Η ακρίβεια παραμένει το σημαντικότερο πρόβλημα για τους πολίτες στην Ελλάδα, οι οποίοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος ζωής. Παράλληλα, οι αλλαγές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) και οι δασμοί από τις ΗΠΑ απειλούν να εντείνουν περαιτέρω τις πιέσεις, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις τιμών και επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Η ΚΑΠ 2023–2027, σύμφωνα με τον Οικονομολόγο Διονύση Ασημιάδη, Υπ. διδάκτωρ ΑΠΘ και Σύμβουλο Επιχειρήσεων, επιβαρύνει ιδιαίτερα τους μικρούς και νεότερους αγρότες λόγω αυξημένων απαιτήσεων και γραφειοκρατίας, ενισχύοντας τις ανισότητες στον αγροτικό τομέα και επιταχύνοντας τη δημογραφική και κοινωνική συρρίκνωση της ελληνικής υπαίθρου. Συγκεκριμένα ο κ. Ασημιάδης μιλώντας στην One Voice μας εξηγεί: «Η εφαρμογή της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023–2027 αναμένεται να επιφέρει βαθιές κοινωνικές συνέπειες στην ελληνική ύπαιθρο. Παρότι προβλέπει ενισχύσεις για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, οι αυξημένες απαιτήσεις και η σύνθετη γραφειοκρατία δημιουργούν σοβαρά εμπόδια για τους μικροκαλλιεργητές και τους νεότερους αγρότες. Οι μικρομεσαίοι αγρότες αναμένεται να πιεστούν ακόμη περισσότερο, λόγω των αυστηρότερων περιβαλλοντικών προϋποθέσεων και της ανακατανομής ενισχύσεων. Η ενίσχυση των «οικολογικών σχημάτων» ωφελεί κυρίως μεγάλες και οργανωμένες εκμεταλλεύσεις, ενώ ο κατακερματισμένος ελληνικός αγροτικός τομέας δυσκολεύεται να προσαρμοστεί. Αυτό εντείνει τον κοινωνικό αποκλεισμό και επιταχύνει τη δημογραφική συρρίκνωση της υπαίθρου, καθώς οι νεότεροι εγκαταλείπουν τον πρωτογενή τομέα. Παράλληλα, η απουσία ουσιαστικής στήριξης στη συλλογική οργάνωση και μεταποίηση μειώνει τη διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών. Χωρίς στοχευμένες εθνικές πολιτικές για την αναδιανομή πόρων και τεχνογνωσίας, η νέα ΚΑΠ κινδυνεύει να εμβαθύνει τις κοινωνικές ανισότητες στον αγροτικό πληθυσμό της χώρας».
ΕΘΕΑΣ Έως και 30% αυξήσεις στα τρόφιμα
Την ίδια ώρα οι αρνητικές συνέπειες και οι δυσκολίες των αγροτών από την ΚΑΠ 2023-2027, θα αυξηθούν με βάση τις απογοητευτικές ανακοινώσεις που έγιναν από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2035. Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) κρούει το καμπανάκι του κινδύνου. Συγκεκριμένα μεταξύ άλλων αναφέρει «η ΚΑΠ, μετά από 60 και πλέον χρόνια, παύει να λειτουργεί ως αυτόνομη ευρωπαϊκή πολιτική και συγχωνεύεται με άλλες, όπως η Πολιτική Συνοχής. Η προτεινόμενη ενοποίηση των Ταμείων συνιστά εγκατάλειψη του βασικού στρατηγικού στόχου της Ε.Ε. για διατροφική επάρκεια, στήριξη των αγροτών και γεωγραφική-κοινωνική σύγκλιση των κρατών και περιφερειών. Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι σοβαρές, καθώς οι καταναλωτές και οι αγρότες θα πληγούν εξίσου, με εκτιμώμενη αύξηση του κόστους παραγωγής και των τιμών τροφίμων έως και 30%. Οι δαπάνες χρηματοδότησης για γεωργούς και κτηνοτρόφους στο νέο ταμείο προτείνεται να μειωθούν κατά 20% την περίοδο 2028-2035. Συγκεκριμένα, ενώ στον τελευταίο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ η Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) είχε 386,6 δισ. ευρώ, για τη νέα περίοδο προβλέπονται μόλις 300 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει μείωση περίπου 86 δισεκατομμυρίων ευρώ, που αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τη χρηματοδότηση της γεωργίας στην Ευρώπη».
Δασμοί: Από το ράφι… στην τσέπη
Οι δασμοί δεν είναι απλώς όπλα διεθνούς πολιτικής· είναι «αθόρυβοι φόροι» που μεταφέρονται τελικά στον καταναλωτή. Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Ε.Ε., με αιχμή τις εξαγωγές αγροδιατροφικών και βιομηχανικών προϊόντων, μεταφράζεται ήδη σε αυξήσεις τιμών, ασφυκτική πίεση σε παραγωγούς και απειλές για ευρωπαϊκά προϊόντα ΠΟΠ, όπως η φέτα, το ελαιόλαδο και τα αποστάγματα. Η Ελλάδα, με εξαγωγές εκατοντάδων εκατομμυρίων προς τις ΗΠΑ, δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί αδρανής. Ο Οικονομολόγος Αντώνιος Παπαγόρας, σύμβουλος επιχειρήσεων και οργανισμών μιλώντας στην One Voice μας εξηγεί: «Η ενδεχόμενη αλλαγή της δασμολογικής πολιτικής των ΗΠΑ υπό μια νέα προεδρία Τραμπ δημιουργεί ένα περιβάλλον τόσο κινδύνων όσο και ευκαιριών για τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα. Η υφιστάμενη πολιτική έχει ήδη αποδείξει την ευαλωτότητα της ελληνικής οικονομίας, πλήττοντας τις εξαγωγές.
Η συζήτηση για το μέλλον εξελίσσεται γύρω από δύο πιθανά σενάρια:
1. Διαπραγμάτευση στο πλαίσιο της ενιαίας φωνής της ΕΕ, η οποία προσφέρει στην Ελλάδα το πλεονέκτημα της συλλογικής ισχύος μιας τεράστιας αγοράς, διασφαλίζοντας σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
2. Μεμονωμένες, διμερείς διαπραγματεύσεις, που ενώ φαινομενικά προσφέρουν πολιτική και οικονομική ευελιξία, θα έθεταν τη χώρα μας απέναντι σε μια οικονομική υπερδύναμη από μειονεκτική θέση, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η στρατηγική επιλογή της Ελλάδας πρέπει να είναι η ενίσχυση του ρόλου της εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διεκδικώντας ώστε οι ελληνικές προτεραιότητες να αποτελέσουν αδιαπραγμάτευτο μέρος της κοινής ευρωπαϊκής διαπραγματευτικής στρατηγικής».
