Γιάννης Μαγκριώτης: «Η “ανάπλαση” της ΔΕΘ είναι ένα φαραωνικό σχέδιο real estate»

Συνέντευξη στην Ντίνα Σύρπου

«Εγκληματική και ψευδεπίγραφη» χαρακτηρίζει τη σχεδιαζόμενη «ανάπλαση» της ΔΕΘ ο πρώην υπουργός και εκπρόσωπος της Κίνησης Πολιτών Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μαγκριώτης. Ο κ. Μαγκριώτης θεωρεί ότι πρόκειται για ένα καταστροφικό σχέδιο real estate που, αν επικρατήσει, θα έχει ολέθριες συνέπειες για το μέλλον της Θεσσαλονίκης. Γιατί, στην ουσία, όπως εξηγεί, παραχωρεί σε επιχειρηματικά συμφέροντα τον καλύτερο δημόσιο χώρο της Θεσσαλονίκης και, μάλιστα, με μία «προίκα» 200 εκατ. ευρώ.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι, είναι η τρίτη φορά που επιχειρείται η οικοπεδοποίηση της ΔΕΘ, ενώ υπογραμμίζει πως αν δεν άλλαζαν οι έως το 2013 ομόφωνες αποφάσεις όλων των κυβερνήσεων και των φορέων της πόλης, σήμερα θα είχαμε και νέα ΔΕΘ και Μητροπολιτικό Πάρκο.

Ως Κίνηση Πολιτών έχουν κάνει προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία ύστερα από αναβολές αναμένεται να συζητηθεί τον Φεβρουάριο, ενώ παράλληλα σχεδιάζουν την κλιμάκωση των αντιδράσεών τους ακόμη και με τη διοργάνωση ανοικτών συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας.

Κύριε Μαγκριώτη, ως μέλος της Κίνησης Πολιτών, έχετε ταχθεί κατά του project της ΔΕΘ και έχετε πει ξεκάθαρα ότι, αυτό που επιδιώκουν οι κυβερνητικοί παράγοντες είναι να δώσουν το «φιλέτο» της Θεσσαλονίκης σε επιχειρηματικά συμφέροντα και επιπλέον να τους χρηματοδοτήσουν και με 200 εκατ. ευρώ. Εκτιμάτε, λοιπόν, ότι, δεν είναι ένα έργο δημοσίου συμφέροντος, αλλά παραπέμπει σε ιδιωτική επιλογή;

Με αδικαιολόγητη μυστικότητα προωθείται το καταστροφικό σχέδιο για τη ΔΕΘ. Δεν έχουν ποτέ δεχθεί ουσιαστικό δημόσιο διάλογο. Θα παραχωρήσουν σε επιχειρηματικά συμφέροντα τον καλύτερο δημόσιο χώρο της Θεσσαλονίκης και θα τους δώσουν και 200 εκατ. ευρώ από δημόσιους πόρους. Η ψευδεπίγραφη «Ανάπλαση της ΔΕΘ» είναι το φύλλο συκής. Όλες οι επιλογές τους, μετά το 2013, είναι εις βάρος της ΔΕΘ και της πόλης. Αν δεν άλλαζαν τις ομόφωνες αποφάσεις όλων των κυβερνήσεων και των φορέων της πόλης, μέχρι το 2013, τώρα θα είχαμε νέα ΔΕΘ και Μητροπολιτικό Πάρκο.

Το 2013 είπαν ότι, δεν υπάρχουν λεφτά λόγω μνημονίων, γι’ αυτό επιλέγουν, ως «αναγκαίο κακό», το real estate για να βάλουν τα λεφτά οι επιχειρηματίες. Ως μάγοι, αυτό το «αναγκαίο κακό», τώρα το ονομάζουν «θείο δώρο». Στη μελέτη που παρουσίασαν το 2013 είπαν ότι, με 124 εκατ. ευρώ μόνο, που θα τα βάλουν όλα οι επιχειρηματίες, θα γίνει όλο το έργο. Το 2022, τα έκαναν 200 εκατ. ευρώ, λέγοντας ότι, αυξήθηκαν οι τιμές των υλικών και τα κτίρια θα είναι βιοκλιματικά. Απολύτως ψευδές, καθώς τα 70 εκατ. ήταν για το ΤΑΙΠΕΔ, όπως ο νόμος του ορίζει.

