Όσοι φορολογούμενοι υποβάλλουν εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς να έχουν εκδοθεί γι’ αυτούς εντολές ελέγχου και αποκαλύψουν από μόνοι τους την αποκρυφθείσα φορολογητέα ύλη, τότε γλιτώνουν από το πρόστιμο του 50% και καλούνται να καταβάλουν μόνο τα ποσά που προκύπτουν από τις εκπρόθεσμες δηλώσεις, προσαυξημένα με τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής
ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΟΚ ΜΕ ΤΟΝ ΝΕΟ ΚΦΔ
Υπέρογκα πρόστιμα επιβάλλονται σε όσους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες υποβάλλουν εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ, μετά την κοινοποίηση εντολών φορολογικού ελέγχου.
Στις περιπτώσεις αυτές, εφόσον οι δηλώσεις υποβληθούν το αργότερο έως και τη 10η μέρα από την κοινοποίηση πράξης προσωρινού προσδιορισμού φόρου, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 3γ του άρθρου 23 του νέου Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024), σύμφωνα με τις οποίες επί του αρχικού ή πρόσθετου ποσού ΦΠΑ που προκύπτει από την εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση, κατά περίπτωση, επιβάλλεται πρόστιμο 50%. Δηλαδή, ουσιαστικά ο ελεγχόμενος φορολογούμενος καλείται να πληρώσει συνολικά το 150% του ποσού ΦΠΑ που γλίτωσε πριν του γίνει έλεγχος (ολόκληρο τον διαφυγόντα ΦΠΑ προσαυξημένο κατά 50%). Στην ουσία, παρά το γεγονός ότι ο φορολογούμενος υποβάλλει εκπρόθεσμες δηλώσεις, και μόνο το γεγονός ότι τις υποβάλλει μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου εξομοιώνει τη συμπεριφορά του με την παράβαση της υποβολής ανακριβούς δήλωσης ΦΠΑ, για την οποία ισχύει πρόστιμο 50% επί του αποκρυφθέντος ποσού φόρου, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 54 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Επιπλέον δε, πέραν του βαρύτατου προστίμου, ο φορολογούμενος οφείλει να καταβάλει και τυχόν τόκους εκπρόθεσμης καταβολής που αναλογούν στο 100% του διαφυγόντος ΦΠΑ.
Αντιθέτως, όσοι φορολογούμενοι υποβάλλουν εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς να έχουν εκδοθεί γι’ αυτούς εντολές ελέγχου, εφόσον με τις δηλώσεις αυτές αποκαλύψουν από μόνοι τους την αποκρυφθείσα φορολογητέα ύλη, τότε γλιτώνουν από το βαρύ πρόστιμο του 50% και καλούνται να καταβάλουν μόνο τα ποσά του ΦΠΑ που προκύπτουν από τις εκπρόθεσμες δηλώσεις, προσαυξημένα απλώς με τους τόκους εκπρόθεσμης καταβολής που αναλογούν.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι εάν οι φορολογούμενοι που υποβάλλουν τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ μετά την κοινοποίηση εντολών ελέγχου αποδεχθούν εν τέλει το ποσό του ΦΠΑ που τους καταλογίζει ο έλεγχος με την πράξη προσωρινού προσδιορισμού φόρου και δεν ζητήσουν να συνεχιστεί ο έλεγχος περαιτέρω ούτε αποφασίσουν να προσφύγουν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) ή μετέπειτα στα διοικητικά δικαστήρια, τότε το πρόστιμο του 50% μειώνεται στο μισό, δηλαδή στο 25% του προκύπτοντος ΦΠΑ, καθώς ισχύει η διαδικασία «αποδοχής πράξεων του φορολογικού ελέγχου» που προβλέπει το άρθρο 75 του ν. 5104/2024. Και πάλι όμως το πρόστιμο θεωρείται υψηλό και τους θέτει σε δυσμενέστερη θέση σε σύγκριση με αυτούς που αποφασίζουν να προβούν σε αποκάλυψη της αποκρυφθείσας φορολογητέας ύλης ΦΠΑ χωρίς καν να απειλούνται με έλεγχο ή πριν τους κοινοποιηθούν εντολές ελέγχου. Διότι οι δεύτεροι αυτοί φορολογούμενοι δεν επιβαρύνονται ουσιαστικά με κανένα πρόστιμο παρά μόνο με τόκους.
Επιπλέον, πρέπει να διευκρινιστεί ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση εκπρόθεσμης υποβολής τροποποιητικής δήλωσης ΦΠΑ για φορολογική περίοδο για την οποία η αρχική δήλωση υποβλήθηκε εμπρόθεσμα δεν επιβάλλονται τα αυτοτελή πρόστιμα του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, που ανέρχονται σε 250 ευρώ αν τηρείται απλογραφικό λογιστικό σύστημα ή 500 ευρώ εάν τηρείται διπλογραφικό λογιστικό σύστημα. Όμως, αυτή η απαλλακτική διάταξη δεν είναι τίποτα σε σύγκριση με την τεράστια επιβάρυνση του προστίμου 50% που καλείται να πληρώσει κάθε φορολογούμενος επιχειρηματίας που υποβάλλει εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ μετά την κοινοποίηση εντολής φορολογικού ελέγχου.
Ενδεικτικό του μεγέθους των πρόσθετων επιβαρύνσεων που καλούνται να πληρώσουν όσοι φορολογούμενοι αποκρύπτουν φορολογητέα ύλη για να αποφύγουν την απόδοση του αναλογούντος ΦΠΑ και προχωρούν στην υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων μετά την κοινοποίηση σ’ αυτούς των εντολών για φορολογικό έλεγχο είναι η περίπτωση ενός φορολογούμενου για τον οποίο εκδόθηκε από την αρμόδια ΔΟΥ εντολή διενέργειας ελέγχου ΦΠΑ για τις φορολογικές περιόδους των ετών 2018-2021. Ο εν λόγω φορολογούμενος, μετά την κοινοποίηση της εντολής ελέγχου και πριν την κοινοποίηση των προσωρινών πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού ΦΠΑ υπέβαλε μέσω διαδικτύου (μέσω TAXISnet) εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ για τις τρίμηνες φορολογικές περιόδους των ετών 2020 και 2021. Aπό τις δηλώσεις αυτές προέκυψαν χρεωστικά υπόλοιπα ΦΠΑ (επιπλέον ποσά ΦΠΑ) προς καταβολή συνολικού ύψους 33.669,98 ευρώ. Η αρμόδια φορολογική αρχή επέβαλε στον φορολογούμενο πρόστιμα 50% επί των χρεωστικών αυτών υπολοίπων, δηλαδή πρόστιμα συνολικού ύψους 16.834,99 ευρώ.
