Καταλυτική ενίσχυση των ενδείξεων ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, διαπιστώνει η Alpha Bank στο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ότι ένα από τα πιο ενθαρρυντικά στοιχεία είναι η θετική ροή των καταθέσεων προς το τραπεζικό σύστημα για τέταρτο συνεχή μήνα (Ιούνιος 2014).
Επιταχύνθηκε μάλιστα περαιτέρω ο ρυθμός αύξησης των καταθέσεων των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών αφού στο τέλος Ιουν.2014 ανήλθαν στα € 163,21 δισ., από € 162,1 δις τον Μάιο.2014, € 161,4 δις τον Απρ.2014 και € 160,5 δις τον Φεβρ.2014, αναφέρει σχετικά η Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της τράπεζας στο εβδομαδιαίο δελτίο.
Όπως σημειώνει, η επιτάχυνση της αυξητικής πορείας των καταθέσεων λαμβάνει χώρα φυσιολογικά, μετά την εντυπωσιακή ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών από τον ιδιωτικό τομέα και μάλιστα από ξένους επενδυτές. Αυτοί οι επενδυτές δείχνουν έμπρακτα, με τις σημαντικές σε όγκο και ποιότητα επενδύσεις, την πίστη τους για την ουσιαστική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και την αποκατάσταση σε ικανοποιητικά επίπεδα της κερδοφορίας των τραπεζών στα επόμενα έτη. Από την άλλη πλευρά, η επιστροφή των καταθέσεων θέτει τις βάσεις για την αποκατάσταση μιας θετικής ροής πιστώσεων προς τις βιώσιμες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά της χώρας, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην προσδοκώμενη υγιή και διεθνώς ανταγωνιστική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
Προς την κατεύθυνση της σταδιακής αύξησης των τραπεζικών δανείων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά συμβάλλουν και η αναχρηματοδότηση ενός μεγάλου μέρους των Εντόκων Γραμματίων του Δημοσίου με εισροές σημαντικών κεφαλαίων από το εξωτερικό – σε δραστικά μειωμένα επιτόκια για το ελληνικό δημόσιο, καθώς και οι εκδόσεις σημαντικών ποσών επιχειρηματικών ομολογιακών δανείων από μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις. Αυτές οι εξελίξεις, απελευθερώνουν κεφάλαια στις ελληνικές τράπεζες για σταδιακή αύξηση της χρηματοδότησης του μεγάλου αριθμού των υπολοίπων επιχειρήσεων και νοικοκυριών, των οποίων η ζήτηση για τραπεζικά δάνεια αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά τους επόμενους μήνες, όπως σηματοδοτείται από την εντυπωσιακή βελτίωση της καταναλωτικής και επιχειρηματικής εμπιστοσύνης. Έτσι, ο ρυθμός μεταβολής της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά που ήταν ακόμη αρνητικός στο -3,5% σε ετήσια βάση τον Ιούν.2014 και τον Μάιο.2014, από -3,7% τον Απρ.2014 και από -4,1% τον Μάρτ.2014, αναμένεται να καταστεί θετικός από τις αρχές του 2015, ή, ενδεχομένως, και νωρίτερα. Μάλιστα, ο ρυθμός αυτός θα ήταν ήδη θετικός αν οι μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις δεν προσέφευγαν απευθείας στις διεθνείς αγορές ομολόγων για αναχρηματοδότηση των δανειακών τους υποχρεώσεων σε ευνοϊκό κόστος, κατά ένα μέρος με μείωση των υποχρεώσεών τους προς τις τράπεζες.
Ταυτόχρονα, βελτιώνεται ραγδαία η επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος (ESI) κυμαίνεται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο (102,6 τον Ιούλ.2014 από 92,1 τον Ιούλ.2013), και διαμορφώνεται μάλιστα στο υψηλότερο σημείο από τον Μάιο 2008.
Όπως αναφέρει η Alpha Bank η θετική εξέλιξη του δείκτη προσδιορίζεται:
(1) από την ικανοποιητική πορεία του δείκτη καταναλωτικών προσδοκιών στο -51,0 τον Ιούλ.2014, από -49,8 τον Ιούν.2014 και -70.9 τον Ιούλ.2013.
(2) από την ταχεία ανάκαμψη του δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στις υπηρεσίες στο +19,7 τον Ιούλ.2014 (υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούν.2008), από +18,4 τον Ιούν.2014 και -21 τον Ιούλ.2013,
(3) από την διατήρηση του δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στο λιανικό εμπόριο σε θετικό έδαφος για 2ο συνεχή μήνα, μετά από 54 μήνες σε αρνητικό επίπεδο, στο +4,8 τον Ιούλ.2014, από +2,5 τον Ιούν.2014 και -21 τον Ιούλ.2013 και
(4) την βελτίωση του δείκτη επιχειρηματικών προσδοκιών στη βιομηχανία, ο οποίος επίσης παραμένει σε θετικό επίπεδο για 2ο συνεχή μήνα, μετά από 76 μήνες σε αρνητικό επίπεδο, στο +1,5 τον Ιούλ.2014, από +1,3 τον Ιούν.2014, από 10,6 τον Ιούλ.2013.