Το 2023 τα εκατομμύρια έγιναν 300. Τα 200 του Δημοσίου και τα 100 των επιχειρηματιών. Τα 30 εκατ. ευρώ, που λένε ότι θα βάλει η Περιφέρεια από τους κοινοτικούς πόρους του ΠΕΠ, πώς θα τα δικαιολογήσουν στην Ε.Ε.; Εδώ έχουν μία αστεία απάντηση: Θα δοθούν μόνο για το πράσινο. Δηλαδή, θα σπάσουν το έργο στα τρία, για να ξεγελάσουν τους «κουτόφραγκους»;

Θεωρείτε ότι υπήρξε μεθόδευση, όλα αυτά τα χρόνια, για να εγκαταλειφθεί η πρόταση μεταφοράς της ΔΕΘ στη Σίνδο και να φθάσουμε στον σημερινό σχεδιασμό;

Είναι η τρίτη φορά που επιχειρείται να οικοπεδοποιηθεί ο χώρος της ΔΕΘ. Η πρώτη απόπειρα, το 1999, απέτυχε και η δεύτερη που έγινε το 2008 είχε την ίδια τύχη, παρά την επιστράτευση του διάσημου αρχιτέκτονα Καλατράβα. Η τρίτη απόπειρα ξεκίνησε το 2013, στο μέσον της οικονομικής κρίσης, βολικό άλλοθι για να εγκαταλειφθούν όλες οι τότε χωροταξικές κατευθύνσεις μεταφοράς της εκθεσιακής δραστηριότητας δυτικά και δημιουργίας Μητροπολιτικού Πάρκου στον χώρο της ΔΕΘ.

Όλες οι επιλογές μετά το 2013 είναι εις βάρος και της ΔΕΘ και της πόλης. Αν δεν άλλαζαν οι έως τότε ομόφωνες αποφάσεις όλων των κυβερνήσεων και των φορέων της πόλης, τώρα θα είχαμε και νέα ΔΕΘ και Μητροπολιτικό Πάρκο, σύμφωνες με το γενικό χωροταξικό σχεδιασμό του συνόλου του πολεοδομικού συγκροτήματος.

Οι 10 «κόκκινες γραμμές» που έθεσε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, στο αναθεωρημένο σχέδιο δεν πιστεύετε ότι διασφαλίζουν τα απαιτούμενα ποσοστά πρασίνου που έχει ανάγκη η πόλη;

Οι όροι που έθεσε, ως «κόκκινες γραμμές», δεν είναι δυνατό να ικανοποιηθούν με το προτεινόμενο σχέδιο διαμορφώσεων της «ανάπλασης», εξάλλου σε έναν βαθμό είναι συμβατές ως υποχρεώσεις της ΔΕΘ-HELEXPO από το επίσημο Πολεοδομικό Σχέδιο της οικοπεδοποίησης της έκτασης της ΔΕΘ (ΦΕΚ’ Δ 406, 09.07.2021). Με το προωθούμενο δήθεν νέο σχέδιο για τη ΔΕΘ, ούτε πάρκο ενιαίο και δημόσιο 100 στρεμμάτων μπορεί να υπάρξει ούτε 4.000 δέντρα είναι εφικτό να φυτευτούν, ενώ εκείνο που θα προκύψει θα είναι κατακερματισμένες και διάσπαρτες νησίδες πρασίνου και σποραδικές συστάδες δέντρων, που συνολικά δεν θωρακίζουν την περιοχή και την πόλη έναντι της κλιματικής κρίσης.

Η έκταση της ΔΕΘ παραμένει ιδιωτικοποιημένος χώρος και όλες οι επιμέρους ρυθμίσεις των 10 σημείων αλλαγής που προβάλει η ΔΕΘ-HELEXPO δεν προσφέρουν κάτι νέο στο σχέδιο και δεν συνιστούν πάρκο, ούτε δημόσιο ούτε ενιαίο. Οι ανακοινώσεις ότι έχουν ικανοποιηθεί οι προϋποθέσεις -οι «κόκκινες γραμμές»- για τη συνέχιση του έργου με τη σύμφωνη γνώμη του Δήμου, για άλλη μία φορά παραπλανούν το κοινό και τους φορείς της πόλης.

Ποια είναι η δική σας πρόταση για την αξιοποίηση του χώρου της ΔΕΘ που βρίσκεται σε ένα από τα πλέον προνομιακά σημεία και, φυσικά, αποτελεί έναν από τους τελευταίους διαθέσιμους ελεύθερους χώρους στην πόλη;

Οι πολίτες περιμένουν μία συνθετική πρόταση για το μέλλον της ΔΕΘ με:

• Αληθινό Μητροπολιτικό Πάρκο -κοινόχρηστο χώρο πράσινου, με ήπιες εκθεσιακές δραστηριότητες για τη βιωσιμότητα της ΔΕΘ,
• μετεγκατάσταση των εκθέσεων μεγάλης όχλησης εκτός αστικού ιστού, με ταυτόχρονη ανάπτυξη των μέσων μεταφοράς σταθερής τροχιάς και
• προϋπολογισμό έργου, που δεν θα υπερχρεώσει το Ελληνικό Δημόσιο.

