Παύλος Μυλωνάς: 30 δισ. για να μην «σκάσουν» οι ΑΠΕ

Οι ταμειακές ροές έχουν καταστεί πολύ αβέβαιες για περιουσιακά στοιχεία με διάρκεια 15-25 έτη. Οι ΑΠΕ έχουν μετεξελιχθεί από «συμπληρωματική» σε κύρια πηγή παραγωγής ενέργειας (43% της ηλεκτροπαραγωγής το 2024, από 24% το 2019), γεγονός που δυσχεραίνει την εξισορρόπηση ενός συστήματος που τελικά εξαρτάται από τον (ευμετάβλητο) καιρό

Γράφει ο Νίκος Ζάβρας

Η γρήγορη επέκταση των ΑΠΕ, χωρίς να υπάρχει ένα σταθερό σύστημα, έφερε μεταβλητότητα στην τιμή, δημιούργησε λειτουργικές τριβές και πλέον απειλεί τη δυνατότητα χρηματοδότησης των έργων. Η Ελλάδα χρειάζεται 30 δισ. ευρώ έως το 2030 για να μετατρέψει την «έκρηξη» των ΑΠΕ σε σταθερό και ανταγωνιστικό σύστημα ενέργειας (δίκτυα, αποθήκευση, παραγωγή).

Το καμπανάκι του κινδύνου έκρουσε ο διευθύνων σύμβουλος της Εθνικής Τράπεζας, Παύλος Μυλωνάς, σε ομιλία του στο 9ο Southeast Europe Energy Forum. Απηύθυνε σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα πέτυχε γρήγορη επέκταση των ΑΠΕ (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας) και το επόμενο βήμα είναι να σταθεροποιηθεί το σύστημα για να καταστούν τα νέα έργα χρηματοδοτήσιμα. Συγκεκριμένα, η πρόκληση σήμερα είναι να μη γίνουμε «θύματα της επιτυχίας μας», καθώς το υψηλό μερίδιο ΑΠΕ χωρίς ανάλογη αρχιτεκτονική αγοράς αυξάνει τη μεταβλητότητα στην τιμή, δημιουργεί λειτουργικές τριβές και απειλεί τη χρηματοδότηση έργων σε ΑΠΕ.

Όπως ανέφερε, οι ταμειακές ροές έχουν καταστεί πολύ αβέβαιες για περιουσιακά στοιχεία με διάρκεια 15-25 έτη. Οι ΑΠΕ έχουν μετεξελιχθεί από «συμπληρωματική» σε κύρια πηγή παραγωγής ενέργειας (43% της ηλεκτροπαραγωγής το 2024, από 24% το 2019), γεγονός που δυσχεραίνει την εξισορρόπηση ενός συστήματος που τελικά εξαρτάται από τον (ευμετάβλητο) καιρό. Το χαμηλό μερίδιο μακροχρόνιων συμβολαίων σταθερής τιμής στην Ελλάδα επιτρέπει αυτή η μεταβλητότητα να περνά σχεδόν άμεσα στην πραγματική οικονομία.

Ο κ. Μυλωνάς τόνισε εξάλλου ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς συγκλίνουν σταδιακά στην ανάγκη να υπάρξει ένα επικαιροποιημένο πλαίσιο αγοράς, ως εξής:

• Πρώτον, αναβάθμιση δικτύου και διασυνδέσεων με δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα, καθώς οι διασυνοριακές συνδέσεις της Ελλάδας παραμένουν κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
• Δεύτερον, αύξηση ζήτησης ηλεκτρισμού, κυρίως μέσω επιτάχυνσης εξηλεκτρισμού σε μεταφορές και θέρμανση.
• Τρίτον, οι μπαταρίες είναι αναγκαίες για να λειτουργήσει ένα σύστημα υψηλών ΑΠΕ. Στην Ελλάδα έχει ήδη εισαχθεί πλαίσιο αποζημίωσης ετοιμότητας, αλλά οι υπαγόμενοι όγκοι υπολείπονται των αναγκών (0,8 GW έναντι εκτιμώμενων αναγκών 8 GW) και η αδειοδότηση παραμένει αργή.
• Τέταρτον, αναβάθμιση εργαλείων για τη βραχυπρόθεσμη εξισορρόπηση της αγοράς.
• Πέμπτον, μέτρα «ασφάλισης» της σταθερότητας τιμών, όπως διμερείς συμφωνίες ενέργειας (PPAs) και συμβόλαια διαφοράς (CfDs). Παράλληλα, κρίσιμος παραμένει ο ρόλος των μονάδων φυσικού αερίου (CCGTs).

Όπως επισήμανε ο κ. Μυλωνάς, η Ελλάδα χρειάζεται 30 δισ. έως το 2030 για να μετατρέψει την «έκρηξη» των ΑΠΕ σε σταθερό και ανταγωνιστικό σύστημα ενέργειας (δίκτυα, αποθήκευση, παραγωγή). Τόνισε, δε, ότι οι τράπεζες, της Εθνικής Τράπεζας συμπεριλαμβανομένης, θα χρηματοδοτήσουν σημαντικό μέρος των απαιτούμενων επενδύσεων, υπό την προϋπόθεση ότι οι κανόνες είναι σταθεροί και οι ροές εσόδων σχετικά προβλέψιμες.