Η Alpha Bank σχολιάζει και την πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείο για τους μισθούς, το κόστος εργασίας και την ανταγωνιστικότητα στις χώρες της Ευρωζώνης και ιδιαίτερα στις ελλειμματικές οικονομίες.
Όπως αναφέρει, στο σημείωμα των αναλυτών του ΔΝΤ αναλύεται η εξέλιξη των ανισορροπιών (ιδιαίτερα δε το μέγεθος, η διάρθρωση και οι επιπτώσεις της εσωτερικής υποτίμησης) στη Ζώνη του Ευρώ και ιδιαίτερα στις ελλειμματικές χώρες μετά την μεγάλη χρηματοοικονομική κρίση 2007=2009 και την κρίση δημοσίου χρέους 2010-2013. Καταλήγει δε σε διαπιστώσεις για τα (θετικά και τα αρνητικά) αποτελέσματα βασικών πτυχών του προγράμματος προσαρμογής της Ελλάδος, ιδιαίτερα όσον αφορά την πολιτική βελτίωσης της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, σε σύγκριση με εκείνα που εφαρμόστηκαν από τις άλλες χώρες της περιφέρειας της Ζώνης του Ευρώ.
Ειδικότερα, επιδιώκεται να εξηγηθούν οι εξαιρετικά δυσμενέστερες επιπτώσεις που είχε η εφαρμογή του προγράμματος προσαρμογής στην Ελλάδα – με την πρωτοφανή παγκοσμίως πτώση του ΑΕΠ και την αντίστοιχη απότομη αύξηση της ανεργίας και γενικά τον καταποντισμό της οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα – από ότι στις άλλες χώρες που εφάρμοσαν ανάλογα προγράμματα στην περίοδο 2008-2013.
Στο σημείωμα αυτό, αναγνωρίζεται ότι όλες οι χώρες (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία) πέτυχαν σημαντική εσωτερική υποτίμηση – της τάξης του 10%-25% – της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας των νομισμάτων τους (REER) με βάση το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος (ULC) και ότι αυτή η υποτίμηση οφείλεται κατά κύριο λόγο στην πτώση του ULC τους αφού η ονομαστική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία του Ευρώ ήταν σχετικά σταθερή στην περίοδο που εξετάζεται. Η μεγάλη πτώση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος (μισθός/παραγωγικότητα) στην Ελλάδα στην περίοδο 4ο 3μηνο.2009 – 1ο 3μηνο.2013 οφείλεται αποκλειστικά στην πτώση των μισθολογικών αμοιβών ανά εργαζόμενο, αφού η παραγωγικότητα της εργασίας στην ίδια περίοδο σημείωσε πτώση, παρά τη μεγάλη μείωση της απασχόλησης. Αυτή δε η εξέλιξη ήταν ακριβώς αντίθετη από τις άλλες χώρες που συνεξετάζονται (ιδιαίτερα από την Ισπανία, Ιρλανδία, Πορτογαλία) στις οποίες η πτώση του ULC οφείλεται κατά κύριο λόγο στην αύξηση της παραγωγικότητας και ελάχιστα στην πτώση των μισθολογικών αμοιβών ανά εργαζόμενο. Τα συμπεράσματα αυτά επιβεβαιώνονται και από τον Πίνακα 1 που καλύπτει την περίοδο 2008-2014. Έτσι, εξάγεται το συμπέρασμα ότι όλες οι χώρες έχουν βελτιώσει σημαντικά την εξαγωγική τους ανταγωνιστικότητα- μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας στην περίοδο της προσαρμογής, εκτός από την Ελλάδα.
Ταυτόχρονα συμπεραίνεται ότι η μεγάλη μείωση του ULC στην Ελλάδα (αλλά και στις άλλες χώρες που συνεξετάζονται) δεν συνέβαλε στη μείωση των τιμών των εξαγόμενων προϊόντων, αλλά στην αύξηση του περιθωρίου κέρδους των εξαγωγικών επιχειρήσεων. Προφανώς δε, ως αποτέλεσμα αυτής της εκτίμησης για τη «χαμένη ανταγωνιστικότητα της Ελλάδος», σε σχετικό Διάγραμμα (σελίδα 16) που δείχνει τις προοπτικές ανάπτυξης των εξαγωγών των ανωτέρω χωρών το 2018 σε σχέση με το 2000=100, η Ελλάδα που είχε φτάσει ήδη στο 120 το 2008 και έπεσε και πάλι στο 100 το 2009, θεωρείται ότι θα έχει φτάσει περί το 145 το 2018, έναντι του 230 που θα έχει φτάσει η Πορτογαλία, του 225 που θα έχει φτάσει η Ισπανία και του 210 η Ιρλανδία.
