Συμπληρώθηκαν χτες 50 χρόνια από την ημέρα που η Ακαδημία της Στοκχόλμης ανακοίνωσε την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη.
Πενήντα χρόνια.
Η επέτειος αυτή βρίσκει την Ελλάδα στα χάλια της.
Οι ποιητές έχουν σωπάσει από καιρό. Καμιά πνευματική δημιουργία δεν υπάρχει να ταράξει το ζόφο των Μνημονίων.
Ένας γόος πλανάται πάνω από τη χώρα και οι οιμωγές των αδύναμων, η χλεύη και το όνειδος…
Τέσσερις στίχοι από το Μυθιστόρημα του Γιώργου Σεφέρη είναι πιο επίκαιροι παρά ποτέ, μέσα σ’ αυτό τον «Μνημόνιο ζόφο».
«Ο τόπος μας είναι κλειστός, όλο βουνά
που έχουν σκεπή το χαμηλό ουρανό μέρα και νύχτα.
Δεν έχουμε ποτάμια δεν έχουμε πηγάδια δεν έχουμε πηγές,
μονάχα λίγες στέρνες, άδειες κι αυτές, που ηχούν και που τις προσκυνούμε».
Γ. ΣΕΦΕΡΗΣ/ Μυθιστόρημα (Ι΄, στίχοι 1-4).
Στην ομιλία του, στη Στοκχόλμη, τον Δεκέμβριο του 1963, ο Γιώργος Σεφέρης είπε μεταξύ άλλων: «Ανήκω σε μια χώρα μικρή. Ένα πέτρινο ακρωτήρι στη Μεσόγειο, που δεν έχει άλλο αγαθό παρά τον αγώνα του λαού του, τη θάλασσα, και το φως του ήλιου. Είναι μικρός ο τόπος μας, αλλά η παράδοσή του είναι τεράστια και το πράγμα που τη χαρακτηρίζει είναι ότι μας παραδόθηκε χωρίς διακοπή. Η ελληνική γλώσσα δεν έπαψε ποτέ της να μιλιέται. Δέχτηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα…».
Ένα πέτρινο Ακρωτήρι στη Μεσόγειο.
Η Ελλάδα του Σεφέρη.
Και πιο πριν, η Ελλάδα του Ησίοδου, η Ελλάδα του Ομήρου, η Ελλάδα του Αισχύλου, η Ελλάδα του Σοφοκλή, η Ελλάδα του Ευριπίδη, η Ελλάδα του Αριστοφάνη, η Ελλάδα του Μενάνδρου, η Ελλάδα του Ελύτη.
Σήμερα, απέναντί τους στέκει η Ελλάδα του Σαμαρά, του Βενιζέλου και του Στουρνάρα.
Λέει ο Σεφέρης: «Άλλο χαρακτηριστικό αυτής της παράδοσης είναι η αγάπη της για την ανθρωπιά· κανόνας της είναι η δικαιοσύνη. Στην αρχαία τραγωδία, την οργανωμένη με τόση ακρίβεια, ο άνθρωπος που ξεπερνά το μέτρο πρέπει να τιμωρηθεί από τις Ερινύες. O ίδιος νόμος ισχύει και όταν ακόμη πρόκειται για φυσικά φαινόμενα: «Ήλιος ουχ υπερβήσεται μέτρα» λέει ο Ηράκλειτος…».
«ΗΛΙΟΣ ΟΥΧ ΥΠΕΡΒΗΣΕΤΑΙ ΜΕΤΡΑ…»!
Ο Σαμαράς όμως, ο Βενιζέλος και ο Στουρνάρας υπερβήσονται.
Έχουν περάσει πενήντα χρόνια από κείνο το Νόμπελ.
Αιώνες φωτός, μακρινοί.
Από το φως του ήλιου, φτάσαμε στο ζόφο!
Το έσχατο του σκοταδιού.
Λέει ο Σεφέρης: «Σ’ αυτό τον κόσμο, που ολοένα στενεύει, ο καθένας μας χρειάζεται όλους τους άλλους. Πρέπει ν’ αναζητήσουμε τον άνθρωπο, όπου και να βρίσκεται. Όταν, στο δρόμο της Θήβας, ο Οιδίπους συνάντησε τη Σφίγγα κι αυτή του έθεσε το αίνιγμά της, η απόκρισή του ήταν: ο άνθρωπος. Τούτη η απλή λέξη χάλασε το τέρας. Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε. Ας συλλογιστούμε την απόκριση του Οιδίποδα.».
Σωστά.
Έχουμε πολλά τέρατα να καταστρέψουμε…
Τρεις Σφίγγες.
Ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος και ο Στουρνάρας.
«Ο Τόπος μας είναι κλειστός»!
Τα δώσαμε όλα, εκτός από ένα: αυτό που άλλος το λέει «ψυχή» και άλλος σθένος.
Απέναντι είναι ο Σαμαράς, ο Βενιζέλος και ο Στουρνάρας.
Συμβολικά.
Οι άδειες στέρνες.
Από το Μυθιστόρημα του ήλιου, στο Μυθιστόρημα του ζόφου.
Ο Τόπος μας είναι κλειστός.
Σαμαράς, Βενιζέλος, Στουρνάρας…
Ο Τόπος μας είναι κλειστός.
Σαμαράς, Βενιζέλος, Στουρνάρας…
Ο Τόπος μας είναι κλειστός.
Σαμαράς, Βενιζέλος, Στουρνάρας…
