξιοτήτων και ικανοτήτων που καθορίζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα. Τα μαθησιακά αποτελέσματα συγκροτούν τα προσόντα του αντίστοιχου επιπέδου.
Η διαδικασία της αντιστοίχισης δεν ήταν μια ανέφελη διαδικασία. Αντιθέτως, και μετά από τις προσπάθειες των κοινωνικών εταίρων (είχα την τιμή να εκπροσωπήσω στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. τους εργαζόμενους) αναδείχθηκαν σοβαρότατες παθογένειες του χώρου της ελληνικής εκπαίδευσης, με κυριότερη την έκδοση παράνομων τίτλων σπουδών.
Μετά από καταγγελία μας στην Κομισιόν, την άνοιξη του 2014, για πολυάριθμες περιπτώσεις πλαστών και παράνομων τίτλων σπουδών, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί ζήτησαν από την ελληνική πλευρά τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για να αποκατασταθεί η διαφάνεια, η νομιμότητα στην έκδοση τίτλων και η διασφάλιση της ποιότητας των εκπαιδευτικών υπηρεσιών.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις, από το 2010 έως και το 2014, ακολούθησαν συγκεκριμένες πολιτικές με κύριους στόχους τη συρρίκνωση της κρατικής εποπτείας στην εκπαίδευση και τη εισαγωγή όρων ασύδοτης αγοράς στην Παιδεία, προς όφελος συγκεκριμένων επιχειρηματικών κύκλων. Οι συνέπειες των πολιτικών αυτών ήταν ολέθριες. Ανεξέλεγκτοι ιδιωτικοί φορείς εξέδιδαν σωρηδόν αμφισβητούμενης νομιμότητας τίτλους προσόντων, κυρίως στο χώρο των ξένων γλωσσών και της γνώσης Η/Υ.
Δεκάδες ιδιωτικά σχολεία λειτουργούσαν χωρίς νόμιμη άδεια, χωρίς η Πολιτεία να μπορεί να ελέγξει τα νόμιμα προσόντα των εκπαιδευτικών, την ορθή εφαρμογή των ωρολόγιων προγραμμάτων, τη νομιμότητα των διαδικασιών που οδηγούν στην έκδοση τίτλων σπουδών. Οι κυριότερες ειδικότητες τεχνικής εκπαίδευσης καταργήθηκαν από τη δημόσια εκπαίδευση και δόθηκαν ως δώρο σε γιγαντιαίους ομίλους.
Οι παρατάξεις των αυτοαπακαλούμενων «ευρωπαϊστών» που κυβερνούσαν τότε τη χώρα φυσικά και δεν προχώρησαν σε καμιά ενέργεια για να τηρηθούν όσα ζήτησε η Κομισιόν, ώστε να αποκατασταθεί η νομιμότητα στον χώρο της Παιδείας. Αντιθέτως, με θρασύτητα αποκάλεσαν τους καταγγέλλοντες «προδότες της χώρας», διότι αποκάλυψαν στην Ε.Ε. το χάος ανομίας στην ελληνική εκπαίδευση και συνέχισαν να προστατεύουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα που λυμαίνονταν το χώρο.
Επιπλέον, οι προτάσεις τους για το Πλαίσιο Προσόντων αποκάλυπταν τις πραγματικές τους προθέσεις. Για παράδειγμα, η εμμονή τους να χαρακτηριστούν τα απολυτήρια του Τεχνικού Λυκείου σε επίπεδο χαμηλότερο από αυτό των Γενικών Λυκείων (3 αντί για 4) αποδείκνυε πως στόχος τους ήταν η παραγωγή ενός στρατού υποβαθμισμένων υποψήφιων εργαζόμενων, που δεν θα μπορούσαν να διεκδικήσουν ποτέ ανθρώπινες αμοιβές.
Αντιθέτως, στη διάρκεια της υπουργίας του Νίκου Φίλη έγιναν, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, σημαντικά βήματα για την υλοποίηση όσων ζήτησαν οι ευρωπαϊκές αρχές, με αποκορύφωμα την ψήφιση συγκεκριμένων νομοθετικών ρυθμίσεων για την ιδιωτική εκπαίδευση (ν.4415/2016). Οι πρωτοβουλίες αυτές προκάλεσαν το «ξεπάγωμα» της διαδικασίας αντιστοίχισης.
Ωστόσο, τέσσερα χρόνια μετά, η κυβέρνηση της Ν.Δ. και η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως ψήφισαν στη Βουλή, σε πλήρη συνεννόηση με τους σχολάρχες, νόμο για την ιδιωτική εκπαίδευση που απορρυθμίζει πλήρως το χώρο και καταστρατηγεί τις εντολές των ευρωπαϊκών αρχών. Πιο συγκεκριμένα ο ν.4713/2020:
• Ακυρώνει τις οδηγίες που έδωσε η Κομισιόν, το 2014, στην ελληνική κυβέρνηση για την ύπαρξη αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου για την ελληνική ιδιωτική εκπαίδευση με τη διασφάλιση της ποιότητας των εκπαιδευτικών υπηρεσιών και της νομιμότητας των τίτλων σπουδών.
• Με την ουσιαστική απόσυρση της εποπτείας του υπουργείου Παιδείας στις εργασιακές σχέσεις των εκπαιδευτικών και στις σχέσεις εξάρτησης ανάμεσα σε εργοδότη και εκπαιδευτικό (ελεύθερες, αναιτιολόγητες απολύσεις, εξαναγκασμένη παραίτηση από μέρος του ωραρίου κ.λπ.), γεννά τεράστια ζητήματα αδιαφάνειας και καταδολίευσης των διαδικασιών στα ιδιωτικά σχολεία, που οδηγούν στην έκδοση προαγωγικών και απολυτήριων τίτλων σπουδών. Ταυτόχρονα, με τη δυνατότητα που δίδεται για ίδρυση σκιωδών μονάδων εκπαίδευσης (φροντιστήρια, κέντρα ξένων γλωσσών) μέσα στα ιδιωτικά σχολεία είναι μοιραία η πτώση της ποιότητας των υπηρεσιών, ώστε να εξασφαλίζεται «πελατεία» για τις φροντιστηριακές-υποστηρικτικές δομές.
• Θέτει σε κίνδυνο την αντιστοίχιση του Εθνικού (NQF) με το Ευρωπαϊκό (EQF) Πλαίσιο Προσόντων, καθώς πλέον δεν υπάρχει διασφάλιση νομιμότητας στην έκδοση νόμιμων τίτλων σπουδών που αφορούν στα επίπεδα 3 και 4 του Πλαισίου (τίτλοι Γυμνασίου και Λυκείου). Ταυτόχρονα, η θεσμοθέτηση της «Τράπεζας Θεμάτων» και της ισχύος του βαθμού των τριών τάξεων του Λυκείου για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις δημιουργεί ένα άνισο προβάδισμα των μαθητών σε ιδιωτικά σχολεία, όπου οι διαδικασίες νοθεύονται, έναντι των υπολοίπων μαθητών, για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
* Πρόεδρος Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ)