Όλο και μεγαλύτερο μέρος των πολιτών της Θεσσαλονίκης αντιλαμβάνεται το ψέμα του δήθεν Μητροπολιτικού Πάρκου στο σχέδιο που προωθήθηκε τα τελευταία χρόνια. Καμία αλλαγή του σχεδίου ανάπλασης δεν έχει συμβεί από το 2013 που προωθείται η πρόταση ΣΔΙΤ με real estate, δηλαδή 11 χαμένα χρόνια για τη ΔΕΘ, την οικονομία της πόλης και τους ανθρώπους της.

Μία πραγματική αλλαγή του σχεδιασμού προϋποθέτει:

• Αφαίρεση του χώρου της ΔΕΘ και της ΔΕΘ-HELEXPO από το χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου.
• Διατήρηση της έκτασης της ΔΕΘ ως περιοχή με κοινωφελή χαρακτήρα σε νέο επίσημο Πολεοδομικό Σχέδιο, με ήπια εκθεσιακή δραστηριότητα και αναψυχή για όλους.
• Διαμορφώσεις πρασίνου σε πολεοδομικά χαρακτηρισμένους κοινόχρηστους χώρους πράσινου, πολιτισμού και αναψυχής σε νέο επίσημο Πολεοδομικό Σχέδιο.
• Διατήρηση της συλλογικής μνήμης της πόλης, με αξιοποίηση και ανάδειξη των ιστορικών περιπτέρων αξιόλογης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και μη διατάραξη του πλούσιου αρχαιολογικού υπόβαθρου της περιοχής.

Ως Κίνηση Πολιτών έχετε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, που θα εξετάσει την υπόθεση τους επόμενους μήνες. Τι περιθώρια υπάρχουν;

Η αίτηση ακύρωσης κατατέθηκε 01.11.2021 και έως τώρα έχουν δοθεί τέσσερις αναβολές με τελευταία ημερομηνία να έχει οριστεί για τις 19.02.2025. Η καθυστέρηση στην έγκαιρη εκδίκαση της αίτησης ακύρωσης ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας τετελεσμένων, καθώς όσο δεν εκδίδεται απόφαση, η διοίκηση έχει τη νόμιμη δυνατότητα να προχωράει το έργο. Τούτο σημαίνει ότι, θα δημιουργηθούν πραγματικές καταστάσεις που, ενδεχομένως, δύσκολα ανατρέπονται ή δεν ανατρέπονται καθόλου, ότι τρίτα πρόσωπα (π.χ. εργολάβοι) θα θεμελιώσουν δικαιώματα, γεγονός που θα επιβαρύνει το κόστος του έργου και θα επηρεάζει αρνητικά μελλοντικές αποφάσεις. Επιπλέον, η διατήρηση της εκκρεμότητας για χρόνο πλέον των τριών ετών κλονίζει σοβαρά την εμπιστοσύνη των πολιτών στη λειτουργία και απονομή της δικαιοσύνης. Αν η υπόθεση δεν εκδικαστεί τον Φεβρουάριο, εκτιμάται βάσιμα ότι, η απόφαση δεν πρόκειται να εκδοθεί πριν από το πρώτο εξάμηνο του 2026, χρόνος έως τον οποίο, σύμφωνα με τον υλοποιούμενο σχεδιασμό του ΤΑΙΠΕΔ, θα έχει συμβασιοποιηθεί το έργο και θα προετοιμάζεται η έναρξη κατασκευής.

Με την απόφαση του ΣτΕ θα κριθεί η νομιμότητα των προβλεπόμενων όρων στο προωθούμενο έργο. Επί της ουσίας, θα κριθεί εάν θα υλοποιηθεί το φαραωνικό σχέδιο του real estate στη ΔΕΘ, το οποίο προσβάλλει το περιβαλλοντικό, πολεοδομικό και οικιστικό κεκτημένο, αλλά και την επαγγελματική ελευθερία, την ελευθερία κίνησης και το δικαίωμα αξιοπρεπούς διαβίωσης των κατοίκων της πόλης. Τα παραπάνω προστατεύονται από το Σύνταγμα, διεθνείς συνθήκες και τους νόμους.

