Η φετινή τουριστική περίοδος βρίσκει την Ελλάδα αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιμένει να ωραιοποιεί: η τουριστική δαπάνη μειώνεται, η διάρκεια διαμονής συρρικνώνεται και η ακρίβεια σπρώχνει ακόμη και τους ξένους επισκέπτες να περιορίσουν τις διακοπές τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΤΕ, η μέση δαπάνη μειώθηκε κατά 4,2% και η διαμονή κατά 6,9%. Δεν πρόκειται για απλή στατιστική μεταβολή· πρόκειται για καμπανάκι κινδύνου.
Η Ελλάδα εδώ και χρόνια έχει πάψει να είναι ένας «φθηνός προορισμός» της Μεσογείου. Οι τιμές έχουν εκτοξευθεί, η ποιότητα των υπηρεσιών συχνά δεν συμβαδίζει με τις χρεώσεις, ενώ το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων –ρεύμα, πρώτες ύλες, μεταφορές– συνεχίζει να αυξάνεται. Αντί η κυβέρνηση να στηρίξει τις επιχειρήσεις και να θέσει στρατηγικό πλάνο για τον τουρισμό, αφήνει την αγορά να αυτορυθμίζεται μέσα σε συνθήκες αχαλίνωτης ακρίβειας.
Η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, περιορίζεται σε δηλώσεις για «ισχυρή δυναμική» και «ρεκόρ αφίξεων», λες και οι αριθμοί αφίξεων αρκούν για να σωθεί η οικονομία. Η πραγματικότητα είναι πως ο τουρίστας που έρχεται μένει λιγότερο, ξοδεύει λιγότερα και τελικά αφήνει πίσω του μικρότερο αποτύπωμα στην πραγματική οικονομία. Με άλλα λόγια, πίσω από το επικοινωνιακό αφήγημα της κυβέρνησης κρύβεται μια τουριστική βιομηχανία που λειτουργεί σε οριακό σημείο.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχει και η «βιτρίνα» της ενημέρωσης. Αν κάνει κανείς μια απλή αναζήτηση στο Google με λέξεις όπως «τουρισμός» ή «μέση διάρκεια διαμονής», θα βρει μόνο άρθρα που μιλούν για ρεκόρ, ανοδική πορεία και «χρυσές χρονιές». Για να εντοπίσεις τα πραγματικά στοιχεία του ΣΕΤΕ –που δείχνουν μείωση δαπάνης και διαμονής– πρέπει να ψάξεις βαθύτερα. Η κυβέρνηση έχει φροντίσει να καλλιεργήσει ένα περιβάλλον όπου η εικόνα θολώνει σκόπιμα, ώστε η κοινή γνώμη να βλέπει μόνο «επιτυχίες».
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δείχνει ανίκανη να αντιληφθεί ότι ο τουρισμός δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην «αυταξία» του ελληνικού καλοκαιριού. Χρειάζεται πολιτική για βιώσιμο τουρισμό, μέτρα συγκράτησης του κόστους, προστασία της μεσαίας επιχείρησης και στρατηγική διαφοροποίησης των αγορών. Χρειάζεται δηλαδή πολιτική βούληση – κάτι που μέχρι σήμερα λείπει δραματικά.
Η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να προσελκύει εκατομμύρια επισκέπτες, όμως αν αυτοί έρχονται για λιγότερες μέρες και ξοδεύουν λιγότερα, το όφελος για την οικονομία συρρικνώνεται. Αν η κυβέρνηση δεν κατανοήσει ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσοι έρχονται αλλά και πόσο αποδίδει η παραμονή τους, τότε πολύ σύντομα ο ελληνικός τουρισμός θα πάψει να είναι μοχλός ανάπτυξης και θα καταντήσει ένα παιχνίδι αριθμών για κυβερνητικές ανακοινώσεις.
Ο τουρισμός δεν χρειάζεται άλλους «διαχειριστές εντυπώσεων». Χρειάζεται στρατηγική. Και αυτό είναι κάτι που η κυβέρνηση Μητσοτάκη ούτε μπορεί ούτε θέλει να προσφέρει.
