Στον αέρα 14.000 οικοδομικές άδειες

Μπάχαλο στην κτηματαγορά. Εν αναμονή της καθαρογραφής της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), που έκρινε αντισυνταγματικές τις διατάξεις του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), το Υπουργείο Περιβάλλοντος προχώρησε σε μία μεταβατική ρύθμιση, που αντί να προσφέρει λύσεις και σαφήνεια, δημιουργεί ακόμα μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τους πολίτες, τους δήμους, τους επενδυτές, τους εργολάβους και τους μηχανικούς. Νομικοί κύκλοι καταγγέλλουν ότι με τη συγκεκριμένη ρύθμιση γίνεται απόπειρα παράκαμψης της απόφασης του ΣτΕ.
Αβεβαιότητα προσθέτουν οι δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων του τύπου «όποιος ξεκινάει τώρα εργασίες αναλαμβάνει και το ρίσκο», που από την μία ενθαρρύνει τους ενδιαφερόμενους να αναλάβουν το πλήρες ρίσκο για οποιεσδήποτε εργασίες που ξεκινήσουν τώρα, ενώ ταυτόχρονα αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για το ποιος θα αναλάβει την ευθύνη σε περίπτωση που οι άδειες ακυρωθούν ή ανακληθούν.
Η κυβέρνηση προσέφερε μία μεταβατική ρύθμιση στην οποία μπορεί να βάζει προσωρινό φρένο στην έκδοση νέων οικοδομικών αδειών που βασίζονται στον ΝΟΚ, ωστόσο προστατεύει τις οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί πριν από τις 11 Δεκεμβρίου, κάτι που αντιβαίνει στην απόφαση του ΣτΕ, η οποία έθετε άλλους όρους και προϋποθέσεις για την ισχύ των αδειών. Αυτή η αντίθεση μεταξύ της κυβέρνησης και της απόφασης του ΣτΕ έχει δημιουργήσει σύγχυση στην κτηματαγορά.
Αξιοσημείωτο είναι ότι περίπου 14.000 οικοδομικές άδειες, που εκδόθηκαν με την εφαρμογή του ΝΟΚ, δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει να υλοποιούνται, προκαλώντας ανησυχία για το μέλλον των έργων αυτών και τη νομιμότητα των διαδικασιών. Από την άλλη η απόφαση του ΣτΕ μιλά για την έναρξη των εργασιών, χωρίς ωστόσο να παρέχει μια ξεκάθαρη και αναλυτική περιγραφή του τι συνιστά “έναρξη εργασιών”. Αυτή η αοριστία αφήνει περιθώρια για διαφορετικές ερμηνείες και ενδέχεται να δημιουργήσει νομικά κενά και αμφιβολίες για τους εμπλεκόμενους.
Οι δήμοι που είχαν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) και είχαν πετύχει την απόφαση για την αντισυνταγματικότητα των διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) συνεχίζουν να αντιδρούν στις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις του ΥΠΕΝ. Η πρόσφατη ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, φαίνεται να έχει προκαλέσει αντιδράσεις στους δήμους που εξακολουθούν να αμφισβητούν τη νομοθετική παρέμβαση. Κατά της τροπολογίας έχει ήδη στραφεί ο Δήμος Αλίμου, ο οποίος έχει δηλώσει ότι ακυρώνει 45 συνολικά αντίστοιχες οικοδομικές άδειες με σκοπό να προλάβει τετελεσμένα. Ο δήμαρχος Ανδρέας Κονδύλης έχει βγει ξανά μπροστά τις τελευταίες μέρες, καθώς έχει συλλέξει φωτογραφίες από έναρξη οικοδομικών εργασιών στην περιοχή του Αλίμου μετά την 11η Δεκεμβρίου που αποδεικνύουν τη λαθροχειρία των «πονηρών» να χτίσουν ετεροχρονισμένα.
Ανοιχτό παραμένει το ερώτημα τι θα πράξουν οι μηχανικοί υπάλληλοι των Πολεοδομιών οι οποίοι καλούνται να εφαρμόσουν τη νομοθεσία. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ) προειδοποιεί για τις αυξανόμενες πιέσεις και τις νομικές συνέπειες που αντιμετωπίζουν οι Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ), σε σχέση με την εφαρμογή του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) και της εκτός σχεδίου δόμησης. Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι οι αλλαγές στην νομοθεσία και η αβεβαιότητα γύρω από την εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ δημιουργούν μια επικίνδυνη κατάσταση, τόσο για τους υπαλλήλους των ΥΔΟΜ, όσο και για τους πολίτες, τους μηχανικούς και τους κατασκευαστές.
Σύμφωνα με την ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, η πρόσφατη μεταβατική ρύθμιση του Υπουργείου Περιβάλλοντος που περιορίζει την νομιμότητα των οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ μέχρι τις 11/12/2024, θα οδηγήσει σε νέο κύκλο πιέσεων και νομικών αντιπαραθέσεων για τις περίπου 14.000 άδειες που εκδόθηκαν με βάση τις διατάξεις του ΝΟΚ χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί. Παράλληλα, αναφέρεται στην παράταση αβεβαιότητας για την εκτός σχεδίου δόμηση, με τις ασαφείς ρυθμίσεις που προκύπτουν από την απόφαση του ΣτΕ, η οποία απαιτεί από τα ακίνητα να έχουν πρόσοψη 25 μέτρων σε δημοτικό δρόμο, κάτι που δεν έχει ξεκαθαριστεί επαρκώς.
Η ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ ζητά από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Εσωτερικών να προστατεύσουν τους υπαλλήλους των ΥΔΟΜ από πιέσεις και μηνύσεις, και να ξεκαθαρίσουν το τοπίο με την έκδοση σαφών εγκυκλίων για τη λειτουργία των ΥΔΟΜ. Επισημαίνει ότι η ασάφεια και η πολυνομία δημιουργούν ένα κλίμα αβεβαιότητας και διαφθοράς, που αποδυναμώνει τη δυνατότητα των ΥΔΟΜ να προσφέρουν ποιοτικές υπηρεσίες στους πολίτες και να προστατεύσουν το περιβάλλον και το δημόσιο συμφέρον.