Με ποιον τρόπο θα κλιμακώσετε τις αντιδράσεις σας και πως θα κινητοποιήσετε και την κοινωνία της Θεσσαλονίκης;

Έχουμε σχεδιάσει έναν νέο κύκλο συναντήσεων με φορείς της πόλης, τις δημοτικές παρατάξεις του δήμου Θεσσαλονίκης, βουλευτές, ευρωβουλευτές και τις ηγεσίες των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Δημιουργήσαμε ένα σύντομο, αλλά πολύ κατανοητό βίντεο. Έχουμε προγραμματίσει και ανοικτές συγκεντρώσεις σε όλους τους δήμους της Θεσσαλονίκης.

Με μηδενικές οικονομικές δυνατότητες, έχουμε ακυρώσει τη διαρκή επικοινωνιακή καταιγίδα της κυβέρνησης και των δημόσιων φορέων της πόλης. Η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών της Θεσσαλονίκης διαφωνούν με την καταστροφική επιλογή της κυβέρνησης και των τοπικών εκπροσώπων της.

Οι υποστηρικτές της «ανάπλασης», πάντως, μιλούν για οικονομική ανάπτυξη, αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και εκθεσιακή ανταγωνιστικότητα. Ποια είναι τα μηνύματα που παίρνετε εσείς από την κοινωνία της Θεσσαλονίκης;

Η «ανάπλαση» της ΔΕΘ κάνει κακό στην οικονομία της πόλης για πολλούς λόγους:

• Επιδεινώνει την προσβασιμότητα στο κέντρο και, ως εκ τούτου, στην εγκατεστημένη δραστηριότητα εμπορίου και εστίασης,
• αναπτύσσει ανταγωνιστικές, συγκεντροποιημένες δραστηριότητες (εμπορικό, επιχειρηματικό κέντρο, ξενοδοχείο),
• επιβαρύνει την κυκλοφορία και, συνεπώς, το κόστος λειτουργίας περισσοτέρων επιχειρήσεων και
• επιδεινώνει σημαντικότατα την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Επιπρόσθετα, κάνει κακό στην ίδια την οικονομική βιωσιμότητα της ΔΕΘ, καθώς αποτελεί ένα αχρείαστα υψηλού προϋπολογισμού έργο με ιδιαιτέρως αμφίβολη προοπτική, καθώς, σε αντίθεση με τη σύγχρονη διεθνή πρακτική, επιμένει στη διατήρηση της εκθεσιακής δραστηριότητας στον αστικό κέντρο, με αποτέλεσμα να έχει μικρή ελκυστικότητα έναντι άλλων εκθεσιακών χώρων, μεγαλύτερης έκτασης και καλύτερης προσβασιμότητας.

Στον αντίποδα, η πρότασή μας που θέλει τη δημιουργία Μητροπολιτικού Πάρκου, την αξιοποίηση των ιστορικών κτιρίων για εκθέσεις «μπουτίκ» και τη μεταφορά των «μεγάλων» εκθέσεων δυτικά, διευκολύνει εν γένει τη λειτουργία και βελτιώνει τις προοπτικές του κύκλου εργασιών τού τοπικού επιχειρηματικού οικοσυστήματος, δημιουργεί μια νέα ΔΕΘ, πιο ανταγωνιστική και με δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης και, ταυτόχρονα, βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης κατοίκων και επισκεπτών του κέντρου.

Η σχεδιαζόμενη «ανάπλαση» από την πλευρά της προστασίας της πόλης έναντι φυσικών καταστροφών, αλλά και της μείωσης των επιπτώσεών τους εφόσον εκδηλωθούν, είναι εγκληματική, καθώς εξαντλεί οριστικά και μη αναστρέψιμα έναν μοναδικό πόρο για τη Θεσσαλονίκη που επιβάλλεται να αξιοποιηθεί τόσο για την αντιμετώπιση χρόνιων πιέσεων, όπως η θανατηφόρα ατμοσφαιρική ρύπανση (μικροσωματίδια), το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας και η «οικολογική θλίψη», όσο και για την πρόληψη και την οργανωμένη αντιμετώπιση συνθηκών εκτάκτων αναγκών (με τη λειτουργία ως χώρου προσωρινής καταφυγής), ενόψει ακραίων φαινομένων, όπως πλημμύρες, καύσωνες, πυρκαγιές, σεισμοί και πανδημίες.

Επιπλέον, είναι εγκληματική, διότι η περαιτέρω επαύξηση του κτιριακού αποτυπώματος με την προσθήκη ογκωδών κατασκευών και τη συγκεκριμένη διάταξή τους μπορεί να επιτείνει τα πλημμυρικά φαινόμενα με αύξηση της έντασής τους στο νότιο τμήμα του οικοπέδου και επέκτασή τους και στο βόρειο τμήμα, όπου σήμερα εμφανίζονται συγκριτικά πιο περιορισμένα.

Πηγή: Κυριακάτικη One Voice